Khu nghỉ dưỡng Villa Tolomei Hotel & Resort từng là một tu viện cổ hoang tàn đổ nát, nhưng nay lại là điểm đón khách nghỉ dưỡng sang trọng bậc nhất ở ngoại ô Florence, Italy. Công trình là bằng chứng rõ ràng cho thấy sự hợp tác tốt giữa nhà nước và tư nhân trong việc quản lý di sản văn hóa có thể giúp mang lại trái ngọt.
Italy đã đưa Lâu đài Orsini nằm trên đỉnh làng Soriano nel Cimino vào danh sách các di sản văn hóa cho tư nhân thuê
Cơ quan quản lý đất công Italy (PLA) từng sở hữu quần thể tu viện cổ kể trên, nằm trên diện tích hơn 1.000m2, gồm vài tòa nhà khác nhau. Do không có điều kiện bảo dưỡng tốt tu viện, PLA đã cho công ty quản lý khách sạn IsHotel thuê lại di tích này với giá 200.000 USD mỗi năm, trong vòng 50 năm. Gần đây IsHotel mới hoàn tất hoạt động phục chế tu viện, tốn kém tới 13 triệu USD.
Đôi bên cùng có lợi
Tu viện giờ thuộc khu resort Villa Tolomei, nằm gọn trong các ngọn đồi quanh co và những vườn cây ô-liu, cách cây cầu Ponte Vecchio nổi tiếng có vài phút chạy xe. 30 căn phòng hạng sang nằm trong Villa Tolomei, với tường làm bằng đá cẩm thạch vàng, được trang trí nhiều bức bích họa đẹp đẽ và đồ nội thất kiểu Anh cổ điển, đã thường xuyên kín chỗ, chủ yếu là khách nước ngoài tới thuê.
Chỉ trong 3 tháng đầu hoạt động, kể từ khi khai trương hồi cuối tháng 5 năm ngoái, Villa Tolomei đã tạo được doanh thu 800.000 USD.
Cả công chúng Italy lẫn các công ty tư nhân đều hy vọng Villa Tolomei chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Sau nhiều năm lâm vào suy thoái kinh tế, Italy đã gặp vấn đề trong việc trùng tu, bảo dưỡng kho tàng di sản văn hóa nghệ thuật khổng lồ của mình, gồm nhiều công trình cổ như tu viện nói trên.
Kết quả là chính phủ đã triển khai một dự án mang tên "Valore Paese Dimore" nhằm khuyến khích tư nhân đầu tư và quản lý một cách hiệu quả các công trình cổ nằm tại nhiều vùng nông thôn, ngoại ô. Tới nay, PLA đã cho các nhà đầu tư tư nhân và quốc tế thuê lại khoảng 115 ngôi nhà cổ (trong số 46.000 ngôi nhà tương tự). Mục tiêu không chỉ để tạo thu nhập mà còn tạo việc làm, kích thích nền kinh tế.
Chính phủ Italy hiện còn có ý định cho tư nhân thuê các công trình lịch sử mang tính biểu tượng, vừa nhằm tăng doanh thu, vừa giúp bảo tồn tốt hơn các di sản này.
Các công trình khác nằm trong danh sách này gồm có nhiều lâu đài được xây từ thời Phục hưng, các cây đèn hải đăng được xây dựng ngoài đảo, các trại lính cổ, pháo đài cổ từng được dùng làm nhà tù, các biệt thự sang trọng của giới quý tộc. Ấn tượng nhất là lâu đài Orsini ở làng Soriano nel Cimino, pháo đài Borbonic trên đảo Santo Stefano.
Di sản UNESCO cũng được cho thuê
Không phải công trình nào trong đó cũng biến thành các khách sạn, khu nghỉ dưỡng cao cấp. Một số sẽ thành trung tâm văn hóa, trung tâm triển lãm giới thiệu các mặt hàng của Italy. Chính quyền và công ty tư nhân đều được hưởng lợi từ sự hợp tác này.
Một mặt Italy trùng tu được một công trình văn hóa đã xuống cấp thông qua vốn tư nhân, tạo được nguồn thu từ di sản đó mà không mất đi quyền sở hữu. Ở phía bên kia, các doanh nghiệp sẽ được quyền kinh doanh dựa trên công trình và sẽ thu lãi, sau các khoản đầu tư lớn ban đầu. Mỗi dự án này đều tạo việc làm mới qua đó thúc đẩy kinh tế và du lịch ở địa phương.
Động thái của Italy thực tế đã nằm trong một xu hướng kinh doanh di sản văn hóa xuất hiện khá rộng ở châu Âu. Ví dụ Paradores de Turismo ở Tây Ban Nha là một chuỗi các nhà nghỉ nằm ở vùng nông thôn vua Alfonso XIII tạo ra vào năm 1926. Tới nay nhà nước Tây Ban Nha đã biến Paradores de Turismo thành một tập đoàn kinh doanh khách sạn, với hơn 90 khách sạn nằm trong các tu viện, các pháo đài khổ có khung cảnh tuyệt đẹp. Với hơn 3.500 người lao động, Paradores còn là tập đoàn khách sạn hàng đầu Tây Ban Nha chuyên về du lịch văn hóa.
Tương tự, Pháp sở hữu khá nhiều các biệt thự lâu đài (chateaux) cổ rất đẹp, và đã cho công ty Patrimoine thuê lại để biến thành khu resort nghỉ dưỡng cao cấp. Trong số các di tích được cho thuê có Fort de Sedan, một pháo đài thuộc danh sách Di sản thế giới của UNESCO, bên cạnh các lâu đài tráng lệ khác ở khu vực Loire nổi tiếng.
Nguồn: Tường Linh - TT&VH
PHAN THANH HẢI
Bình phong là một công trình không thể tách rời với các kiến trúc truyền thống ở Huế. Dù xuất hiện ở nhiều nơi như phủ đệ, am miếu, đình làng, nhà ở… nhưng bình phong trong kiến trúc cung đình vẫn đặc sắc, cầu kỳ hơn hẳn.
MAI KHẮC ỨNG
Trong khung cảnh một công viên rất mơ và rất thơ bởi những bàn tay của những con người Việt Nam đầu thế kỷ XIX làm nên hồ, suối, núi, đồi, hoa, trái, lầu, tạ, đình, quán... Và, trong một khoảng không gian có giới hạn được tạo nhập rất tự nhiên vào cõi vô cùng, lăng của hoàng đế Minh Mạng quả là một khoảng trời thơ.
NGUYỄN PHƯỚC QUÝ KHANH
Musée Khải Định (nay là Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế) được thành lập vào năm 1923 dưới thời vua Khải Định với nhiệm vụ “tập hợp các tác phẩm nghệ thuật biểu hiện đời sống xã hội, nghi lễ và chính trị của nước Đại Nam”1.
NGUYỄN KHOA ĐIỀM
Chữ di sản ở đây xin đọc với nghĩa rộng, bao gồm di sản vật thể, phi vật thể, thiên nhiên, tôn giáo tín ngưỡng… Di sản luôn hiện lên với vẻ ngoài dễ xác định, cho dù có bị hư hoại đi nhiều qua thời gian.
PHAN THANH HẢI
THƠM QUANG - NGUYỄN DUYÊN
NGUYỄN THẾ
Bút ký dự thi
Trước năm 1975, tôi học ở Trường Quốc Học Huế. Khi chuyển từ lớp đệ tứ (đệ nhất cấp) lên lớp đệ tam (đệ nhị cấp), tôi đăng ký vào học ban C (phân ban văn chương và ngoại ngữ).
PHẠM XUÂN PHỤNG
Bút ký dự thi
Huyện Phú Vang có tên chính thức từ sau năm 1558, thời điểm Chúa Tiên - Đoan Quốc công Nguyễn Hoàng vào trấn nhậm Thuận Hóa.
NGUYỄN PHƯỚC HẢI TRUNG
Sống giao thời giữa hai thế kỷ, từ sáng tác thơ ca bằng chữ Hán chuyển sang chữ Quốc ngữ, thi ca của Á Nam Trần Tuấn Khải thuộc một hệ hình thẩm mỹ đặc biệt, có phần “lưu luyến” với trường thẩm mỹ cổ điển, lại có phần bắt nhịp với hơi thở của những không gian thẩm mỹ mới.
VĨNH PHÚC
Hát Ả đào, còn gọi là Ca trù, dùng để chỉ một lối hát cổ truyền của người Việt. Theo các thư tịch thì khái niệm hát Ả đào sớm nhất so với các khái niệm ca trù, nhà trò, cô đầu,...
LÊ VĂN THUYÊN
Trường Quốc Học Huế (QH Huế) là một trong những trường trung học ra đời sớm nhất ở Việt Nam, chỉ sau Collège Chasseloup-Laubat thành lập năm 1877 (nay là trường trung học Lê Quý Đôn, TP HCM) và Collège de My Tho thành lập năm 1879 (nay là trường trung học Nguyễn Đình Chiểu, TP Mỹ Tho).
TRẦN VĂN DŨNG
Trong dòng chảy lịch sử, Ca Huế đã tiếp thu, kế thừa và ảnh hưởng nhiều sắc thái, tinh hoa của nhiều vùng miền để trở thành một loại hình âm nhạc truyền thống độc đáo của Việt Nam.
VŨ HÙNG
Hiện nay, tại nhà thờ tộc Chế làng Vân Thê, xã Thủy Thanh, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế, lưu giữ một thanh đá dài khoảng 1,2 m, khá vuông, mỗi cạnh khoảng trên 20 cm, trong đó có một cạnh khắc kín chữ còn khá rõ nét.
THƠM QUANG
Xưa kia các vị hoàng đế thường chỉ sống trong kinh thành, thỉnh thoảng mới đi tuần thú địa phương, còn việc công du thăm nước ngoài là chuyện hiếm. Vậy mà cuối triều Nguyễn vua Khải Định đã thực hiện được điều này; sự kiện được ghi chép một cách khá rõ trong khối Mộc bản triều Nguyễn - Di sản tư liệu thế giới.