Phát biểu tại hội nghị kiểm tra, đánh giá việc triển khai, thực hiện Nghị quyết 33 về xây dựng và phát triển văn hóa con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước tại địa bàn TP.HCM ngày 20/4/2019, ông Võ Văn Thưởng - Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương nhận định: “Văn hóa TPHCM đã phát triển nhưng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng”.
Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Trần Nguyên Anh
Ðầu tư chậm chạp, không đồng bộ
Báo cáo của ông Trần Vĩnh Tuyến, Phó Chủ tịch UBND TPHCM nêu: “Trong con mắt người dân Nam bộ, TPHCM không chỉ là trung tâm kinh tế mà còn là trung tâm văn hóa. Người dân các tỉnh thường đi lên thành phố là để tham quan, du lịch, thưởng thức các chương trình nghệ thuật, vì vậy vai trò đầu tàu về văn hóa của TPHCM cũng quan trọng không kém vai trò đầu tàu về kinh tế”. Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang cho biết, mỗi năm thành phố đón 38 triệu lượt khách du lịch, bởi vậy TPHCM còn là bộ mặt của cả nước. Đảng bộ, chính quyền không chỉ tập trung phát triển kinh tế mà còn đặt mục tiêu xây dựng TPHCM là thành phố có chất lượng sống và văn hóa phát triển.
Tuy vậy đầu tư cho các thiết chế văn hóa và hoạt động văn hóa, nghệ thuật còn chậm, thiếu đồng bộ. Thiết chế văn hóa dành cho nghệ thuật chuyên nghiệp, nhất là nghệ thuật hàn lâm và nghệ thuật dân tộc chưa được quan tâm đúng mức, làm hạn chế năng lực và hiệu quả hoạt động của các đơn vị nghệ thuật, chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển và chưa tương xứng với một đô thị lớn. Một số công trình thực hiện quá chậm như Nhà hát Giao hưởng - nhạc - vũ kịch đến nay vẫn chưa được xây dựng. Rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ chưa được triển khai. “Sau 44 năm giải phóng, chưa xây dựng được công trình mang tính biểu trưng cho văn hóa thành phố, công trình đạt chuẩn về biểu diễn nghệ thuật đỉnh cao hoặc đáp ứng việc tổ chức các sự kiện văn hóa, nghệ thuật tầm cỡ quốc tế”- báo cáo Thành ủy nêu.
Ông Võ Văn Thưởng - Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương đặt câu hỏi: “Từ năm 1975 tới nay, TPHCM đã xây dựng được nhà hát Hòa Bình, nhà hát Mạc Đĩnh Chi, nhưng đã biến bao nhiêu nhà hát thành trung tâm thương mại, nhà hàng, quán cà phê, nơi tổ chức đám cưới? Tính ra cái xây ít hơn cái đã bỏ đi”. Và ông chia sẻ, từ khi ông chuyển sang làm công tác tuyên giáo, đã nhiều lần đến các bảo tàng, các thư viện, với tư cách một người dân để thị sát thì thấy: “Thư viện và bảo tàng không khác mấy so với thời tôi còn là sinh viên, thậm chí một số nơi sách vở, tài liệu thua kém trước đây”.
Theo Báo cáo sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết số 33-NQ/TW tại TPHCM, ngoài Bảo tàng Chứng tích chiến tranh được xây mới, hiện đại, hầu hết các bảo tàng còn lại tận dụng từ những công trình kiến trúc khác trước giải phóng (công sở, biệt thự) không tương thích với yêu cầu, tiêu chuẩn của bảo tàng.
Văn hóa nghệ thuật thiếu sức hút
Nhà hát hư hỏng, suốt 2 năm qua Nhà hát nghệ thuật hát bội TPHCM đi lưu diễn trên các đường phố. Ảnh: Trần Nguyên Anh
Trả lời câu hỏi khảo sát: “Khi nói tới TPHCM, ông (bà) nghĩ ngay đến đặc trưng nào là tiêu biểu của thành phố”, 48,12% người được hỏi trả lời là “Kẹt xe, ngập nước”. Có 29,16% người trả lời là “tệ nạn xã hội phức tạp như trộm cắp cướp giật, nghiện hút”. Chỉ có 11% cho rằng TPHCM là nơi quy tụ nhiều nhân tài.
Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy cho rằng, với hơn 9.000 tỷ đồng đầu tư cho văn hóa trong 5 năm qua, TPHCM là địa phương đầu tư vào văn hóa lớn nhất cả nước. Thành phố đã đạt những kết quả đáng mừng. Tuy nhiên, cả nước vẫn đặt kỳ vọng TPHCM sẽ xây dựng thành phố trở thành một trung tâm kinh tế và văn hóa sánh ngang với các thành phố lớn trong khu vực và trên thế giới, đặc biệt là các lĩnh vực điện ảnh, âm nhạc, xuất bản.
Phát biểu tổng kết hội nghị, ông Võ Văn Thưởng đánh giá cao những kết quả mà thành phố đạt được trong thời gian qua. Tuy vậy, ông Thưởng cũng nêu rõ, so với vị trí quan trọng và tiềm lực của TPHCM, cũng như so với kỳ vọng của cả nước thì TPHCM vẫn còn phải nỗ lực hơn nữa, để sớm đưa thành phố trở thành một trung tâm kinh tế và văn hóa lớn trong khu vực, thế giới.
Theo Trần Nguyên Anh - TP
NGUYỄN TĂNG PHÔ
NGUYỄN KHẮC THẠCH
Phải giải thích cho mỗi người thích giải
Cần công bằng với những kẻ bằng công.
LTS: Nhân Tạp chí Sông Hương phát hành số thứ 100 (6-1997), Ban Biên tập chúng tôi có dịp trò chuyện với hai nhà văn từng là Tổng biên tập của tạp chí: Tô Nhuận Vỹ và Nguyễn Khắc Phê.
UÔNG TRIỀU
Tôi nghĩ tiếng Việt chưa bao giờ vào giai đoạn thay đổi nhanh chóng và nhiều như bây giờ. Trong thời kỳ quốc tế hóa, toàn cầu hóa, tiếng Việt phải chịu những áp lực lớn hoặc tự thích nghi để phù hợp với tình hình mới.
VIỆT HÙNG
Văn hóa là một khái niệm rộng, nó bao trùm lên mọi hoạt động của con người trong xã hội. Văn hóa không những phản ánh được quan hệ giữa con người với con người, mà nó còn phản ánh được thế giới nội tâm của con người, và cả sự hòa hợp giữa thế giới nội tâm ấy với biểu hiện của nó ra bên ngoài xã hội.
NGUYỄN KHẮC PHÊ
Trong hoạt động văn hóa - văn nghệ, một vấn đề thường gây ra bất đồng - thậm chí đưa đến những "vụ việc” tai tiếng - là việc đánh giá, bình chọn tác phẩm.
NGUYỄN KHẮC PHÊ
Trong thời buổi thiên hạ đổ xô ra mặt tiền làm ăn, chuyện "nhà mặt tiền" đã xảy ra bao vụ xung đột và là đề tài của nhiều "tác phẩm" dân gian. Để chiếm được mặt tiền, ngoài thế lực đồng tiền, cũng đã ngầm nảy sinh "chế độ", "tiêu chuẩn" này nọ mới được cấp đất mặt tiền.
NGUYỄN QUANG HÀ
Ghi chép
Trong dân gian có câu: "Giàu tại phận, trắng tại da". Tố Hữu, nhà thơ cách mạng thì đặt lại vấn đề nghèo khổ: "Số phận hay do chế độ này?".
TRUNG SƠN
Một vài năm trở lại đây, những người quan tâm đến giá trị văn hóa của Huế vui mừng nhận thấy, bên cạnh các di sản quý báu của người xưa để lại, đã có không ít tác phẩm, công trình nghệ thuật mới làm đẹp thêm cho Huế, trong đó, hẳn phải kể đến sự xuất hiện các "Galery” - những phòng tranh thường xuyên ở 15 Lê Lợi, khách sạn Morin và những cuộc triển lãm được tổ chức liên tiếp ở Hội Văn Nghệ.
HOÀNG ĐĂNG KHOA
Trước hết cần minh định khái niệm, “trẻ” ở đây là chỉ xét về độ tuổi, cụ thể là dưới 35, theo quy ước mang tính tạm thời tương đối hiện hành của Hội Nhà văn Việt Nam.
"Việc trên đời, chỉ cần vẫn còn cơ hội sống thì dù liên tiếp gặp thiên tai nhân họa, tạm thời bị ức chế, sớm muộn cũng sẽ có ngày ngẩng cao đầu. Việc cá nhân là vậy, việc gia đình là vậy, việc quốc gia, dân tộc cũng là như thế...".
Đó là những trang nhật ký của bác sĩ, bệnh nhân và cả những nhà văn nhà thơ viết gửi cho người thân bạn bè trong đại dịch COVID-19.
Truyền tải các bài học với nội dung cô đọng, kết hợp với chuyện kể, hình ảnh, phim, trò chơi, hoạt động tương tác... giờ học lịch sử được tổ chức trực tuyến nhưng không khô khan, tạo được sự hứng thú, thu hút học sinh tìm hiểu về những câu chuyện của quá khứ. Đó là cách Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đang làm với Giờ học lịch sử online.
Những tháng ngày qua, cả nước căng mình chống đại dịch Covid-19 - kẻ thù cực kỳ nguy hiểm mà vô hình. Cuộc sống thường ngày vốn luôn sôi động bỗng trầm lặng xuống với không ít nỗi lo và sự ám ảnh, chờ đợi.
Nhằm gìn giữ và lan tỏa truyền thống hiếu học, coi trọng hiền tài, cũng như những giá trị lịch sử, văn hóa nghìn năm của dân tộc, dự án “Không gian văn hóa Quốc Tử Giám” vừa được xây dựng với các hoạt động hướng tới công chúng, đặc biệt là giới trẻ.
30 năm gắn bó với TP Hồ Chí Minh từ ngày xuất ngũ, học đại học, trở thành giảng viên mỹ thuật, đồ họa, họa sĩ Lê Sa Long chưa bao giờ trải qua những ngày mà cả thành phố như “lặng hẳn” vì căng mình chống dịch Covid-19.
Trong bối cảnh giãn cách xã hội, nghệ sĩ và công chúng cùng ở nhà chung tay phòng, chống dịch bệnh, sân khấu cũng đóng cửa, tắt đèn. Tuy vậy, trên nền tảng trực tuyến, các nghệ sĩ Nhà hát Chèo Việt Nam vẫn “cháy hết mình” qua các chương trình biểu diễn, giao lưu với khán giả, đưa chèo đến gần người yêu nghệ thuật truyền thống.
Từ những câu chuyện cảm động hoặc những hình ảnh “đắt giá” nhiều họa sĩ chuyên nghiệp và không chuyên đã có những sáng tác tranh minh họa, ký họa theo phong cách lạc quan, lan tỏa những thông điệp tích cực về phòng, chống Covid-19.