Nhà thơ Aco Sopov - Ảnh: cs.earlham.edu
Nền thơ ca hiện đại Ma-xê-đoan đã từ lâu được biết tiếng trong thế giới thơ, nó đã được dịch và giới thiệu qua một số ngôn ngữ Pháp, Anh, Liên Xô, Bê-lô-rút-xia… Dấu hiệu đặc trưng của nó là chất cô đặc trữ tình - nội tâm - vũ trụ tạo cho thơ một khoảng không gian lạ kỳ ngút ngàn quyến rũ của cảm xúc bao la, có một cái gì đó tiếp cận với chất thơ của E-xê-nhin, B-lốc (Liên Xô), Rit-xốt (Hy Lạp) và Loóc-ca (Tây Ban Nha). Tạp chí Sông Hương giới thiệu 3 tác giả thơ và 3 bài thơ tiêu biểu của họ dưới đây với bạn đọc yêu thơ. A-CÔ SÔ-PỐP Tôi tìm tiếng nói tôi Tôi tìm tiếng nói tôi trong vẻ câm lặng của biển và nó đây sững sờ Tôi tìm tiếng nói tôi trong sa mạc vàng mùa thu và nó đây xanh biếc bàn tay tôi chẳng là bàn tay tôi (bàn tay tôi là những ngón tay của trăng) Đôi mắt tôi chẳng là đôi mắt tôi (Đôi mắt tôi là đôi mắt của những chân trời) Và ngôn từ tôi là hàm răng nghiệt ngã của thời gian đang gia tăng trong đất với những chiếc răng của hạt giống. MA-TƠ-RA MA-TÉP-XKI Chiều cao Từ lâu chim đã bay đi Hoa đã tàn Cơn mưa đã dứt Trời Mi-đi lặng yên qua ý nghĩ mặt trời gió dịu dàng hái những mùi hương của núi Một viên đá lăn chầm chậm trong nước và tôi thấy sau bao thế kỷ cơn rùng mình của nó đã đong đưa cuộc sống xa xôi nào đó. BLA-ZƠ KÔ-NÊ-XKI Em bé ngủ bên hồ Em bé ngủ, cậu bé của tôi ơi Và hồ đã chìm trong ý nghĩ của em chính hồ đã sửa soạn cho số phận em Em ngủ và chính hồ Lướt qua trong tâm hồn em tiếng vỗ không nhận ra được như trong hồ với những hòn cuội trắng mà mỗi hòn cuội có thể thấy được Em ngủ Nhưng hết sức nhẹ nhàng những gợn rung rung và một sợi dây nối với lượn sóng âm vang sợi dây sinh ra trong ngày nào đó và nức nở mang em đi Hãy ngủ đi, em bé nhỏ Chính hồ này đã tạo nên tâm hồn em và dự phóng tương lai em mơ màng. Bửu Nam dịch theo bản dịch tiếng Pháp của Jacques Gauchoron và Vlada Urosevic (Tạp chí Văn học Châu Âu số 588 tháng 4-1978). ----------- Tạp chí Văn học tiến bộ và có uy tín Europe đã giới thiệu nền thơ hiện đại này với 20 nhà thơ và trên 50 bài thơ (Europe, số 588 tháng 4-1978). 1) A-cô Sô-pốp: Tác giả bài “Tôi tìm tiếng nói tôi”, sinh 1925. Ông là tác giả nhiều tập thơ rất nổi tiếng “Về nỗi khổ và niềm vui”, “Thơ về người phụ nữ đen”… và là dịch giả thơ có tiếng. 2) Ma-tơ-ra Ma-tép-xki: sinh 1929. Nhà thơ và nhà phê bình kịch. tác giả nhiều tập thơ có tiếng: “Những cơn mưa”, “Chu kỳ”… và là người dịch thơ Loóc-ca, Nê-ru-đa. 3) Bla-zơ Kô-nê-xki: sinh 1921. Nhà thơ, nhà nghiên cứu văn học nghệ thuật. Tác giả nhiều tập thơ như: “Chiếc cầu”, “Xứ sở và tình yêu”, “Những ghi chú”… và người dịch thơ của B-lôc và Hai-ne. (12/4-85) |
THÁI KIM LAN
KINHIN* im Frühling
(*Das Gehen in Achsamkeit und Bewußtheit)
EVGHÊNI EVTUSENKÔ
Tưởng niệm Anđrây Đimitiêvich Xakharôv
LTS: Ca khúc “Thời gian đang chuyển mình” được phát hành trong album cùng tên vào năm 1964. Dylan viết ca khúc này nhằm phản ánh những sự biến đổi của thời cuộc.
Thi sĩ Christopher Merrill được giới phê bình văn chương Mỹ trân trọng, như W.S. Merwin đánh giá, là “một trong những nhà thơ tài năng, táo bạo, và thành công nhất của một thế hệ thi ca hiện đại.”
Nhà thơ Müesser Yeniay, sinh năm 1984, tại Izmir - Thổ Nhĩ Kỳ. Chị tốt nghiệp Đại học Ege môn Anh ngữ và Văn học, nhận bằng Tiến sĩ Văn học Thổ Nhĩ Kỳ tại Đại học Bilkent. Chị từng đoạt một số giải thưởng Văn học tại Thổ Nhĩ Kỳ. Thơ Müesser Yeniay đã được dịch sang nhiều thứ tiếng. Müesser Yeniay hiện là biên tập viên Tạp chí Văn học Şiirden, Thổ Nhĩ Kỳ.
Jan Skacel (1922 - 1989) là một trong số những nhà thơ chủ chốt trong văn học Séc nửa sau thế kỷ 20. Ông cũng là nhân vật có vai trò quan trọng trong đời sống văn học Tiệp Khắc với tư cách là Tổng Biên tập tạp chí Host do domu trong các năm từ 1963 đến 1969.
LTS: Khi Sông Hương gửi những dòng thơ này đến với bạn đọc thì Paris đã yên bình sau cơn ác mộng khủng bố IS. Nhân loại đang đứng bên người Pháp: “Je suis Paris! Tôi là Paris! Nhân loại là Paris!” Lá cờ nước Pháp nhung phủ hàng triệu gương mặt người. Và những bài thơ dành cho Paris đã ngân lên, đơn giản, đó là biểu tượng xứ sở nghệ thuật của thế giới, là nơi Cách mạng Pháp với Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền đã mở ra một kỷ nguyên hoàn toàn mới cho nhân loại…
Buổi sáng ngày 11 tháng 9 năm 2001, bạn làm gì?
LTS: "Maiacôpxki là lá cờ đầu của thơ ca tháng Mười. Và làm thơ ca ngợi cách mạng tháng Mười Nga vĩ đại, ông luôn luôn đặt ra những câu hỏi lớn về viễn cảnh của cuộc cách mạng, về tương lai của nhân loại.
LGT: Nhà thơ Charles Simic sinh vào ngày 9/5/1938 tại Nam Tư, nơi ông có một tuổi thơ đau thương trong chiến tranh thế giới thứ II. Năm 1954, ông theo gia đình di cư sang Mỹ.
JOSEPH BRODSKY
LTS: Sinh năm 1940 tại Peterbuorg. Năm 1970, ông sang định cư ở Mỹ và dạy học tại Đại học Columbia. Ông làm thơ bằng tiếng Nga và tiếng Anh. Năm 1987 ông đoạt giải Nobel văn chương.
Những bài thơ Sông Hương chọn giới thiệu được trích trong tập “Tĩnh vật và những bài thơ khác” từ bản dịch của Hoàng Ngọc Biên.
Billy Collins (sinh ngày 22/3/1941) là thi sĩ nổi tiếng ở Mỹ. Ông đã từng hai lần được bầu là Thi bá, hay còn gọi là Nhà thơ danh dự (Poet Laureate) của Hoa Kỳ, lần đầu vào năm 2001 và lần thứ hai vào năm 2003. Trong các năm từ 2004 đến 2006 ông được bầu là Thi sĩ của bang New York.
LGT: Nakahara Chuya (Trung Nguyên Trung Dã) (1907-1937) là một gương mặt chói ngời của văn học Nhật Bản cận đại dù mất ở tuổi ba mươi và chỉ kịp để lại hai thi tập “Bài ca sơn dương” (Yagi no uta) và “Bài ca ngày tháng cũ” (Arishihi no uta).
EVGHÊNHI EVTUSENKÔ
A. VÔZNHÊXENXKI
LTS: Ngày 18-2-1987, phiên họp của Ban thư ký Hội nhà văn Liên Xô đã hủy bỏ quyết định năm 1958 khai trừ nhà thơ, nhà văn Xô-viết Bôrít Pasternak ra khỏi Hội nhà văn.
Liana Margescu sinh ngày 7/5/1969 tại Campulung Muscel, ở Romania trong một thị trấn nhỏ miền núi. Vì là đứa con duy nhất nên người cha còn hơn là hình tượng một người cha đã đóng một vai trò thiết yếu trong sự trưởng thành của con gái. Một người cha dạy những giá trị đích thực của đời sống, như là tình bằng hữu, tự do, sự thật, ngay cả khi Romania nằm dưới sự kiểm soát của chế độ chuyên chế Ceausescu. Tác giả đã nhận được giải thưởng ở Italia.
Jaroslav Seifert - Frana Sramek - Miroslav Kapek - Michal Cernik
Gwendolyn Elizabeth Brooks (1917 - 2000), là nhà thơ Hoa Kỳ gốc châu Phi. Bà từng có thơ đăng tạp chí từ năm 13 tuổi. Năm 1950 bà được giải Pulitzer về thơ, và như thế là người da đen đầu tiên ở Hoa Kỳ có vinh dự này.
A.X.PUSKIN
Khúc ca về Ô leg minh quân