39 năm trước, Chiến dịch Huế- Đà Nẵng với mốc son đáng nhớ là ngày 26-3 toàn tỉnh Thừa Thiên- Huế được giải phóng hoàn toàn.
Đây là bước nhảy vọt trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. 39 năm sau kể từ mốc son ấy, thành phố Huế chiến lược năm xưa, giờ đây đang nỗ lực không ngừng để trở thành đô thị loại I, thành phố trực thuộc trung ương.
1. Theo lịch sử 708 năm vùng đất Thuận Hóa- Phú Xuân- Thừa Thiên Huế thì nơi đây đã từng là thủ phủ của xứ đàng trong, từng là kinh đô của triều đại Tây Sơn, và nơi ghi dấu 143 năm của triều đại nhà Nguyễn. Một vùng đất đã là kinh đô luôn hội tụ những gì tinh hoa nhất, tinh tế nhất, tốt đẹp nhất cả về vật chất lẫn tinh thần; cả những giá trị di sản vật thể, phi vật thể. Không chỉ hội tụ mà những giá trị ấy còn lan tỏa từ cuộc sống trong cung đình ra bên ngoài xã hội. Đó cũng chính là lý do Festival Huế năm 2014 lấy chủ đề Di sản văn hóa với hội nhập và phát triển. Và trong đêm khai mạc Festival năm nay, chủ đề hướng tới là Cố đô- hội tụ và tỏa sáng.
Trong suốt cả chiều dài lịch sử chiến đấu chống giặc ngoại xâm, giành độc lập dân tộc thống nhất đất nước, Huế luôn là vùng đất giữ vị trí chiến lược quan trọng. Và trong suốt những năm chống Pháp, chống Mỹ, Huế là một địa bàn đầu tầu luôn nêu cao tinh thần và truyền thống yêu nước, đấu tranh cách mạng của vùng đất này. Hơn thế, với những khẳng định về mối liên kết Hà Nội- Huế- Sài Gòn (từ năm 1960), thì 3 địa danh này thêm một lần nữa được coi là cây một cội là con một nhà. Điều đó đã thể hiện sự thống nhất, sự liên kết Bắc- Trung- Nam trong cả một tiến trình lịch sử của đất nước- non sông ta liền một dải. Từ chỗ giữ một vị trí chiến lược quan trọng trong đấu tranh cách mạng thì nay trong chiến lược phát triển của quốc gia, theo tinh thần Quyết định 48 của Bộ Chính trị (năm 2009), Thừa Thiên - Huế sẽ trở thành phố trực thuộc Trung ương.
2. 5 năm qua, triển khai thực hiện Kết luận 48, tỉnh Thừa Thiên - Huế đang nỗ lực phấn đấu không ngừng với những đổi thay đáng kể về diện mạo, về kết cấu hạ tầng, về những mô hình đô thị. Đặc biệt trong đó là về mặt nội hàm của đô thị. Trong tương lai, thành phố Huế sẽ là một đô thị hạt nhân nằm trong chuỗi đô thị của miền Trung; một thành phố di sản văn hóa, có cảnh quan sinh thái thân thiện với môi trường. Huế còn là xứ sở của chùa chiền, một miền văn hóa tâm linh.
Trong tiến trình khảo sát của các nhà tư vấn nước ngoài, người ta đã lấy Slogan cho du lịch Huế: "Huế - quê hương của hạnh phúc”. Vậy hạnh phúc khi đặt chân tới Huế là gì? Có lẽ đó chính là cảm giác rất thoải mái, vui sướng khi những mục đích- những yêu cầu của cuộc sống trong phát triển mà thành phố này đạt được. Còn nhớ năm 1992, khi cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đến thăm thành phố Huế, ông đã căn dặn phải xây dựng Thừa Thiên - Huế thành một nơi có thiên nhiên đẹp, xã hội đẹp và con người đẹp…
3. Để Huế trở thành một thành phố trực thuộc trung ương với qui hoạch hành chính và danh xưng xứng tầm, việc trưng cầu dân ý sẽ được thực hiện một cách công khai và dân chủ, tới tận cấp xã, phường. Cũng sẽ có ít nhất 3 hội nghị cấp tỉnh bàn về nội dung trên. Cùng với đó, việc bàn thảo để đi đến thống nhất danh xưng, cũng như qui hoạch địa giới hành chính đang trong quá trình triển khai cũng sẽ được thông tin rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Tất nhiên, trong quá trình phát triển ở một thành phố di sản như Huế thì giải quyết hài hòa giữa bảo tồn và phát huy giá trị di sản luôn được coi trọng. Nhìn rộng ra, đây cũng chính là thách thức chung với tất cả các khu di sản trên đất nước này và trên toàn cầu.
Riêng với Huế, bảo tồn sẽ là gắn với phát triển du lịch, bảo tồn để phát triển và phát triển để tăng nhận thức, ý thức, trách nhiệm và nguồn lực cho sự bảo tồn.
Giờ đây, điều quan tâm nhất của lãnh đạo địa phương là trong mọi nỗ lực, cố gắng để đưa Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, trong quá trình gìn giữ và phát huy giá trị của di sản, thì lợi ích của người dân luôn được đặt lên trên hết.
Ngày 15/10, tại Hà Nội, Bộ VHTTDL đã tổ chức cuộc họp nhằm chuẩn bị cho phiên họp Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng các danh hiệu nghệ sĩ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú (NSND, NSƯT) và danh hiệu nghệ nhân nhân dân, nghệ nhân ưu tú (NNND, NNƯT) năm 2018.
Nghệ thuật truyền thống dân tộc như: tuồng, chèo, cải lương, kịch hát dân tộc… đang kêu cứu, vì người xem ngày càng giảm, người theo nghề ngày càng hiếm. Hiện nghệ thuật truyền thống dân tộc đang thiếu hụt trầm trọng lực lượng thay thế trên tất cả các lĩnh vực, như diễn viên, nhạc công, biên kịch, đạo diễn…
Từ góc nhìn của nhà quy hoạch, Giám đốc SLAB, Đại học Nam California (Mỹ), GS. Annette Kim cho rằng, vỉa hè đa chức năng là một phần tạo nên thành phố sôi động, bền vững, đóng góp vào sinh hoạt cộng đồng.
Kết thúc loạt bài này, chúng tôi mong muốn, những nhận thức về văn hóa ngày càng hoàn thiện tiến gần đến giá trị cốt lõi nhất của văn hóa: Hình thành nhân cách con người và cốt cách của một dân tộc, trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng để đất nước phát triển bền vững.
Hiện nay, nguy cơ mai một giá trị truyền thống làng xã rất lớn, ở cả chiều rộng và chiều sâu. Việc bảo tồn các giá trị di sản trong quá trình quy hoạch không gian kiến trúc làng không thể chậm trễ và trì hoãn. Trong đó, bảo tồn thích ứng và phát triển tiếp nối là phương thức mà giá trị tinh thần của di sản được kế thừa, hoàn thiện.
Chỉ đạo nghệ thuật được ví như người giữ lửa, bảo đảm khuynh hướng nghệ thuật, phong cách sáng tạo của đơn vị. Tuy nhiên, nhiều nhà hát của Hà Nội đang thiếu đội ngũ chỉ đạo nghệ thuật tài năng, chuyên nghiệp, dẫn tới sáng tạo ít mang tính đương thời, chưa có nhiều tác phẩm đỉnh cao có thể cạnh tranh với các loại hình nghệ thuật khác.
Mặt nạ giấy bồi, đèn kéo quân, tàu thủy sắt tây... từng mang lại niềm vui cho biết bao đứa trẻ mỗi độ Tết Trung thu. Nhưng trước sự phát triển của xã hội, những món đồ chơi truyền thống này liệu có cần thay đổi để đáp ứng thị hiếu trẻ nhỏ “thời 4.0”?
Vài năm trở lại đây, thị trường sách thiếu nhi trong nước đã có những chuyển biến với nhiều tín hiệu khởi sắc, nhưng vẫn cần nhiều cú hích để thực sự ổn định.
Dù trẻ con ngày nay ít còn chơi đèn kéo quân nữa, nhưng mỗi mùa Trung thu đến, gần ngày rằm tháng 8, nghệ nhân Vũ Văn Sinh lại cặm cụi làm những chiếc đèn truyền thống để giữ nghề, hoài niệm tuổi thơ và tưởng nhớ tổ tông.
Năm 2018, cải lương đánh dấu sự xuất hiện đúng 100 năm trên mảnh đất Nam bộ. Ngoài vở diễn “Thầy Ba Đợi” tri ân người khai sáng bộ môn nghệ thuật này, bộ phim “Song Lang” cũng ra mắt công chúng để góp thêm tình yêu cho khán giả hôm nay đối với loại hình sân khấu độc đáo trong tâm thức cư dân mở đất. Con đường đã qua của cải lương rất nhiều thành tựu, nhưng con đường phía trước của cải lương cũng không ít thử thách!
Dù còn nhiều khó khăn nhưng giới bạn đọc đang dần tiếp cận và sử dụng những sản phẩm trong cuộc cách mạng công nghiệp (CMCN) 4.0 để có thể thỏa mãn nhu cầu tiếp nhận thông tin hữu ích.
Vùng đất phía Tây Hà Nội còn nhiều ngôi đình làng là biểu tượng của vùng xứ Đoài, với những giá trị đặc sắc về kiến trúc và điêu khắc. Tuy nhiên, hiện nay, các ngôi đình này đối diện với nguy cơ xuống cấp và bị hủy hoại. Đã có rất nhiều công trình bị “trùng tu như phá”, gần đây nhất là tại đình Lương Xá, xã Liên Bạt, huyện Ứng Hòa.
Mong muốn nghiên cứu, phục dựng, bảo tồn lại các nét đẹp trong văn hóa truyền thống của Việt Nam, ngày 8-8, Ỷ Vân Hiên với đội ngũ các bạn trẻ chuyên nghiệp, có kiến thức chuyên môn cùng với lòng nhiệt thành, sức sáng tạo mạnh mẽ đã ra mắt tại Hà Nội.
Trong 6 tháng đầu năm 2018, ngành xuất bản đã gây được tiếng vang trong xã hội với nhiều cuốn sách có nội dung tốt, mang tính thời sự... Số lượng xuất bản phẩm vi phạm về nội dung có giảm so với cùng kỳ năm 2017 nhưng vẫn chưa có giải pháp khắc phục triệt để.
Tiếp bước sự sáng tạo với sơn mài của các bậc thầy thời kỳ hội họa Đông Dương, ngày nay nghệ thuật sơn mài đương đại vẫn kế thừa và phát triển với nhiều lối biểu hiện và tìm tòi mới. Tuy nhiên, bên cạnh hiệu quả nghệ thuật, nhiều sáng tạo cũng gây tranh luận.
Tính đến thời điểm này, Việt Nam có 12 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO vinh danh. Thế nhưng, bên cạnh niềm vinh dự thì những danh hiệu cũng đang tạo ra nhiều sức ép không nhỏ với các nhà quản lý văn hóa trong công tác quảng bá, bảo tồn và phát triển.
Tuồng là môn nghệ thuật sân khấu truyền thống độc đáo của dân tộc Việt Nam. Thế nhưng, cũng giống như những loại hình nghệ thuật truyền thống khác, tuồng đang đứng trước nguy cơ mai một. Ở đó việc bảo tồn để duy trì và phát triển nghệ thuật tuồng đang là “bài toán” không dễ gì tìm được câu trả lời thấu đáo.
“Ok (đồng ý) hay không thì mày nhớ confirm (xác nhận) cho người ta nha”; “giao đứa nào set up (sắp xếp) vụ này ngay và luôn đi chứ hứa rồi bỏ đó không hà”; “go now (đi ngay), mà free (miễn phí) thiệt hả?”; “nay được ở nhà full (cả) ngày”… Đó là vài trong số những câu Tây không ra Tây, ta chẳng ra ta mà giới trẻ Việt đang sử dụng trong cuộc sống hàng ngày.
Mùa World Cup 2018 đang đến những giờ phút cao trào của xúc cảm trong lòng người hâm mộ môn thể thao “vua”. Mỗi trận đấu mang lại nhiều cung bậc tình cảm: hân hoan, hào hứng, thất vọng, buồn khổ... theo từng đường bóng. Trong làng văn cũng có rất nhiều người hâm mộ đang cuồng nhiệt cổ vũ cho đội bóng mình yêu thích, thành thật khóc - cười sau mỗi trận bóng, và cuối cùng là đặt bút... làm thơ.
Chúng ta tưởng rằng, chúng ta tạo ra mạng xã hội là để chúng ta tự do hơn: tự do phát ngôn, tự do thể hiện quan điểm và suy nghĩ của mình, nhưng nhìn những điều đang diễn ra, chúng ta liệu có đạt được tự do thực sự và quan trọng hơn, là tìm kiếm được hạnh phúc?