Nhìn sự rộn ràng của đường phố thấy đầy sức sống, đầy năng lượng, một sự bình thường vô cùng đáng quý mà ngày thường sẽ chỉ thấy đông quá, tắc đường, bụi bặm quá. Dòng chảy cuồn cuộn ấy mà bị ngừng trệ thì thật kinh khủng...
Gần trưa trời hửng lên, ngày giáp Tết trời đẹp như chưa từng có con Covid. Đường phố tấp nập. Nắng ấm làm tâm trạng tốt hơn thì phải. Người xe đi lại dập dìu cũng như chưa hề có những ca Covid vừa phát hiện kia. Cuối năm nhà bao việc. Liên hoan tổng kết. Đi tặng quà, đi mua sắm Tết. Thấy báo chí, bạn bè đưa tin nhiều trường đại học cho sinh viên nghỉ Tết sớm, rồi có những trường đã cho học sinh nghỉ học vì có F1. Nhiều tỉnh xung quanh cũng có nơi cho học sinh nghỉ học rồi.
Còn nhớ năm ngoái, lúc cao điểm nhất, lockdown toàn bộ, học sinh nghỉ Tết tới 3 tháng. Cứ rập rình từng ngày rồi quyết định nghỉ. Hồi đó, ban đầu tôi không thấy thuyết phục lắm, vì có những đánh giá khác nhau từ giới chuyên gia về việc có cho nghỉ hay không. Sau này, khi biết rằng Ban Chỉ đạo có một nhóm chuyên gia thu thập dữ liệu, phân tích đánh giá dữ liệu của từng địa phương để đưa ra quyết định thì mới thấy vững tâm.
Năm ngoái UNESCO đánh giá lúc cao điểm cuối tháng 3.2020 cả thế giới có 1,2 tỉ học sinh không được đến trường vì lockdown, gần 500 triệu học sinh không được tiếp cận học online. Ông giám đốc UNESCO bảo Covid-19 đã gây ra một thế hệ bị đánh mất (lost generation) do tác động xấu của Covid-19 với giáo dục.
Hôm qua ngồi nói chuyện với một cô bạn đang làm cho một trường đại học quốc tế ở Việt Nam. Cô ấy nói năm nay vì dịch, nhiều du học sinh không lên đường du học hoặc không sang lại được, nên nộp đơn vào trường cô ấy học, trả toàn bộ học phí, vẫn rẻ hơn đi du học. Tiêu chuẩn vào trường cô ấy rất cao. Đấy, bây giờ không chỉ là con nhà nghèo học giỏi, mà cả con nhà giàu học giỏi. Nhiều cha mẹ 7X - 8X giờ không chọn cho con đi du học, mà cho học các trường đại học nước ngoài ở Việt Nam, chất lượng, học phí rẻ, được trải nghiệm Việt Nam. Những dự đoán trước đây về cơ cấu việc làm thay đổi do sự phát triển của công nghệ, vài năm gần đây nhìn thấy rõ và năm Covid-19 này càng thấy rõ hơn.
Nhìn sự rộn ràng của đường phố thấy đầy sức sống, đầy năng lượng, một sự bình thường vô cùng đáng quý mà ngày thường sẽ chỉ thấy đông quá, tắc đường, bụi bặm quá. Các bạn Tây sang đây vẫn bảo Việt Nam là đất nước năng động, có thể cũng là từ những quan sát như thế này chăng. Dòng chảy cuồn cuộn ấy mà bị ngừng trệ thì thật kinh khủng. Nhớ lại những đường phố vắng vẻ, những cửa hàng đóng cửa lặng ngắt như hồi năm ngoái sau Tết, sau vẻ bình yên là những lo lắng, sợ hãi, trầm cảm. Thôi chịu khó rửa tay đeo khẩu trang ít tiếp xúc theo công thức 5K cho Hà Nội an toàn, cả nước an toàn.
Hôm rồi, Tổng thống Mỹ Biden cấm gọi virus Sars coV 2 là virus Vũ Hán, virus Trung Quốc. Tìm vào trang của WHO về quy định đặt tên các bệnh dịch, thì WHO từ lâu khuyến nghị không đặt tên theo địa danh, bởi nó sẽ gây ra các định kiến, phân biệt, kỳ thị, từ con người, hàng hóa xuất khẩu, văn hóa, các thứ liên quan đến đất nước đó. Nếu người ta gọi virus chủng mới là virus London, virus England thì cũng không hay ho gì. Cũng như đừng so sánh với viêm não Nhật Bản vì cách gọi đó là lịch sử để lại, khi đã có những nhận thức văn minh hơn thì nên hành xử văn minh.
Nói chuyện văn minh. Cô bạn tôi quê Hải Dương, chia sẻ cái poster của Thành đoàn Chí Linh, trên đó viết: "Người Chí Linh đón Tết văn minh ở xa gia đình. Xuân này con không về!". Thấy bảo sẽ có nhiều người không được về quê ăn Tết, vì hết cách ly thì cũng đã mùng mấy Tết rồi, nhưng ngay lập tức họ đã thích ứng bằng cách kêu gọi nhau sống đẹp như thế, thật đáng trân trọng...
NGUYỄN TĂNG PHÔ
NGUYỄN KHẮC THẠCH
Phải giải thích cho mỗi người thích giải
Cần công bằng với những kẻ bằng công.
LTS: Nhân Tạp chí Sông Hương phát hành số thứ 100 (6-1997), Ban Biên tập chúng tôi có dịp trò chuyện với hai nhà văn từng là Tổng biên tập của tạp chí: Tô Nhuận Vỹ và Nguyễn Khắc Phê.
UÔNG TRIỀU
Tôi nghĩ tiếng Việt chưa bao giờ vào giai đoạn thay đổi nhanh chóng và nhiều như bây giờ. Trong thời kỳ quốc tế hóa, toàn cầu hóa, tiếng Việt phải chịu những áp lực lớn hoặc tự thích nghi để phù hợp với tình hình mới.
VIỆT HÙNG
Văn hóa là một khái niệm rộng, nó bao trùm lên mọi hoạt động của con người trong xã hội. Văn hóa không những phản ánh được quan hệ giữa con người với con người, mà nó còn phản ánh được thế giới nội tâm của con người, và cả sự hòa hợp giữa thế giới nội tâm ấy với biểu hiện của nó ra bên ngoài xã hội.
NGUYỄN KHẮC PHÊ
Trong hoạt động văn hóa - văn nghệ, một vấn đề thường gây ra bất đồng - thậm chí đưa đến những "vụ việc” tai tiếng - là việc đánh giá, bình chọn tác phẩm.
NGUYỄN KHẮC PHÊ
Trong thời buổi thiên hạ đổ xô ra mặt tiền làm ăn, chuyện "nhà mặt tiền" đã xảy ra bao vụ xung đột và là đề tài của nhiều "tác phẩm" dân gian. Để chiếm được mặt tiền, ngoài thế lực đồng tiền, cũng đã ngầm nảy sinh "chế độ", "tiêu chuẩn" này nọ mới được cấp đất mặt tiền.
NGUYỄN QUANG HÀ
Ghi chép
Trong dân gian có câu: "Giàu tại phận, trắng tại da". Tố Hữu, nhà thơ cách mạng thì đặt lại vấn đề nghèo khổ: "Số phận hay do chế độ này?".
TRUNG SƠN
Một vài năm trở lại đây, những người quan tâm đến giá trị văn hóa của Huế vui mừng nhận thấy, bên cạnh các di sản quý báu của người xưa để lại, đã có không ít tác phẩm, công trình nghệ thuật mới làm đẹp thêm cho Huế, trong đó, hẳn phải kể đến sự xuất hiện các "Galery” - những phòng tranh thường xuyên ở 15 Lê Lợi, khách sạn Morin và những cuộc triển lãm được tổ chức liên tiếp ở Hội Văn Nghệ.
HOÀNG ĐĂNG KHOA
Trước hết cần minh định khái niệm, “trẻ” ở đây là chỉ xét về độ tuổi, cụ thể là dưới 35, theo quy ước mang tính tạm thời tương đối hiện hành của Hội Nhà văn Việt Nam.
"Việc trên đời, chỉ cần vẫn còn cơ hội sống thì dù liên tiếp gặp thiên tai nhân họa, tạm thời bị ức chế, sớm muộn cũng sẽ có ngày ngẩng cao đầu. Việc cá nhân là vậy, việc gia đình là vậy, việc quốc gia, dân tộc cũng là như thế...".
Đó là những trang nhật ký của bác sĩ, bệnh nhân và cả những nhà văn nhà thơ viết gửi cho người thân bạn bè trong đại dịch COVID-19.
Truyền tải các bài học với nội dung cô đọng, kết hợp với chuyện kể, hình ảnh, phim, trò chơi, hoạt động tương tác... giờ học lịch sử được tổ chức trực tuyến nhưng không khô khan, tạo được sự hứng thú, thu hút học sinh tìm hiểu về những câu chuyện của quá khứ. Đó là cách Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đang làm với Giờ học lịch sử online.
Những tháng ngày qua, cả nước căng mình chống đại dịch Covid-19 - kẻ thù cực kỳ nguy hiểm mà vô hình. Cuộc sống thường ngày vốn luôn sôi động bỗng trầm lặng xuống với không ít nỗi lo và sự ám ảnh, chờ đợi.
Nhằm gìn giữ và lan tỏa truyền thống hiếu học, coi trọng hiền tài, cũng như những giá trị lịch sử, văn hóa nghìn năm của dân tộc, dự án “Không gian văn hóa Quốc Tử Giám” vừa được xây dựng với các hoạt động hướng tới công chúng, đặc biệt là giới trẻ.
30 năm gắn bó với TP Hồ Chí Minh từ ngày xuất ngũ, học đại học, trở thành giảng viên mỹ thuật, đồ họa, họa sĩ Lê Sa Long chưa bao giờ trải qua những ngày mà cả thành phố như “lặng hẳn” vì căng mình chống dịch Covid-19.
Trong bối cảnh giãn cách xã hội, nghệ sĩ và công chúng cùng ở nhà chung tay phòng, chống dịch bệnh, sân khấu cũng đóng cửa, tắt đèn. Tuy vậy, trên nền tảng trực tuyến, các nghệ sĩ Nhà hát Chèo Việt Nam vẫn “cháy hết mình” qua các chương trình biểu diễn, giao lưu với khán giả, đưa chèo đến gần người yêu nghệ thuật truyền thống.
Từ những câu chuyện cảm động hoặc những hình ảnh “đắt giá” nhiều họa sĩ chuyên nghiệp và không chuyên đã có những sáng tác tranh minh họa, ký họa theo phong cách lạc quan, lan tỏa những thông điệp tích cực về phòng, chống Covid-19.