Thi hào Evgenij Evtusenko - Ảnh: azioneriformista.it
E.ÉP-TU-SEN-CÔ Mẹ và bom nơ-tơ-rôn Mẹ ơi, con đọc báo hôm nay qua thân thể trong veo Những đứa trẻ đói thành phố Lê-nin-grát các em đã đến với Giáng sinh các em bé của loài người đã chết, Nghĩa trang Pit-xoa-rôp-xcôi-ê những bàn tay trẻ héo với lên những chiếc đèn vàng những quả quít trên cây Nô-en mà không tìm được quả như thường khi các em vẫn hái. Những nếp nhăn khuôn mặt nhỏ xanh xao, những em bé Au-sơ-vich bị hơi ga ngạt thở van vỉ ông già Nô-en Gỡ cho em một quả cầu bạc bất cứ quả nào miễn còn chứa một chút dưỡng khí Những em bé Sơn Mỹ trong thai bị xé ra từ bụng mẹ cố bò đến gần Con sói già hung ác đang nức nở. Không quên chiếc - khăn - quàng - đỏ, con Sói bận dán lại Những mảnh trẻ con nhuộm máu ở Ben-phát, Bây-rút bị xé nát trong bom Và những em bé Xan-va-đo bị nghiến nát dưới xích xe tăng đàn áp chúng phải lùi lại, kinh hồn trước cái nhìn của chính trẻ con Vô tận là điệu múa tròn những em đã khuất toàn thế giới quây quần giữa mùa Giáng sinh Nhưng bom Nơ-tơ-rôn thì còn lại, Nếu bom nổ vào Giáng sinh chẳng bao giờ còn trẻ con nữa cả; những nhà trẻ chỉ còn bọn gấu bông gào thét chúng xé ngực với móng nhựa và mạt cưa tràn ra - những con voi thùng thình ré lên báo động nhưng quá muộn.. Cám ơn vườn Đi-xnây (1) nơi người ta chẳng còn phàn nàn đổ gãy Cám ơn những búp bê chẳng còn sợ mất bím tóc Cám ơn những tấm kính mà quả bóng càn quấy chẳng thể đập tan Cám ơn những ngựa gỗ luôn luôn sẵn yên cương Kêu cót két trong bao la trống rỗng Cám ơn những quần đùi phơi kỹ trên giây Và lùm cây nơi người ta trốn tìm chẳng bao giờ bị xẻ… Trò chơi lớn cuối cùng Chẳng còn trẻ con. Chẳng còn người lớn. Chẳng còn ai Đường phố vẹn nguyên lăn lóc những chiếc đồng hồ nguyên vẹn với dây da hay thép I-nốc mang dáng những cổ tay biến mất, lăn lóc những chiếc nhẫn cưới đã đánh mất giá trị đường tròn, những chiếc khuyên ngọc thạch và bao trang sức tuyệt vời nơi những đôi tai đàn bà đã tan biến hư vô; Và những chiếc găng tay rỗng còn nguyên xiết chặt chiếc vô-lăng còn nguyên trên chiếc xe chưa hề vết xước Mẹ ơi, mẹ chẳng bao giờ còn nữa. Chỉ còn lại quán báo của mẹ nơi ngọn gió nguyên tử lật từng trang tuần báo “Bóng đá - Khúc côn cầu” tạp chí “Châu Mỹ và “Sức khỏe bạn”. nhuốm mốc (không bán được)… Mẹ ít nói chính trị Chỉ cái lần mẹ bước vào hiệu tạp hóa đại lộ Ê-toan với chiếc cúc áo bật ra trong đám chen lấn (ngày hôm đó giấy sơn Tây Đức đưa ra bán lẽ) Mẹ nói: “Thưa ngài; Chắc người ta phải hám đồ vật lắm nên mới chế ra bom Nơ-tơ-rôn” Và tôi đã tưởng tượng đến hàng triệu cửa hàng trên thế giới ăm ắp giấy sơn, lông thú, kim cương, bốt da dê Ý, máy Nhật và những hộp bia mang nhãn Đan Mạch những cửa hàng đủ mọi thứ hàng, trừ khách hàng thì biến mất. Trong các bảo tàng những cái gối đánh cắp các sọ người Nê-ăng-đéc-tan Những vải bọc tự cuốn đi khỏi tượng và cốt thép Những xe nôi chỉ còn ru những xác trẻ con trong phoóc-môn trường thuốc Cô đơn, bọn dao cạo tự rạch cổ mình Lũ cà-vạt treo cổ tập thể lên cây Sách vỡ tự thiêu vì không chịu nổi sự vắng bóng ngón tay và ánh mắt Chắc chắn đồ vật rồi cũng sẽ thích ứng Đến lượt chúng chúng cũng sẽ dựng lấy cửa hàng, rồi cũng đủ đám đông các đồ vật khó tả rồi bắt đầu tiếng chào xáo lan ra về một cửa hàng ngoại ô, hẳn thế, sẽ bán lẻ món người Tôi ngờ rằng món này ướp tỏi không có chuyện tranh chấp chính trị và chắc chắn có một thứ tủ lạnh tội ác sẽ chế ra một bom Nơ-tơ-rôn khác, một thứ bom chỉ hủy diệt đồ vật Không gieo thiệt hại cho người… Nhưng sẽ còn gì, nếu đồ vật không tồn tại nữa? Kẻ vung lên thanh gươm nguyên tử Sẽ chết bởi gươm nguyên tử. ---------------- (1) Khu vườn lớn do Đi-xnây, một người Mỹ dựng ra, có bày biện nhiều cảnh quan và đồ chơi lý thú. NGUYỄN KHOA ĐIỀM dịch (Theo bản tiếng Pháp của A-Karvovski) (13/6-85) |
Muin Bseiso - Rasul Gamzatov
Vladimir Vladimirovich Nabokov (1899 -1977) là nhà văn Nga - Mỹ nổi tiếng. Ông sáng tác ở nhiều thể loại văn học khác nhau. Ông được giải thưởng Nôben văn học năm 1955. Những tiểu thuyết đặc sắc của ông là: - Quà tặng (1937), Đến nơi xử tử (1935 - 1936), Lolita (1955)…
L.T.S. "BÍ ẨN TÌNH YÊU" là tập thơ chọn lọc những bài thơ tình nổi tiếng thế giới do dịch giả Đắc Lê và nhà thơ Lữ Huy Nguyên tuyển chọn, NXB Văn Học ấn hành 1993. TCSH trân trọng giới thiệu dưới đây một số bài trích trong tập thơ đó.
Ogiwara Seisensui - Murakami Kijo - Saito Sanki - Ozaki Hosai
Tác giả Jon Fosse, người Na Uy, 64 tuổi, đạt Giải Nobel Văn học 2023 nhờ “những vở kịch và văn xuôi tân tiến, lên tiếng cho những điều không thể nói”.
Takít Vácvisiôtít - Côxtát Haridít - Côxtót Xteriôpulốt - Ghê-oóc-ghi Xê-phê-rít
BIỆN CHI LÂM
Biện Chi Lâm sinh năm 1910, quê tỉnh Giang Tô, Trung Quốc. Từ thuở nhỏ, ông đã có thiên hướng yêu thích thơ ca kim cổ.
MARINA TSVETAEVA
RAINER MARIA RILKE
LOUISE GLUCK
(Nobel Văn học năm 2020)
Là tác giả bốn cuốn sách viết về Việt
Mihai Eminescu (1850 - 1889) là một trong những nhà thơ lớn nhất của nước Rumani. Sống nhiều ở miền núi, nhất là thuộc hai vùng Ardeal và Moldova, ông am hiểu sâu sắc về đời sống cực khổ của người dân trong vùng cũng như toàn xã hội. Thơ Eminescu trĩu nặng tình yêu thiên nhiên, con người, thấm đượm chất văn hóa dân gian của dân tộc mình.
Louise Glück - Jaroslav Seifert - Wislawa Szymborska - Pablo Neruda - Boris Pasternak
Thi sĩ Hy Lạp, 1911 - 1996, giải Nobel Văn chương năm 1979. Nỗ lực chính của thơ ông là gạt khỏi tâm thức con người những bất công phi lý và bồi đắp các yếu tố thiên nhiên thông qua sức mạnh đạo đức, để đạt được sự minh triết cao nhất có thể có trong sự biểu đạt; và cuối cùng, là để đạt đến sự tiếp cận cõi huyền nhiệm của ánh sáng, những siêu hình của mặt trời mà ông là một “người sùng bái” - một kiểu thần tượng theo định nghĩa của riêng ông. Nghệ thuật của ông mang tính đồng hiện hướng đến kỹ thuật thi ca nhằm giới thiệu cấu trúc nội tâm, điều này thể hiện rất rõ trong nhiều bài thơ của ông.
Trần Phương Kỳ giới thiệu và dịch
LTS. Thơ ca vốn có truyền thống lâu đời. Thơ ca của các dân tộc da đen cũng mang những đặc thù ấy. Từ những nhà thơ ở xứ Akhenaton bên Ai Cập (Thế kỷ thứ 14 trước Công nguyên) cho đến Gwendolyn Brooks, Leroi Jones và những giọng thơ mạnh mẽ của các nhà thơ Mỹ đương thời, chặng đường ấy tính ra đã mấy ngàn năm.
CAROLYN FORCHÉ
LTS: Tên tuổi của Ôma Khayam, nhà thơ, nhà khoa học Ba Tư thế kỷ XI đã được bạn đọc Việt Nam biết đến và yêu thích qua tập Thơ cổ Ba Tư, NXB Văn Học ấn hành năm 1984. Thơ của ông ngang tàng, độc đáo, mãnh liệt và đầy tính triết lý sâu sắc chủ yếu tập trung vào đề tài tình yêu và rượu.
BIỆN CHI LÂM
Biện Chi Lâm卞之琳 (1910 - 2000), nhà thơ, dịch giả, nhà nghiên cứu tiêu biểu của văn học Trung Quốc hiện đại. Quê gốc Giang Tô. Bút danh thường dùng: Quý Lăng.
Nghe như cổ tích chuyện cậu bé Ali Ahmad Said Esber, con nhà nông dân vùng Al Qassabina, miền tây nước Syria: từ chỗ nhà nghèo, không được tới trường, sau có cơ hội đi học và đạt trình độ tiến sĩ; từ chỗ thuở nhỏ làm thơ gởi các báo nhưng không bài nào được đăng, sau lại là người sáng lập một tạp chí chuyên về thơ và trở thành “nhà thơ vĩ đại nhất còn sống của thế giới Ả Rập” với bút danh Adonis.
JAN WAGNER (Schriftsteller)
J. Wagner sinh ngày 18/10/1971 tại Hamburg CHLB Đức, nhà thơ, nhà văn và thông dịch viên.