Tạp chí Sông Hương trong xu thế nghệ thuật mới

14:31 17/06/2013

Thực tiễn sáng tạo nghệ thuật luôn luôn biến đổi cùng với sự thức nhận tri thức khách quan và tâm thức sáng tạo của người nghệ sĩ. Sáng tạo là tìm ra cái mới, cái mới nằm trong nhận thức, trong quan niệm, trong cách chúng ta nhìn vào sự vật và nhìn vào chính mình.

Cái mới chính là tìm đến những khả thể khác cho sự tồn tại. Cái mới bao giờ cũng đầy tính khiêu khích, tính khiêu khích đó chính là nguyên nhân để sản sinh ra mọi hoài nghi về chính bản thân nó. Nhìn lại, trong lịch sử nghệ thuật, chúng ta thấy, cái mới trong sáng tạo không thể tránh được những thử thách. Thử thách đến từ những quan niệm nghệ thuật thủ cựu, những nghi ngờ về chân giá trị, sự va chạm giữa những lề thói thẩm mỹ khác nhau, cái mới bao giờ cũng bị vây khốn trong những nguyên tắc đã định hình…

Cái mới, lúc nó xuất hiện bao giờ cũng xa lạ, nó trở nên lạc loài giữa đám đông. Người ta thường quay mặt với những thứ tưởng như là kỳ quặc ấy. Nhưng rồi về sau, khi những suy tưởng nghệ thuật của người nghệ sĩ không còn thách thức quan điểm thẩm mỹ của đám đông, người ta dần nhận ra những vỉa tầng giá trị ẩn trong chiều sâu của những điều mà trước đây người ta xem là bất thường. Vì thế cái mới cần nhất là thời gian. Thời gian để những tiêu chuẩn thẩm mỹ trong phóng tưởng sáng tạo trở nên quen thuộc với công chúng, thời gian minh chứng cho giá trị của cái mới, giá trị của sự tiên phong và khai mở cho tri thức tìm đến những chân trời khác. Thời gian sẽ chứng minh rằng cái mới chính là hoa trái mơ về của những người can đảm chọn lối đi riêng, dám bội ước với tập quán, vượt lên dư luận để hướng mơ mộng sáng tạo chạm vào thể tánh của thi ca. Cái mới là suối nguồn mà người nghệ sĩ tìm tới để say đắm sau khi đã mang vác trên mình những vết thương sâu. Vết thương trên thân xác và vết thương trong linh hồn.

Giữa bối cảnh dung hợp nhiều trào lưu sáng tạo như hiện nay, trong khi nghệ thuật Việt vẫn đang trôi trượt trên những bước đường thử nghiệm thì vai trò của người làm nghệ thuật trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Nghệ thuật ngày nay cần lắm những kẻ tiên phong mở đường. Những người mở đường có bản lĩnh và tâm huyết thực sự, những người mở đường dựa trên nền tảng mỹ học rắn chắc, dám thiêu đốt mình cho bản mệnh sáng tạo.

Văn học đương đại Việt Nam vẫn đang khuyết thiếu những đỉnh núi lớn. Rất hiếm hoi để bắt gặp những nỗ lực cách tân đứng trên nền tảng căn bản của triết học, mỹ học, tâm lý học… Khó thấy lắm những cách tân chạm sâu, khoét đến tận gốc rễ của tâm thức đương đại. Chúng ta không thể tránh khỏi được những hoài nghi về chính giá trị của nghệ thuật, bởi xét cho cùng chúng ta vẫn chưa thực sự lên đường khi chính từ phía trí thức, vẫn nhiều người quay mặt lại với cái mới để rồi đây họ phải úp mặt khóc trong những hố thẳm ngăn cách khôn cùng.

Sông Hương, ngay từ khởi thủy, đã đứng về phía cái mới. Những bước thăng trầm của tạp chí đã minh chứng cho ý hướng tiên phong. Ngày hôm nay, trước những vấn nạn của nghệ thuật, vai trò của Sông Hương càng trở nên nặng nề hơn. Ý thức được sứ mệnh tiên phong, Sông Hương sẽ vượt qua những khó khăn đang vướng phải, những khó khăn về tài chính, về nhân lực, sự xung đột giữa những quan điểm dị biệt đến từ nhiều phía, những khó khăn không thể tránh khỏi trong môi trường thế giới phẳng…

Qua thời gian, Sông Hương đã luôn nỗ lực đồng hành với đời sống sáng tạo, tiếp nhận, nghiên cứu văn học, văn hóa…, cố gắng phác thảo diện mạo dường như không có đường biên của nghệ thuật đương đại. Sông Hương đã phát hiện và tôn vinh những giá trị mới của văn chương, giới thiệu và cổ xúy cho việc tiếp nhận các trào lưu văn học nghệ thuật mới của thế giới. Sông Hương luôn nỗ lực phổ biến các tác phẩm mới có giá trị, bên cạnh đó là tập trung vào các vấn đề cơ bản của khoa nghiên cứu văn học như Văn học sử, Phê bình văn học, Lý luận văn học. Trong thời gian qua, Sông Hương cũng đã không ngừng tìm lại những giá trị còn khuất lấp trong văn chương Việt, cố gắng trục vớt lại giá trị học thuật, giá trị sáng tạo cho những tiếng nói tưởng như đã mất thuộc về Văn học miền Nam trước 1975, tiên phong trong việc giới thiệu những trào lưu nghệ thuật mới như Hiện đại, Hậu hiện đại, Tân hình thức…

Dựa trên nền tảng đó, trong tương lai, Sông Hương hy vọng sẽ tiếp tục không ngừng lớn mạnh và lan tỏa. Nhưng sự lớn mạnh của chúng tôi luôn phải dựa trên tâm huyết của các cộng tác viên và bạn đọc trên cả nước. Chúng tôi hy vọng tất cả mọi người sẽ cùng với Sông Hương hướng tới một nền nghệ thuật dân chủ, lành mạnh, nghiêm xác và rộng mở.

Trong thời gian tới, bên cạnh gìn giữ dấu hiệu riêng là bản sắc văn hóa Huế, Tạp chí sẽ cố gắng tiếp tục phát hiện những cây bút mới, những người viết có nội lực đi xa, những người can đảm thử nghiệm, những người dám chịu cô đơn để sáng tạo, những chủ nhân thực sự trong hệ hình mới của Nghệ thuật Việt Nam.

Tôn vinh những giá trị đích thực của nghệ thuật Việt Nam. Tiếp cận và giới thiệu những trào lưu nghệ thuật đương đại thế giới. Tổ chức những chuyên đề lớn có chiều sâu và có tính phát hiện.

Truy tìm và giới thiệu lại những giá trị đã gần như khuất lấp trong văn học nghệ thuật, trong văn hóa Việt Nam nói chung và văn hóa Huế nói riêng. Trả lại đúng tên cho các giá trị.

Tạo ra một diễn đàn tranh luận dân chủ, thẳng thắn, lấy học thuật làm cốt lõi để góp phần phát hiện và loại trừ những hạt sạn không đáng có trong văn học và minh định cho những tiếng nói chân chính.

Tất cả nhằm hướng tới sự phồn thịnh chung, hướng sáng tạo làm đúng sứ mệnh của nó - sứ mệnh truy tìm, tiếp cận và kiến tạo cái mới.

SÔNG HƯƠNG
(SH292/06-13)





 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
  • NGÔ MINH

    Chương trình kỷ niệm “30 năm Tạp chí Sông Hương” đã qua gần tháng rồi, mà trong tôi những xúc động vẫn không nguôi. Quả thực tôi chưa thấy cuộc “kỷ niệm” nào lại ám ảnh và ấn tượng đến vậy.

  • HƯƠNG BÌNH

    30 năm Tạp chí Sông Hương ra số báo đầu tiên là dấu mốc hết sức quan trọng. 30 năm của những thành quả, những đổi thay và cả những kỷ niệm còn vương mùi mực cũ. Sông Hương đã nỗ lực hết mình, được sự trợ giúp, động viên của đông đảo bằng hữu mọi miền để làm nên một tuần lễ kỷ niệm với nhiều chương trình văn hóa - nghệ thuật đặc sắc diễn ra từ ngày 14/6 đến 22/6.

  • LTS: Trong chuỗi các hoạt động Kỷ niệm 30 năm thành lập Tạp chí Sông Hương, Lễ Hội “Tri Ân Dòng Sông” đặc biệt có ý nghĩa bởi đây là lần đầu tiên, những người làm Tạp chí Sông Hương tổ chức lễ tri ân dòng sông mình đã mang tên.

  • HỒ ĐĂNG THANH NGỌC

    (Diễn văn của TBT Tạp chí Sông Hương trong Lễ Kỷ niệm 30 năm thành lập)

  • (Phát biểu của Đồng chí Ngô Hòa - UVTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Thừa Thiên Huế tại Lễ Kỷ niệm 30 năm thành lập Tạp chí Sông Hương)

  • TRẦN NGUYỄN KHÁNH PHONG

    Tháng 6/1983, Tạp chí Sông Hương ra số đầu tiên, mang tên dòng sông duyên dáng thả mình bên thành phố Huế thân yêu. Đó là niềm phấn khởi của những người làm công tác văn hóa, văn nghệ ở Bình Trị Thiên nói riêng và cả nước nói chung.

  • KHÁNH PHƯƠNG

    Huế là nơi tôi thường tự hỏi, “tại sao tôi không sống ở nơi đây?”. Sông Hương là nơi tôi thường tự hỏi, “tại sao tôi không làm điều gì đó cho nơi này?”.

  • GIA HỘI

    Đầu năm 1983, lãnh đạo tỉnh và Hội VHNT Bình Trị Thiên xác định nên có một tờ tạp chí văn nghệ. Theo nhà văn Hà Khánh Linh, từ tháng 2/1983, nhiều cuộc họp bàn chuẩn bị ra mắt số tạp chí văn học nghệ thuật được tổ chức.

  • VÕ QUÊ

    Tin tạp chí văn nghệ tỉnh nhà được mang tên mới: Sông Hương là một nguồn vui lớn không chỉ trong giới văn nghệ sĩ chúng tôi, mà còn sớm lan tỏa trong mọi tầng lớp dân chúng của quê nhà yêu dấu trong thời điểm ấy (6/1983).


  • (Lê Minh Phong phỏng vấn các nhà lý luận, phê bình)

  • LTS: 30 năm đã tạo nên vóc dáng một Tạp chí Sông Hương bản lĩnh như ngày hôm nay. Từ lúc mới ra đời Sông Hương đã nhận được sự cộng tác nhiệt tâm của nhiều cây bút tài hoa trên mọi miền đất nước, góp phần đưa tạp chí vượt thoát biên giới địa phương đi vào thế giới văn chương Việt đầy sôi động. Dưới đây là những tâm tình của một số cộng tác viên từng gắn bó với Sông Hương.

  • LTS: Góp phần để Sông Hương có “văn hiệu” trên diễn đàn văn học nghệ thuật cả nước cũng như đến với độc giả mọi miền phải kể đến vai trò của những nhà văn nhà thơ đại diện cho tạp chí. Chúng tôi xin được trích đăng một vài cảm nhận của họ nhân dịp kỷ niệm 30 năm Sông Hương ra số báo đầu tiên.

  • TRẦN NGUYÊN

    Hòa nhập với làng văn nước nhà, Sông Hương còn phải chở nặng phù sa văn hóa của chính nơi mình sinh ra. Mấy năm trở lại đây, Sông Hương tạo được ảnh hưởng trong giới độc giả với nhiều chuyên đề văn học mang tính chất khai mở, dám nói và làm những hiện tượng, trào lưu văn học còn ngại ngần.

  • VỸ GIẠ

    Bên cạnh việc nâng cao chất lượng tạp chí, từ tháng 8 năm 2008, Sông Hương xúc tiến bốn chương trình nhân văn với phương thức xã hội hóa hoàn toàn. Các chương trình ấy vừa thể hiện tình cảm nhân ái, vừa thể hiện mong ước được đóng góp cho văn hóa Huế của giới văn nghệ sĩ - trí thức quê nhà.

  • ĐOÀN MẠNH PHƯƠNG

    Mới đó mà đã 30 năm rồi. Với tôi, Sông Hương luôn là một kỷ niệm và là một hành trình đẹp. Sông Hương 30 năm thì tôi có hơn 2/3 quãng thời gian ấy là… người nhà của Sông Hương.

  • Kính gửi BBT Tạp chí Sông Hương!

    Gia đình tôi (7 thành viên đều là giáo chức) không phải cư dân Huế, nhưng mỗi người trong chúng tôi đều đã là một độc giả trong số những chuyên mục thường xuyên của tạp chí Sông Hương từ nhiều năm nay.

  • PHẠM PHÚ PHONG
    (Nhìn lướt qua các tuyển tập kỷ niệm 30 năm Tạp chí Sông Hương)

    Cũng như người, sông có đời sông. Nhưng người có tuổi, còn sông không có tuổi. Không ai biết dòng sông chảy qua kinh thành gắn liền với bao thăng trầm của lịch sử một vùng đất có từ bao giờ? Nhưng cách đây ba mươi năm đã ra đời một cuộc sống khác, một dòng chảy khác, tồn tại song song với nó, góp phần khẳng định và phát huy đời sống tinh thần của con người xứ Huế, đó là Tạp chí Sông Hương.

  • DƯƠNG PHƯỚC THU 

    Chiều thứ bảy, ngày 12 tháng 6 năm 1983, Tạp chí sáng tác phê bình nghiên cứu văn học nghệ thuật văn hóa của Hội Văn nghệ Bình Trị Thiên ra số đầu tiên, lấy tên Sông Hương. Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm làm Tổng Biên tập, nhà văn Nguyễn Khắc Phê là Phó, Ban Biên tập gồm có các nhà văn, nhà thơ, nhà nghiên cứu, nhạc sĩ, họa sĩ tên tuổi như: Lương An, Bửu Chỉ, Lâm Thị Mỹ Dạ, Minh Hằng, Xuân Hoàng, Hà Khánh Linh, Lê Thị Mây, Trần Hữu Pháp, Võ Quê, Thái Ngọc San, Hoàng Phủ Ngọc Tường, Lê Xuân Việt, Tô Nhuận Vỹ và Nguyễn Đắc Xuân.

  • NGUYỄN ĐỨC TÙNG

    Trong tủ sách của tôi, sau bao dâu biển, còn lại một cuốn Sông Hương hai mươi mấy năm trước, trong đó có thư trả lời độc giả của nhà văn Tô Nhuận Vỹ, hình như là Tổng Biên tập.