Nỗi niềm 'đem thơ vứt sọt rác' của những cây bút U80

08:00 15/02/2017

Nhiều tác giả cám cảnh người đọc đìu hiu ở các khu trưng bày tác phẩm trong Ngày thơ Việt Nam lần thứ 15 tại TP HCM.

Nhà thơ Nguyễn Kỳ bên tác phẩm của mình. Ảnh: Mai Nhật.

Ngày thơ Việt Nam 2017 diễn ra suốt ngày rằm tháng giêng (ngày 11/2) ở trụ sở Liên hiệp các hội Văn học Nghệ thuật, quận ba. Sự kiện tôn vinh thơ Việt lần thứ 15 tiếp tục có nhiều hoạt động ngâm thơ, kịch thơ, tọa đàm giao lưu các nhà thơ trẻ với sinh viên các trường... Tuy nhiên, trái với không khí sôi động ở Hà Nội, sự kiện ở TP HCM được nhận xét đìu hiu hơn.

Ngồi trong gian trưng bày của Câu lạc bộ (CLB) thơ Đồng Vọng, nhà thơ Nguyễn Kỳ cho biết từ sáng đến chiều, CLB của ông chỉ tiếp khoảng chục khách ghé thăm, đa số là người quen. Nhiều người chỉ ghé ngang, hững hờ lật vài cuốn thơ trên bàn rồi vội bước đi. Cây bút sinh năm 1939 cho rằng những ngày hội thơ đang dần trở thành dịp để thi sĩ thân quen tụ họp hơn là nơi quảng bá văn hóa đọc thơ. Theo ông, tình trạng hẩm hiu, thiếu khách của nhiều khu trưng bày tác phẩm ở sự kiện phần nào cho thấy độc giả không hào hứng tìm hiểu về thơ.

"Nhiều người đem thơ đến đây giới thiệu xong chỉ có nước bỏ vào sọt rác vì chẳng có khách chịu mang về, dù là quà tặng", nhà thơ bộc bạch.

Ông Nguyễn Kỳ cho rằng, thơ hiện nay phân theo độ tuổi: một là các tác giả trẻ, hai là những cây bút lão làng như ông. Với những thi sĩ ở độ tuổi U70, U80, mỗi vần thơ viết ra đều là những chiêm nghiệm cuộc sống, gợi nhắc về quá khứ. Trong tập thơ Chiều cuối hạ (NXB Hội Nhà văn xuất bản năm 2015) của Nguyễn Kỳ, ông nhắc nhớ về một thời đã qua: "Hoàng hôn mây phủ núi non/ Trường Sơn với đỉnh Pa-lom ngày dài/ Ban mai hoa trắng đầu rồi?/ Vần thơ ghi lại một thời nhớ thương". Tập thơ này được in 500 cuốn với giá bìa là 50.000 đồng, song đa số ấn bản hiện ông dùng để biếu. Tập Cây bàng quê mẹ (NXB Hội Nhà văn) của ông - từng được hội Thi Đàn Việt bình chọn là tác phẩm hay của năm 2016 - cũng chịu số phận tương tự.

Một nhà thơ đọc tác phẩm của đội nghiệp tại Ngày thơ Việt Nam.

Một nhà thơ đọc tác phẩm của đồng nghiệp tại ngày hội. Ảnh: Mai Nhật.

Nữ thi sĩ Kim Hạnh, tác giả cuốn Tình quê - Hai nỗi nhớ, cũng nhận xét khách đến Ngày thơ Việt Nam mỗi năm một thưa dần. Chị cho rằng nguyên nhân sâu xa xuất phát từ đời sống hàng ngày, khi nhiều người phải chạy theo mưu cầu vật chất và tạm xa rời những giá trị tinh thần họ từng nâng niu. "Giới trẻ hiện rất hiếm người tìm tòi về thơ. Chỉ có bậc lão niên như chúng tôi - những người không còn quá bận rộn chuyện làm kinh tế, ở nhà rảnh rỗi bèn mượn tờ giấy để trải lòng mình", Kim Hạnh chia sẻ. 

Cây bút sinh năm 1955 cho rằng nhiều thi sĩ già hiện viết thơ như một cách nhắc cho thế hệ mai sau về thời nhọc nhằn của mình. Thế nhưng, theo chị, độc giả bây giờ không còn nhiều người đón nhận những vần thơ như thế. Kim Hạnh cho biết ở TP HCM có rất nhiều câu lạc bộ thơ, chứng tỏ phong trào viết thơ vẫn còn. "Nhưng những tập thơ in ra chỉ như niềm vui chúng tôi tự trao cho nhau vì biết ngoài kia ít ai chịu đọc. Nhiều khi cũng tủi thân khi thấy các hội thơ cứ vãn người dần theo thời gian", chị kể.

Trừ tập thơ đầu tay xuất bản cùng nhà thơ Huy Lập, những tác phẩm sau Kim Hạnh đều tự in để lưu hành nội bộ với số lượng nhỏ, tặng cho người quen, vì NXB thường yêu cầu lượng in tối thiểu là phải vài trăm tập. Chị từng chứng kiến nhiều thi sĩ chật vật lo giấy phép, tiền nong để xuất bản thơ. Sách in ra ít được đón nhận, họ đành thu gom mang cân ký cho ve chai.

Nhà thơ Phạm Minh Tú cho biết 15 năm nay, kỳ nào của Ngày thơ Việt Nam ông cũng tham gia. Mọi năm chương trình tổ chức trong ba ngày, năm nay ban tổ chức rút lại còn một ngày nhưng vẫn vắng khách. Theo cây bút 72 tuổi, độc giả hiện tại không hẳn quay lưng với thơ, nhưng đam mê nơi họ đã giảm dần. Ông cho rằng, ngoài lý do thị hiếu, chất lượng thơ hiện tại chưa thực sự nổi trội. Dòng thơ trẻ cũng gây nản lòng với đối tượng độc giả trung và cao niên bởi nhiều tác phẩm có ngôn từ trần trụi, nội dung phi thực tế.

noi-niem-dem-tho-vut-sot-rac-cua-nhung-cay-but-u80-2

"Ngày thơ Việt Nam" không hút khách tại TP HCM. Ảnh: Mai Nhật.

Ông Trần Văn Tuấn, chủ tịch Hội nhà văn TP HCM - đơn vị tổ chức sự kiện - cho biết năm nay ông ước tính trên 300 lượt khách, 25 CLB thơ ca tham dự sự kiện, đạt chỉ tiêu đề ra. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận thực trạng hiện không còn nhiều độc giả mặn mà với thơ. "Chúng ta phải nhận thấy một chân lý là công nghiệp giải trí hiện tại quá lấn lướt văn học, khiến văn hóa đọc đang bị chìm xuống", nhà văn phân trần.

Nhà văn cho biết, từ hiện tượng đó, Ngày thơ Việt Nam năm nay tổ chức nhiều các hoạt động ngâm thơ, kịch thơ, giao lưu tọa đàm nhằm khơi dậy văn hóa đọc nơi công chúng. Khách đến hội thơ, cảm nhận được không khí vui vầy, từ đó có thêm niềm đam mê con chữ. "Bản chất văn hóa của người Việt là văn hóa thơ. Tình yêu thơ của độc giả không bao giờ mất mà chỉ tạm thời lắng xuống", nhà văn nhận định.

Theo Mai Nhật - vnexpress

 


 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
  • Ngày 15/10, tại Hà Nội, Bộ VHTTDL đã tổ chức cuộc họp nhằm chuẩn bị cho phiên họp Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng các danh hiệu nghệ sĩ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú (NSND, NSƯT) và danh hiệu nghệ nhân nhân dân, nghệ nhân ưu tú (NNND, NNƯT) năm 2018.

  • Nghệ thuật truyền thống dân tộc như: tuồng, chèo, cải lương, kịch hát dân tộc… đang kêu cứu, vì người xem ngày càng giảm, người theo nghề ngày càng hiếm. Hiện nghệ thuật truyền thống dân tộc đang thiếu hụt trầm trọng lực lượng thay thế trên tất cả các lĩnh vực, như diễn viên, nhạc công, biên kịch, đạo diễn…

  • Từ góc nhìn của nhà quy hoạch, Giám đốc SLAB, Đại học Nam California (Mỹ), GS. Annette Kim cho rằng, vỉa hè đa chức năng là một phần tạo nên thành phố sôi động, bền vững, đóng góp vào sinh hoạt cộng đồng.

  • Kết thúc loạt bài này, chúng tôi mong muốn, những nhận thức về văn hóa ngày càng hoàn thiện tiến gần đến giá trị cốt lõi nhất của văn hóa: Hình thành nhân cách con người và cốt cách của một dân tộc, trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng để đất nước phát triển bền vững.

  • Hiện nay, nguy cơ mai một giá trị truyền thống làng xã rất lớn, ở cả chiều rộng và chiều sâu. Việc bảo tồn các giá trị di sản trong quá trình quy hoạch không gian kiến trúc làng không thể chậm trễ và trì hoãn. Trong đó, bảo tồn thích ứng và phát triển tiếp nối là phương thức mà giá trị tinh thần của di sản được kế thừa, hoàn thiện.

  • Chỉ đạo nghệ thuật được ví như người giữ lửa, bảo đảm khuynh hướng nghệ thuật, phong cách sáng tạo của đơn vị. Tuy nhiên, nhiều nhà hát của Hà Nội đang thiếu đội ngũ chỉ đạo nghệ thuật tài năng, chuyên nghiệp, dẫn tới sáng tạo ít mang tính đương thời, chưa có nhiều tác phẩm đỉnh cao có thể cạnh tranh với các loại hình nghệ thuật khác.

  • Mặt nạ giấy bồi, đèn kéo quân, tàu thủy sắt tây... từng mang lại niềm vui cho biết bao đứa trẻ mỗi độ Tết Trung thu. Nhưng trước sự phát triển của xã hội, những món đồ chơi truyền thống này liệu có cần thay đổi để đáp ứng thị hiếu trẻ nhỏ “thời 4.0”?

  • Vài năm trở lại đây, thị trường sách thiếu nhi trong nước đã có những chuyển biến với nhiều tín hiệu khởi sắc, nhưng vẫn cần nhiều cú hích để thực sự ổn định.

  • Dù trẻ con ngày nay ít còn chơi đèn kéo quân nữa, nhưng mỗi mùa Trung thu đến, gần ngày rằm tháng 8, nghệ nhân Vũ Văn Sinh lại cặm cụi làm những chiếc đèn truyền thống để giữ nghề, hoài niệm tuổi thơ và tưởng nhớ tổ tông.

  • Năm 2018, cải lương đánh dấu sự xuất hiện đúng 100 năm trên mảnh đất Nam bộ. Ngoài vở diễn “Thầy Ba Đợi” tri ân người khai sáng bộ môn nghệ thuật này, bộ phim “Song Lang” cũng ra mắt công chúng để góp thêm tình yêu cho khán giả hôm nay đối với loại hình sân khấu độc đáo trong tâm thức cư dân mở đất. Con đường đã qua của cải lương rất nhiều thành tựu, nhưng con đường phía trước của cải lương cũng không ít thử thách!

  • Dù còn nhiều khó khăn nhưng giới bạn đọc đang dần tiếp cận và sử dụng những sản phẩm trong cuộc cách mạng công nghiệp (CMCN) 4.0 để có thể thỏa mãn nhu cầu tiếp nhận thông tin hữu ích. 

  • Vùng đất phía Tây Hà Nội còn nhiều ngôi đình làng là biểu tượng của vùng xứ Đoài, với những giá trị đặc sắc về kiến trúc và điêu khắc. Tuy nhiên, hiện nay, các ngôi đình này đối diện với nguy cơ xuống cấp và bị hủy hoại. Đã có rất nhiều công trình bị “trùng tu như phá”, gần đây nhất là tại đình Lương Xá, xã Liên Bạt, huyện Ứng Hòa.

  • Mong muốn nghiên cứu, phục dựng, bảo tồn lại các nét đẹp trong văn hóa truyền thống của Việt Nam, ngày 8-8, Ỷ Vân Hiên với đội ngũ các bạn trẻ chuyên nghiệp, có kiến thức chuyên môn cùng với lòng nhiệt thành, sức sáng tạo mạnh mẽ đã ra mắt tại Hà Nội.

  • Trong 6 tháng đầu năm 2018, ngành xuất bản đã gây được tiếng vang trong xã hội với nhiều cuốn sách có nội dung tốt, mang tính thời sự... Số lượng xuất bản phẩm vi phạm về nội dung có giảm so với cùng kỳ năm 2017 nhưng vẫn chưa có giải pháp khắc phục triệt để.

  • Tiếp bước sự sáng tạo với sơn mài của các bậc thầy thời kỳ hội họa Đông Dương, ngày nay nghệ thuật sơn mài đương đại vẫn kế thừa và phát triển với nhiều lối biểu hiện và tìm tòi mới. Tuy nhiên, bên cạnh hiệu quả nghệ thuật, nhiều sáng tạo cũng gây tranh luận.

  • Tính đến thời điểm này, Việt Nam có 12 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO vinh danh. Thế nhưng, bên cạnh niềm vinh dự thì những danh hiệu cũng đang tạo ra nhiều sức ép không nhỏ với các nhà quản lý văn hóa trong công tác quảng bá, bảo tồn và phát triển.

  • Tuồng là môn nghệ thuật sân khấu truyền thống độc đáo của dân tộc Việt Nam. Thế nhưng, cũng giống như những loại hình nghệ thuật truyền thống khác, tuồng đang đứng trước nguy cơ mai một. Ở đó việc bảo tồn để duy trì và phát triển nghệ thuật tuồng đang là “bài toán” không dễ gì tìm được câu trả lời thấu đáo.

  • “Ok (đồng ý) hay không thì mày nhớ confirm (xác nhận) cho người ta nha”; “giao đứa nào set up (sắp xếp) vụ này ngay và luôn đi chứ hứa rồi bỏ đó không hà”; “go now (đi ngay), mà free (miễn phí) thiệt hả?”; “nay được ở nhà full (cả) ngày”… Đó là vài trong số những câu Tây không ra Tây, ta chẳng ra ta mà giới trẻ Việt đang sử dụng trong cuộc sống hàng ngày.

  • Mùa World Cup 2018 đang đến những giờ phút cao trào của xúc cảm trong lòng người hâm mộ môn thể thao “vua”. Mỗi trận đấu mang lại nhiều cung bậc tình cảm: hân hoan, hào hứng, thất vọng, buồn khổ... theo từng đường bóng. Trong làng văn cũng có rất nhiều người hâm mộ đang cuồng nhiệt cổ vũ cho đội bóng mình yêu thích, thành thật khóc - cười sau mỗi trận bóng, và cuối cùng là đặt bút... làm thơ.

  • Chúng ta tưởng rằng, chúng ta tạo ra mạng xã hội là để chúng ta tự do hơn: tự do phát ngôn, tự do thể hiện quan điểm và suy nghĩ của mình, nhưng nhìn những điều đang diễn ra, chúng ta liệu có đạt được tự do thực sự và quan trọng hơn, là tìm kiếm được hạnh phúc?