39 năm trước, Chiến dịch Huế- Đà Nẵng với mốc son đáng nhớ là ngày 26-3 toàn tỉnh Thừa Thiên- Huế được giải phóng hoàn toàn.
Đây là bước nhảy vọt trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. 39 năm sau kể từ mốc son ấy, thành phố Huế chiến lược năm xưa, giờ đây đang nỗ lực không ngừng để trở thành đô thị loại I, thành phố trực thuộc trung ương.
1. Theo lịch sử 708 năm vùng đất Thuận Hóa- Phú Xuân- Thừa Thiên Huế thì nơi đây đã từng là thủ phủ của xứ đàng trong, từng là kinh đô của triều đại Tây Sơn, và nơi ghi dấu 143 năm của triều đại nhà Nguyễn. Một vùng đất đã là kinh đô luôn hội tụ những gì tinh hoa nhất, tinh tế nhất, tốt đẹp nhất cả về vật chất lẫn tinh thần; cả những giá trị di sản vật thể, phi vật thể. Không chỉ hội tụ mà những giá trị ấy còn lan tỏa từ cuộc sống trong cung đình ra bên ngoài xã hội. Đó cũng chính là lý do Festival Huế năm 2014 lấy chủ đề Di sản văn hóa với hội nhập và phát triển. Và trong đêm khai mạc Festival năm nay, chủ đề hướng tới là Cố đô- hội tụ và tỏa sáng.
Trong suốt cả chiều dài lịch sử chiến đấu chống giặc ngoại xâm, giành độc lập dân tộc thống nhất đất nước, Huế luôn là vùng đất giữ vị trí chiến lược quan trọng. Và trong suốt những năm chống Pháp, chống Mỹ, Huế là một địa bàn đầu tầu luôn nêu cao tinh thần và truyền thống yêu nước, đấu tranh cách mạng của vùng đất này. Hơn thế, với những khẳng định về mối liên kết Hà Nội- Huế- Sài Gòn (từ năm 1960), thì 3 địa danh này thêm một lần nữa được coi là cây một cội là con một nhà. Điều đó đã thể hiện sự thống nhất, sự liên kết Bắc- Trung- Nam trong cả một tiến trình lịch sử của đất nước- non sông ta liền một dải. Từ chỗ giữ một vị trí chiến lược quan trọng trong đấu tranh cách mạng thì nay trong chiến lược phát triển của quốc gia, theo tinh thần Quyết định 48 của Bộ Chính trị (năm 2009), Thừa Thiên - Huế sẽ trở thành phố trực thuộc Trung ương.
2. 5 năm qua, triển khai thực hiện Kết luận 48, tỉnh Thừa Thiên - Huế đang nỗ lực phấn đấu không ngừng với những đổi thay đáng kể về diện mạo, về kết cấu hạ tầng, về những mô hình đô thị. Đặc biệt trong đó là về mặt nội hàm của đô thị. Trong tương lai, thành phố Huế sẽ là một đô thị hạt nhân nằm trong chuỗi đô thị của miền Trung; một thành phố di sản văn hóa, có cảnh quan sinh thái thân thiện với môi trường. Huế còn là xứ sở của chùa chiền, một miền văn hóa tâm linh.
Trong tiến trình khảo sát của các nhà tư vấn nước ngoài, người ta đã lấy Slogan cho du lịch Huế: "Huế - quê hương của hạnh phúc”. Vậy hạnh phúc khi đặt chân tới Huế là gì? Có lẽ đó chính là cảm giác rất thoải mái, vui sướng khi những mục đích- những yêu cầu của cuộc sống trong phát triển mà thành phố này đạt được. Còn nhớ năm 1992, khi cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đến thăm thành phố Huế, ông đã căn dặn phải xây dựng Thừa Thiên - Huế thành một nơi có thiên nhiên đẹp, xã hội đẹp và con người đẹp…
3. Để Huế trở thành một thành phố trực thuộc trung ương với qui hoạch hành chính và danh xưng xứng tầm, việc trưng cầu dân ý sẽ được thực hiện một cách công khai và dân chủ, tới tận cấp xã, phường. Cũng sẽ có ít nhất 3 hội nghị cấp tỉnh bàn về nội dung trên. Cùng với đó, việc bàn thảo để đi đến thống nhất danh xưng, cũng như qui hoạch địa giới hành chính đang trong quá trình triển khai cũng sẽ được thông tin rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Tất nhiên, trong quá trình phát triển ở một thành phố di sản như Huế thì giải quyết hài hòa giữa bảo tồn và phát huy giá trị di sản luôn được coi trọng. Nhìn rộng ra, đây cũng chính là thách thức chung với tất cả các khu di sản trên đất nước này và trên toàn cầu.
Riêng với Huế, bảo tồn sẽ là gắn với phát triển du lịch, bảo tồn để phát triển và phát triển để tăng nhận thức, ý thức, trách nhiệm và nguồn lực cho sự bảo tồn.
Giờ đây, điều quan tâm nhất của lãnh đạo địa phương là trong mọi nỗ lực, cố gắng để đưa Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, trong quá trình gìn giữ và phát huy giá trị của di sản, thì lợi ích của người dân luôn được đặt lên trên hết.
Sau hơn 20 năm xuất hiện tại Việt Nam, internet ngày càng đi sâu vào cuộc sống, tạo ra những thay đổi to lớn từ thói quen hàng ngày, tới cách làm việc, giao tiếp, tương tác xã hội, quan niệm về không gian, thời gian... Những thay đổi ấy đòi hỏi xây dựng các giá trị văn hóa mới - văn hóa mạng.
LÊ HOÀNG TÙNG
Vai trò của thể dục, thể thao đã được xã hội thừa nhận, đánh giá là một trong những nhân tố quan trọng tác động đến sự phát triển của mỗi cá nhân và đất nước.
Tác phẩm sơn mài “Vườn xuân Trung Nam Bắc” của danh họa Nguyễn Gia Trí - một bảo vật quốc gia đã bị hư hại nặng nề sau quá trình làm vệ sinh của Bảo tàng Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về công tác bảo quản, tu bổ, phục chế.
Di tích xuống cấp là một trong những vấn đề tồn tại song hành với công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản ở Hà Nội. Bên cạnh những khó khăn về nguồn kinh phí, tình trạng tùy tiện trong tu bổ, tôn tạo cũng đang là bài toán đòi hỏi có giải pháp khắc phục hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững giá trị di sản.
Tính đến đầu năm 2019, qua 7 đợt công nhận theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Việt Nam đang sở hữu 164 hiện vật, nhóm hiện vật được tôn vinh là bảo vật quốc gia. Tuy nhiên, thực tế hiện nay, vấn đề ứng xử với các bảo vật quốc gia đang tồn tại nhiều số bất cập, nhất là tình trạng can thiệp thô bạo với không ít hiện vật khiến dư luận bất bình.
Dự án “Tương lai của truyền thống” vừa tổ chức buổi trò chuyện “Cảm hứng nghệ thuật Tuồng”. Với sự tham gia của NSND Mẫn Thị Thu, NSƯT Phạm Quốc Chí, NSƯT Nguyễn Ngọc Khánh, Nghệ sĩ Nguyễn Thành Nam một lần nữa những bất cập trong công tác bảo tồn và phát triển nghệ thuật Tuồng đã được chính người trong cuộc chia sẻ.
NGUYỄN KHẮC PHÊ
Gọi là “Chuyện bên lề” vì chủ trương xây Khu Lưu niệm nhà thơ Tố Hữu (KLNTH) là của UBND Tỉnh Thừa Thiên Huế, tôi “bỗng dưng” bị lôi vào cuộc do đã viết bài “Ngày Xuân thăm quê nhà thơ Tố Hữu” đăng trên báo Văn nghệ số Tết Mậu Tuất - 2018.
Phát biểu tại hội nghị kiểm tra, đánh giá việc triển khai, thực hiện Nghị quyết 33 về xây dựng và phát triển văn hóa con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước tại địa bàn TP.HCM ngày 20/4/2019, ông Võ Văn Thưởng - Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương nhận định: “Văn hóa TPHCM đã phát triển nhưng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng”.
Để hạn chế bạo lực học đường, có ý kiến cho rằng, bên cạnh kiểm soát, ngăn chặn những clip độc hại, bạo lực trên mạng xã hội, cần đưa giá trị sống và kỹ năng sống đến học sinh và giáo viên, qua đó tạo môi trường giáo dục thân thiện hơn, khiến học sinh hạnh phúc hơn.
5 năm kể từ khi Ngày Sách Việt Nam ra đời, khắp các địa phương trên cả nước, hoạt động cổ vũ cho văn hóa đọc được tổ chức rộng rãi. Tại các hệ thống giáo dục đào tạo, phong trào đọc sách cũng lan tỏa mạnh mẽ.
Thần tượng là một nhu cầu thiết yếu của thế hệ trẻ, nó cần thiết như cơm ăn nước uống hàng ngày. Có phải chăng xã hội chúng ta đang thiếu vắng những anh hùng, những con người bình thường, những sự việc bình thường đã trở nên quý hiếm, được nêu gương khiến thế hệ trẻ tìm đến những kẻ giang hồ cộm cán, những kẻ tìm mọi cách để gây sốc trong đời sống và trên mạng xã hội?
Tại Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề: Xây dựng trường mầm non hạnh phúc và nói không với bạo lực học đường, diễn ra sáng 9.4, chuyên gia giáo dục Đan Mạch, PGS. Jette Eriksen khẳng định, để đẩy lùi bạo lực học đường, chúng ta phải xây dựng một nền giáo dục với những phương pháp sư phạm đầy nhân văn và thân thiện với trẻ, kết hợp quan điểm của trẻ em trong tất cả những gì chúng ta làm.
Thông qua cuộc thi “Đại sứ văn hóa đọc”, các em đã có những cảm nhận hết sức tuyệt vời về vai trò của đọc sách, của văn hóa đọc.
NGUYỄN THANH TÙNG
Trong số ra ngày 25 tháng 11 năm 1990, một tờ báo chủ nhật xuất bản ở Hà Nội đăng bài "Giáo dục gia đình - S.O.S" của bạn đọc Lê Hòe.
Chúng ta đã nói quá nhiều về sự xuống cấp đạo đức cá nhân và xã hội mà chưa chỉ ra được căn nguyên sâu xa của nó là gì, nằm ở đâu và phải làm gì, tháo gỡ như thế nào… Sức mạnh đến từ nhiều thiết chế xã hội, trong đó có báo chí với vị thế và tầm ảnh hưởng rộng lớn.
Chủ trương xã hội hóa các hoạt động văn học - nghệ thuật trong đó có nghệ thuật sân khấu đã được triển khai thực hiện hơn 20 năm nay… Tuy nhiên, theo họa sĩ - NSND Lê Huy Quang, quá trình này với sân khấu vẫn đang như một vòng tròn quẩn quanh chưa xác định được hướng đi cụ thể.
Đi dạo trên nhiều tuyến phố của Hà Nội bắt gặp nhiều biển hiệu đề bằng tiếng nước ngoài. Ngay cả khi chúng ta đón lượng khách du lịch kỷ lục là 15 triệu lượt/người trong năm 2018 thì điều này không chỉ chứng tỏ chủ các cửa hàng, công ty thiếu tự tôn văn hóa dân tộc mà còn vi phạm quy định pháp luật.
Xã hội phát triển, các khu đô thị mọc lên ngày một nhiều. Dạng nhà chung cư cao tầng, nhà ống, nhà liền kề, biệt thự phát triển mạnh mẽ dẫn đến sự thay đổi lớn về sinh hoạt của người Việt. Từ đó dẫn đến thay đổi đáng kể về vị trí, vai trò và chức năng của Ban (bàn) thờ gia tiên…
Câu hỏi khá táo bạo, tương tự như khi người ta tính chuyện bứng một gốc cây cổ thụ ngàn năm, rễ của nó đã lan rộng cả dải đất hình chữ S, tán của nó xòe cả bầu trời vùng biển đông, toan ngắt cành ngắt lá đem trồng đi chỗ khác, hoặc chừng như muốn xem bói một quẻ nhờ vào lời thần thánh hoặc tìm nhà bác học phán cho một câu điều chỉnh. Tôi thì tôi không dám nói chuyện điều chỉnh – hai chữ rất thời thượng của thời… hậu cách mạng bứng gốc, nay bớt lại chỉ điều chỉnh thôi nhưng điều chỉnh cái gì, ai điều chỉnh?
Trong xã hội dịch chuyển, Tết với mỗi thế hệ mang giá trị, ý nghĩa khác nhau. Nếu nhiều gia đình trẻ có thể đóng cửa dắt nhau đi du lịch, đón và chơi Tết ở một nơi xa thì với không ít người cao tuổi, ngày Tết vẫn mang giá trị truyền thống bất biến. Tuy nhiên, một điều chung nhất dễ nhận thấy, đó là trong tâm thức mỗi người Việt luôn trân trọng những giá trị linh thiêng ngày Tết cổ truyền.