Nhà thơ Aco Sopov - Ảnh: cs.earlham.edu
Nền thơ ca hiện đại Ma-xê-đoan đã từ lâu được biết tiếng trong thế giới thơ, nó đã được dịch và giới thiệu qua một số ngôn ngữ Pháp, Anh, Liên Xô, Bê-lô-rút-xia… Dấu hiệu đặc trưng của nó là chất cô đặc trữ tình - nội tâm - vũ trụ tạo cho thơ một khoảng không gian lạ kỳ ngút ngàn quyến rũ của cảm xúc bao la, có một cái gì đó tiếp cận với chất thơ của E-xê-nhin, B-lốc (Liên Xô), Rit-xốt (Hy Lạp) và Loóc-ca (Tây Ban Nha). Tạp chí Sông Hương giới thiệu 3 tác giả thơ và 3 bài thơ tiêu biểu của họ dưới đây với bạn đọc yêu thơ. A-CÔ SÔ-PỐP Tôi tìm tiếng nói tôi Tôi tìm tiếng nói tôi trong vẻ câm lặng của biển và nó đây sững sờ Tôi tìm tiếng nói tôi trong sa mạc vàng mùa thu và nó đây xanh biếc bàn tay tôi chẳng là bàn tay tôi (bàn tay tôi là những ngón tay của trăng) Đôi mắt tôi chẳng là đôi mắt tôi (Đôi mắt tôi là đôi mắt của những chân trời) Và ngôn từ tôi là hàm răng nghiệt ngã của thời gian đang gia tăng trong đất với những chiếc răng của hạt giống. MA-TƠ-RA MA-TÉP-XKI Chiều cao Từ lâu chim đã bay đi Hoa đã tàn Cơn mưa đã dứt Trời Mi-đi lặng yên qua ý nghĩ mặt trời gió dịu dàng hái những mùi hương của núi Một viên đá lăn chầm chậm trong nước và tôi thấy sau bao thế kỷ cơn rùng mình của nó đã đong đưa cuộc sống xa xôi nào đó. BLA-ZƠ KÔ-NÊ-XKI Em bé ngủ bên hồ Em bé ngủ, cậu bé của tôi ơi Và hồ đã chìm trong ý nghĩ của em chính hồ đã sửa soạn cho số phận em Em ngủ và chính hồ Lướt qua trong tâm hồn em tiếng vỗ không nhận ra được như trong hồ với những hòn cuội trắng mà mỗi hòn cuội có thể thấy được Em ngủ Nhưng hết sức nhẹ nhàng những gợn rung rung và một sợi dây nối với lượn sóng âm vang sợi dây sinh ra trong ngày nào đó và nức nở mang em đi Hãy ngủ đi, em bé nhỏ Chính hồ này đã tạo nên tâm hồn em và dự phóng tương lai em mơ màng. Bửu Nam dịch theo bản dịch tiếng Pháp của Jacques Gauchoron và Vlada Urosevic (Tạp chí Văn học Châu Âu số 588 tháng 4-1978). ----------- Tạp chí Văn học tiến bộ và có uy tín Europe đã giới thiệu nền thơ hiện đại này với 20 nhà thơ và trên 50 bài thơ (Europe, số 588 tháng 4-1978). 1) A-cô Sô-pốp: Tác giả bài “Tôi tìm tiếng nói tôi”, sinh 1925. Ông là tác giả nhiều tập thơ rất nổi tiếng “Về nỗi khổ và niềm vui”, “Thơ về người phụ nữ đen”… và là dịch giả thơ có tiếng. 2) Ma-tơ-ra Ma-tép-xki: sinh 1929. Nhà thơ và nhà phê bình kịch. tác giả nhiều tập thơ có tiếng: “Những cơn mưa”, “Chu kỳ”… và là người dịch thơ Loóc-ca, Nê-ru-đa. 3) Bla-zơ Kô-nê-xki: sinh 1921. Nhà thơ, nhà nghiên cứu văn học nghệ thuật. Tác giả nhiều tập thơ như: “Chiếc cầu”, “Xứ sở và tình yêu”, “Những ghi chú”… và người dịch thơ của B-lôc và Hai-ne. (12/4-85) |
Muin Bseiso - Rasul Gamzatov
Vladimir Vladimirovich Nabokov (1899 -1977) là nhà văn Nga - Mỹ nổi tiếng. Ông sáng tác ở nhiều thể loại văn học khác nhau. Ông được giải thưởng Nôben văn học năm 1955. Những tiểu thuyết đặc sắc của ông là: - Quà tặng (1937), Đến nơi xử tử (1935 - 1936), Lolita (1955)…
L.T.S. "BÍ ẨN TÌNH YÊU" là tập thơ chọn lọc những bài thơ tình nổi tiếng thế giới do dịch giả Đắc Lê và nhà thơ Lữ Huy Nguyên tuyển chọn, NXB Văn Học ấn hành 1993. TCSH trân trọng giới thiệu dưới đây một số bài trích trong tập thơ đó.
Ogiwara Seisensui - Murakami Kijo - Saito Sanki - Ozaki Hosai
Tác giả Jon Fosse, người Na Uy, 64 tuổi, đạt Giải Nobel Văn học 2023 nhờ “những vở kịch và văn xuôi tân tiến, lên tiếng cho những điều không thể nói”.
Takít Vácvisiôtít - Côxtát Haridít - Côxtót Xteriôpulốt - Ghê-oóc-ghi Xê-phê-rít
BIỆN CHI LÂM
Biện Chi Lâm sinh năm 1910, quê tỉnh Giang Tô, Trung Quốc. Từ thuở nhỏ, ông đã có thiên hướng yêu thích thơ ca kim cổ.
MARINA TSVETAEVA
RAINER MARIA RILKE
LOUISE GLUCK
(Nobel Văn học năm 2020)
Là tác giả bốn cuốn sách viết về Việt
Mihai Eminescu (1850 - 1889) là một trong những nhà thơ lớn nhất của nước Rumani. Sống nhiều ở miền núi, nhất là thuộc hai vùng Ardeal và Moldova, ông am hiểu sâu sắc về đời sống cực khổ của người dân trong vùng cũng như toàn xã hội. Thơ Eminescu trĩu nặng tình yêu thiên nhiên, con người, thấm đượm chất văn hóa dân gian của dân tộc mình.
Louise Glück - Jaroslav Seifert - Wislawa Szymborska - Pablo Neruda - Boris Pasternak
Thi sĩ Hy Lạp, 1911 - 1996, giải Nobel Văn chương năm 1979. Nỗ lực chính của thơ ông là gạt khỏi tâm thức con người những bất công phi lý và bồi đắp các yếu tố thiên nhiên thông qua sức mạnh đạo đức, để đạt được sự minh triết cao nhất có thể có trong sự biểu đạt; và cuối cùng, là để đạt đến sự tiếp cận cõi huyền nhiệm của ánh sáng, những siêu hình của mặt trời mà ông là một “người sùng bái” - một kiểu thần tượng theo định nghĩa của riêng ông. Nghệ thuật của ông mang tính đồng hiện hướng đến kỹ thuật thi ca nhằm giới thiệu cấu trúc nội tâm, điều này thể hiện rất rõ trong nhiều bài thơ của ông.
Trần Phương Kỳ giới thiệu và dịch
LTS. Thơ ca vốn có truyền thống lâu đời. Thơ ca của các dân tộc da đen cũng mang những đặc thù ấy. Từ những nhà thơ ở xứ Akhenaton bên Ai Cập (Thế kỷ thứ 14 trước Công nguyên) cho đến Gwendolyn Brooks, Leroi Jones và những giọng thơ mạnh mẽ của các nhà thơ Mỹ đương thời, chặng đường ấy tính ra đã mấy ngàn năm.
CAROLYN FORCHÉ
LTS: Tên tuổi của Ôma Khayam, nhà thơ, nhà khoa học Ba Tư thế kỷ XI đã được bạn đọc Việt Nam biết đến và yêu thích qua tập Thơ cổ Ba Tư, NXB Văn Học ấn hành năm 1984. Thơ của ông ngang tàng, độc đáo, mãnh liệt và đầy tính triết lý sâu sắc chủ yếu tập trung vào đề tài tình yêu và rượu.
BIỆN CHI LÂM
Biện Chi Lâm卞之琳 (1910 - 2000), nhà thơ, dịch giả, nhà nghiên cứu tiêu biểu của văn học Trung Quốc hiện đại. Quê gốc Giang Tô. Bút danh thường dùng: Quý Lăng.
Nghe như cổ tích chuyện cậu bé Ali Ahmad Said Esber, con nhà nông dân vùng Al Qassabina, miền tây nước Syria: từ chỗ nhà nghèo, không được tới trường, sau có cơ hội đi học và đạt trình độ tiến sĩ; từ chỗ thuở nhỏ làm thơ gởi các báo nhưng không bài nào được đăng, sau lại là người sáng lập một tạp chí chuyên về thơ và trở thành “nhà thơ vĩ đại nhất còn sống của thế giới Ả Rập” với bút danh Adonis.
JAN WAGNER (Schriftsteller)
J. Wagner sinh ngày 18/10/1971 tại Hamburg CHLB Đức, nhà thơ, nhà văn và thông dịch viên.