39 năm trước, Chiến dịch Huế- Đà Nẵng với mốc son đáng nhớ là ngày 26-3 toàn tỉnh Thừa Thiên- Huế được giải phóng hoàn toàn.
Đây là bước nhảy vọt trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. 39 năm sau kể từ mốc son ấy, thành phố Huế chiến lược năm xưa, giờ đây đang nỗ lực không ngừng để trở thành đô thị loại I, thành phố trực thuộc trung ương.
1. Theo lịch sử 708 năm vùng đất Thuận Hóa- Phú Xuân- Thừa Thiên Huế thì nơi đây đã từng là thủ phủ của xứ đàng trong, từng là kinh đô của triều đại Tây Sơn, và nơi ghi dấu 143 năm của triều đại nhà Nguyễn. Một vùng đất đã là kinh đô luôn hội tụ những gì tinh hoa nhất, tinh tế nhất, tốt đẹp nhất cả về vật chất lẫn tinh thần; cả những giá trị di sản vật thể, phi vật thể. Không chỉ hội tụ mà những giá trị ấy còn lan tỏa từ cuộc sống trong cung đình ra bên ngoài xã hội. Đó cũng chính là lý do Festival Huế năm 2014 lấy chủ đề Di sản văn hóa với hội nhập và phát triển. Và trong đêm khai mạc Festival năm nay, chủ đề hướng tới là Cố đô- hội tụ và tỏa sáng.
Trong suốt cả chiều dài lịch sử chiến đấu chống giặc ngoại xâm, giành độc lập dân tộc thống nhất đất nước, Huế luôn là vùng đất giữ vị trí chiến lược quan trọng. Và trong suốt những năm chống Pháp, chống Mỹ, Huế là một địa bàn đầu tầu luôn nêu cao tinh thần và truyền thống yêu nước, đấu tranh cách mạng của vùng đất này. Hơn thế, với những khẳng định về mối liên kết Hà Nội- Huế- Sài Gòn (từ năm 1960), thì 3 địa danh này thêm một lần nữa được coi là cây một cội là con một nhà. Điều đó đã thể hiện sự thống nhất, sự liên kết Bắc- Trung- Nam trong cả một tiến trình lịch sử của đất nước- non sông ta liền một dải. Từ chỗ giữ một vị trí chiến lược quan trọng trong đấu tranh cách mạng thì nay trong chiến lược phát triển của quốc gia, theo tinh thần Quyết định 48 của Bộ Chính trị (năm 2009), Thừa Thiên - Huế sẽ trở thành phố trực thuộc Trung ương.
2. 5 năm qua, triển khai thực hiện Kết luận 48, tỉnh Thừa Thiên - Huế đang nỗ lực phấn đấu không ngừng với những đổi thay đáng kể về diện mạo, về kết cấu hạ tầng, về những mô hình đô thị. Đặc biệt trong đó là về mặt nội hàm của đô thị. Trong tương lai, thành phố Huế sẽ là một đô thị hạt nhân nằm trong chuỗi đô thị của miền Trung; một thành phố di sản văn hóa, có cảnh quan sinh thái thân thiện với môi trường. Huế còn là xứ sở của chùa chiền, một miền văn hóa tâm linh.
Trong tiến trình khảo sát của các nhà tư vấn nước ngoài, người ta đã lấy Slogan cho du lịch Huế: "Huế - quê hương của hạnh phúc”. Vậy hạnh phúc khi đặt chân tới Huế là gì? Có lẽ đó chính là cảm giác rất thoải mái, vui sướng khi những mục đích- những yêu cầu của cuộc sống trong phát triển mà thành phố này đạt được. Còn nhớ năm 1992, khi cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đến thăm thành phố Huế, ông đã căn dặn phải xây dựng Thừa Thiên - Huế thành một nơi có thiên nhiên đẹp, xã hội đẹp và con người đẹp…
3. Để Huế trở thành một thành phố trực thuộc trung ương với qui hoạch hành chính và danh xưng xứng tầm, việc trưng cầu dân ý sẽ được thực hiện một cách công khai và dân chủ, tới tận cấp xã, phường. Cũng sẽ có ít nhất 3 hội nghị cấp tỉnh bàn về nội dung trên. Cùng với đó, việc bàn thảo để đi đến thống nhất danh xưng, cũng như qui hoạch địa giới hành chính đang trong quá trình triển khai cũng sẽ được thông tin rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Tất nhiên, trong quá trình phát triển ở một thành phố di sản như Huế thì giải quyết hài hòa giữa bảo tồn và phát huy giá trị di sản luôn được coi trọng. Nhìn rộng ra, đây cũng chính là thách thức chung với tất cả các khu di sản trên đất nước này và trên toàn cầu.
Riêng với Huế, bảo tồn sẽ là gắn với phát triển du lịch, bảo tồn để phát triển và phát triển để tăng nhận thức, ý thức, trách nhiệm và nguồn lực cho sự bảo tồn.
Giờ đây, điều quan tâm nhất của lãnh đạo địa phương là trong mọi nỗ lực, cố gắng để đưa Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, trong quá trình gìn giữ và phát huy giá trị của di sản, thì lợi ích của người dân luôn được đặt lên trên hết.
NGUYỄN TĂNG PHÔ
NGUYỄN KHẮC THẠCH
Phải giải thích cho mỗi người thích giải
Cần công bằng với những kẻ bằng công.
LTS: Nhân Tạp chí Sông Hương phát hành số thứ 100 (6-1997), Ban Biên tập chúng tôi có dịp trò chuyện với hai nhà văn từng là Tổng biên tập của tạp chí: Tô Nhuận Vỹ và Nguyễn Khắc Phê.
UÔNG TRIỀU
Tôi nghĩ tiếng Việt chưa bao giờ vào giai đoạn thay đổi nhanh chóng và nhiều như bây giờ. Trong thời kỳ quốc tế hóa, toàn cầu hóa, tiếng Việt phải chịu những áp lực lớn hoặc tự thích nghi để phù hợp với tình hình mới.
VIỆT HÙNG
Văn hóa là một khái niệm rộng, nó bao trùm lên mọi hoạt động của con người trong xã hội. Văn hóa không những phản ánh được quan hệ giữa con người với con người, mà nó còn phản ánh được thế giới nội tâm của con người, và cả sự hòa hợp giữa thế giới nội tâm ấy với biểu hiện của nó ra bên ngoài xã hội.
NGUYỄN KHẮC PHÊ
Trong hoạt động văn hóa - văn nghệ, một vấn đề thường gây ra bất đồng - thậm chí đưa đến những "vụ việc” tai tiếng - là việc đánh giá, bình chọn tác phẩm.
NGUYỄN KHẮC PHÊ
Trong thời buổi thiên hạ đổ xô ra mặt tiền làm ăn, chuyện "nhà mặt tiền" đã xảy ra bao vụ xung đột và là đề tài của nhiều "tác phẩm" dân gian. Để chiếm được mặt tiền, ngoài thế lực đồng tiền, cũng đã ngầm nảy sinh "chế độ", "tiêu chuẩn" này nọ mới được cấp đất mặt tiền.
NGUYỄN QUANG HÀ
Ghi chép
Trong dân gian có câu: "Giàu tại phận, trắng tại da". Tố Hữu, nhà thơ cách mạng thì đặt lại vấn đề nghèo khổ: "Số phận hay do chế độ này?".
TRUNG SƠN
Một vài năm trở lại đây, những người quan tâm đến giá trị văn hóa của Huế vui mừng nhận thấy, bên cạnh các di sản quý báu của người xưa để lại, đã có không ít tác phẩm, công trình nghệ thuật mới làm đẹp thêm cho Huế, trong đó, hẳn phải kể đến sự xuất hiện các "Galery” - những phòng tranh thường xuyên ở 15 Lê Lợi, khách sạn Morin và những cuộc triển lãm được tổ chức liên tiếp ở Hội Văn Nghệ.
HOÀNG ĐĂNG KHOA
Trước hết cần minh định khái niệm, “trẻ” ở đây là chỉ xét về độ tuổi, cụ thể là dưới 35, theo quy ước mang tính tạm thời tương đối hiện hành của Hội Nhà văn Việt Nam.
"Việc trên đời, chỉ cần vẫn còn cơ hội sống thì dù liên tiếp gặp thiên tai nhân họa, tạm thời bị ức chế, sớm muộn cũng sẽ có ngày ngẩng cao đầu. Việc cá nhân là vậy, việc gia đình là vậy, việc quốc gia, dân tộc cũng là như thế...".
Đó là những trang nhật ký của bác sĩ, bệnh nhân và cả những nhà văn nhà thơ viết gửi cho người thân bạn bè trong đại dịch COVID-19.
Truyền tải các bài học với nội dung cô đọng, kết hợp với chuyện kể, hình ảnh, phim, trò chơi, hoạt động tương tác... giờ học lịch sử được tổ chức trực tuyến nhưng không khô khan, tạo được sự hứng thú, thu hút học sinh tìm hiểu về những câu chuyện của quá khứ. Đó là cách Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đang làm với Giờ học lịch sử online.
Những tháng ngày qua, cả nước căng mình chống đại dịch Covid-19 - kẻ thù cực kỳ nguy hiểm mà vô hình. Cuộc sống thường ngày vốn luôn sôi động bỗng trầm lặng xuống với không ít nỗi lo và sự ám ảnh, chờ đợi.
Nhằm gìn giữ và lan tỏa truyền thống hiếu học, coi trọng hiền tài, cũng như những giá trị lịch sử, văn hóa nghìn năm của dân tộc, dự án “Không gian văn hóa Quốc Tử Giám” vừa được xây dựng với các hoạt động hướng tới công chúng, đặc biệt là giới trẻ.
30 năm gắn bó với TP Hồ Chí Minh từ ngày xuất ngũ, học đại học, trở thành giảng viên mỹ thuật, đồ họa, họa sĩ Lê Sa Long chưa bao giờ trải qua những ngày mà cả thành phố như “lặng hẳn” vì căng mình chống dịch Covid-19.
Trong bối cảnh giãn cách xã hội, nghệ sĩ và công chúng cùng ở nhà chung tay phòng, chống dịch bệnh, sân khấu cũng đóng cửa, tắt đèn. Tuy vậy, trên nền tảng trực tuyến, các nghệ sĩ Nhà hát Chèo Việt Nam vẫn “cháy hết mình” qua các chương trình biểu diễn, giao lưu với khán giả, đưa chèo đến gần người yêu nghệ thuật truyền thống.
Từ những câu chuyện cảm động hoặc những hình ảnh “đắt giá” nhiều họa sĩ chuyên nghiệp và không chuyên đã có những sáng tác tranh minh họa, ký họa theo phong cách lạc quan, lan tỏa những thông điệp tích cực về phòng, chống Covid-19.