Liên hoan Sân khấu thử nghiệm quốc tế diễn ra từ ngày 4 đến 13-10 tại Hà Nội được kỳ vọng sẽ có nhiều đột phá trong thể hiện ngôn ngữ hình thể, cấu trúc, làm giàu thêm ngôn ngữ của nghệ thuật sân khấu.
Vở diễn Mơ Rồng, Nhà hát Múa rối Thăng Long
Sau 3 năm, Liên hoan Sân khấu thử nghiệm quốc tế đã trở lại với nhiều mới mẻ và sáng tạo, phong phú thể loại từ bi kịch, hài kịch đến chính kịch, các loại hình sân khấu dân gian như: tuồng, chèo, cải lương… cho đến những loại hình rất khó thử nghiệm như múa rối, xiếc.
“Tiêu chí lựa chọn các tác phẩm tham dự liên hoan là ưu tiên sự sáng tạo, tính đột phá trong ngôn ngữ thể hiện nhằm làm giàu thêm ngôn ngữ nghệ thuật, góp phần đáp ứng sự mong đợi của khán giả trong xu thế hội nhập và phát triển”, NSND Lê Tiến Thọ, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu, nhấn mạnh. Cũng vì tôn vinh, đề cao sức sáng tạo, ban tổ chức đã rất nỗ lực để bảo đảm tốt nhất tất cả điều kiện về kỹ thuật, sân khấu, ánh sáng, âm thanh… Có những đoàn đặt ra yêu cầu khá cao và cầu kỳ về mặt sân khấu. Chẳng hạn như có một đoàn yêu cầu phải lắp đặt trên sân khấu 6 cột trụ bằng thép có khả năng chịu được lực đu quay lên tới 120kg.
Nhiều đoàn cũng yêu cầu phải có một số loại đèn nghệ thuật mà hiện nay chưa có ở Việt Nam… “Như vậy để thấy, về yếu tố kỹ thuật, chúng ta cũng bị hụt hẫng nhiều so với sân khấu thế giới hiện nay”, NSƯT Lê Chức nói. So với các vở diễn của Việt Nam, tiết mục của các đoàn quốc tế có lượng diễn viên tham gia ít hơn hẳn, không có các vở hoành tráng, quy mô. Dù vậy, khả năng làm chủ sân khấu của các nghệ sĩ quốc tế là rất đáng học hỏi. Dù chỉ có một hoặc vài diễn viên, họ vẫn làm nên tác phẩm với nhịp điệu, tiết tấu hấp dẫn.
Ưu thế là nước chủ nhà, Việt Nam sẽ có 14 vở diễn của 14 đơn vị nghệ thuật tham gia. Các vở diễn trong nước không chỉ gây ấn tượng bởi sự đa dạng trong màu sắc thể hiện mà còn được đầu tư lớn về sân khấu cũng như nhân lực.
Tác giả kiêm đạo diễn Lê Quý Dương cho biết, khi dàn dựng Mơ Rồng, anh và các nghệ sĩ Nhà hát Múa rối Thăng Long chấp nhận đương đầu với dư luận khi phá vỡ không gian quen thuộc của nghệ thuật múa rối nước truyền thống, để tạo nên một tác phẩm rối nước mang màu sắc đương đại.
Xem Mơ Rồng, không gian múa rối nước không chỉ là bể nước, mà kiến trúc quen thuộc của nhà thủy đình cũng được thay đổi. Đồng nghĩa với việc các con rối thiết kế và tạo hình đáp ứng cho cả điều khiển dưới nước lẫn trên sân khấu rối cạn. Đây là một thách thức không nhỏ, đòi hỏi nghệ sĩ phải tập luyện, đầu tư kỹ lưỡng để hóa thân. Những người vốn chỉ thầm lặng đứng sau tấm mành tre điều khiển các nhân vật rối truyền thống, nay trở thành những diễn viên tràn đầy năng lượng, cảm xúc, với kỹ thuật biểu diễn hình thể hiện đại. Vở diễn sử dụng hiệu ứng âm thanh hiện đại của nhạc sĩ nổi tiếng người Australia Darin Verhagen đã tạo dựng không gian và khơi dậy nguồn cảm hứng cho diễn viên biểu diễn nhiều loại hình rối kết hợp như: rối nước, rối dây, rối lốt và rối que. 60 phút không có thoại, chỉ có âm nhạc và hình thể, điều này đã xóa đi những rào cản về ngôn ngữ và rào cản của truyền thống với hiện đại.
Vở Ngàn năm mây trắng do Nhà hát Đài tiếng nói Việt Nam phối hợp với Nhà hát Cải lương Việt Nam và Nhà hát Chèo Việt Nam dàn dựng, cũng được nhận xét là được đầu tư công phu. Vở diễn phát huy thế mạnh của các loại hình nghệ thuật truyền thống, hòa trộn nhuần nguyễn 4 loại hình nghệ thuật dân gian như: chèo, cải lương, hát xẩm, hát văn Huế.
Các vở Huyền thoại Gò Rồng Ấp (Sân khấu Lệ Ngọc), Hà Nội của những giấc mơ (Liên đoàn Xiếc Việt Nam), Thân phận nàng Kiều (Nhà hát Múa rối Việt Nam), Hai mươi (Trung tâm Sân khấu và phát triển), Niềm khát (Nhà hát Nghệ thuật Đồng Nai), Dưới nước là cát (Nhà hát Thế giới trẻ - Trường Đại học Sân khấu điện ảnh TPHCM)... cũng được kỳ vọng đem đến nhiều sáng tạo nghệ thuật mang tính đột phá.
Theo Mai An - SGGP
NGUYỄN TĂNG PHÔ
NGUYỄN KHẮC THẠCH
Phải giải thích cho mỗi người thích giải
Cần công bằng với những kẻ bằng công.
LTS: Nhân Tạp chí Sông Hương phát hành số thứ 100 (6-1997), Ban Biên tập chúng tôi có dịp trò chuyện với hai nhà văn từng là Tổng biên tập của tạp chí: Tô Nhuận Vỹ và Nguyễn Khắc Phê.
UÔNG TRIỀU
Tôi nghĩ tiếng Việt chưa bao giờ vào giai đoạn thay đổi nhanh chóng và nhiều như bây giờ. Trong thời kỳ quốc tế hóa, toàn cầu hóa, tiếng Việt phải chịu những áp lực lớn hoặc tự thích nghi để phù hợp với tình hình mới.
VIỆT HÙNG
Văn hóa là một khái niệm rộng, nó bao trùm lên mọi hoạt động của con người trong xã hội. Văn hóa không những phản ánh được quan hệ giữa con người với con người, mà nó còn phản ánh được thế giới nội tâm của con người, và cả sự hòa hợp giữa thế giới nội tâm ấy với biểu hiện của nó ra bên ngoài xã hội.
NGUYỄN KHẮC PHÊ
Trong hoạt động văn hóa - văn nghệ, một vấn đề thường gây ra bất đồng - thậm chí đưa đến những "vụ việc” tai tiếng - là việc đánh giá, bình chọn tác phẩm.
NGUYỄN KHẮC PHÊ
Trong thời buổi thiên hạ đổ xô ra mặt tiền làm ăn, chuyện "nhà mặt tiền" đã xảy ra bao vụ xung đột và là đề tài của nhiều "tác phẩm" dân gian. Để chiếm được mặt tiền, ngoài thế lực đồng tiền, cũng đã ngầm nảy sinh "chế độ", "tiêu chuẩn" này nọ mới được cấp đất mặt tiền.
NGUYỄN QUANG HÀ
Ghi chép
Trong dân gian có câu: "Giàu tại phận, trắng tại da". Tố Hữu, nhà thơ cách mạng thì đặt lại vấn đề nghèo khổ: "Số phận hay do chế độ này?".
TRUNG SƠN
Một vài năm trở lại đây, những người quan tâm đến giá trị văn hóa của Huế vui mừng nhận thấy, bên cạnh các di sản quý báu của người xưa để lại, đã có không ít tác phẩm, công trình nghệ thuật mới làm đẹp thêm cho Huế, trong đó, hẳn phải kể đến sự xuất hiện các "Galery” - những phòng tranh thường xuyên ở 15 Lê Lợi, khách sạn Morin và những cuộc triển lãm được tổ chức liên tiếp ở Hội Văn Nghệ.
HOÀNG ĐĂNG KHOA
Trước hết cần minh định khái niệm, “trẻ” ở đây là chỉ xét về độ tuổi, cụ thể là dưới 35, theo quy ước mang tính tạm thời tương đối hiện hành của Hội Nhà văn Việt Nam.
"Việc trên đời, chỉ cần vẫn còn cơ hội sống thì dù liên tiếp gặp thiên tai nhân họa, tạm thời bị ức chế, sớm muộn cũng sẽ có ngày ngẩng cao đầu. Việc cá nhân là vậy, việc gia đình là vậy, việc quốc gia, dân tộc cũng là như thế...".
Đó là những trang nhật ký của bác sĩ, bệnh nhân và cả những nhà văn nhà thơ viết gửi cho người thân bạn bè trong đại dịch COVID-19.
Truyền tải các bài học với nội dung cô đọng, kết hợp với chuyện kể, hình ảnh, phim, trò chơi, hoạt động tương tác... giờ học lịch sử được tổ chức trực tuyến nhưng không khô khan, tạo được sự hứng thú, thu hút học sinh tìm hiểu về những câu chuyện của quá khứ. Đó là cách Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đang làm với Giờ học lịch sử online.
Những tháng ngày qua, cả nước căng mình chống đại dịch Covid-19 - kẻ thù cực kỳ nguy hiểm mà vô hình. Cuộc sống thường ngày vốn luôn sôi động bỗng trầm lặng xuống với không ít nỗi lo và sự ám ảnh, chờ đợi.
Nhằm gìn giữ và lan tỏa truyền thống hiếu học, coi trọng hiền tài, cũng như những giá trị lịch sử, văn hóa nghìn năm của dân tộc, dự án “Không gian văn hóa Quốc Tử Giám” vừa được xây dựng với các hoạt động hướng tới công chúng, đặc biệt là giới trẻ.
30 năm gắn bó với TP Hồ Chí Minh từ ngày xuất ngũ, học đại học, trở thành giảng viên mỹ thuật, đồ họa, họa sĩ Lê Sa Long chưa bao giờ trải qua những ngày mà cả thành phố như “lặng hẳn” vì căng mình chống dịch Covid-19.
Trong bối cảnh giãn cách xã hội, nghệ sĩ và công chúng cùng ở nhà chung tay phòng, chống dịch bệnh, sân khấu cũng đóng cửa, tắt đèn. Tuy vậy, trên nền tảng trực tuyến, các nghệ sĩ Nhà hát Chèo Việt Nam vẫn “cháy hết mình” qua các chương trình biểu diễn, giao lưu với khán giả, đưa chèo đến gần người yêu nghệ thuật truyền thống.
Từ những câu chuyện cảm động hoặc những hình ảnh “đắt giá” nhiều họa sĩ chuyên nghiệp và không chuyên đã có những sáng tác tranh minh họa, ký họa theo phong cách lạc quan, lan tỏa những thông điệp tích cực về phòng, chống Covid-19.