Ở các quốc gia phát triển, chúng ta có thể dễ dàng bắt gặp những dòng người xếp hàng dài. Họ tôn trọng quyền lợi của người khác và điều này hình thành nên một nét đẹp văn hóa trong đời sống xã hội.
Xếp hàng thể hiện sự tôn trọng chính bản thân mình và những người xung quanh.
Trong vụ động đất sóng thần xảy ra năm 2011, người Nhật Bản đã khiến cả thế giới nghiêng mình khâm phục vì tinh thần đoàn kết, tương trợ lẫn nhau. Thảm họa kép đi qua, mất mát, tan hoang, song không bạo loạn, cướp bóc, người Nhật Bản vẫn tràn đầy tự tin.
Trong đó, có một câu chuyện cảm động về cậu bé 9 tuổi, là nạn nhân trong trận thiên tai được lan truyền ra khắp thế giới. Giống như những người khác, cậu bé cũng đứng xếp hàng chờ được phát thực phẩm. Trên người chỉ có một chiếc áo thun và quần cộc, trong khi trời rất lạnh, cậu bé được một thành viên trong đoàn cứu trợ cho phần lương khô và đề nghị ăn trước cho đỡ đói vì bé xếp cuối hàng.
Sau khi nhận được phần lương khô đó, cậu bé đã mang lên đưa cho người phát thực phẩm và tiếp tục quay lại hàng để chờ. Khi được hỏi lý do, câu trả lời của cậu bé thực sự đã gây xúc động cho rất nhiều người: “Bởi vì còn có nhiều người chắc đói hơn con. Mang lên đó để các cô chú phát chung cho công bằng ạ”.
Xếp hàng là nội dung quan trọng trong giáo dục ở Nhật Bản và là một quy định mà mỗi công dân cần tuân thủ. Ngay từ khi bắt đầu tiếp nhận giáo dục, trẻ em đã được dạy cách xếp hàng theo thứ tự và nghiêm túc để hình thành thói quen một cách tự nhiên. Vì thế, ý thức xếp hàng của người Nhật Bản đã trở thành văn hóa và được vận hành như là cỗ máy tự động điều khiển.
Từ trẻ em đến người già đều vô cùng kỷ luật trong việc xếp hàng. Người Nhật quan niệm rằng, một sự kiện mà không phải xếp hàng để xem thì rất đáng ngờ. Không xếp hàng có nghĩa là có điều gì đó không tốt, không có đám đông có nghĩa là giá trị thấp. Bên cạnh đó, với đa số người Nhật Bản, xếp hàng là một cơ hội để họ gần gũi với mọi người và nói những câu chuyện không bao giờ dứt. Họ biến việc xếp hàng thành một kỷ niệm đáng nhớ.
![]() |
Văn hóa xếp hàng thang máy (Ảnh: Internet) |
Tương tự như vậy, ở nhiều nước châu Âu, sự thanh lịch trong ăn mặc, giao tiếp tông trọng lẫn nhau luôn được đề cao. Dĩ nhiên văn hóa xếp hàng cũng đã ăn sâu vào tiềm thức của dân cư lục địa. Và cách họ sử dụng thang máy là một minh chứng cho sự lịch thiệp của con người.
Trước cửa thang, họ thường đứng thành hai hàng về hai bên để không chắn lối ra. Trẻ em, người già, người khuyết tật và phụ nữ được ưu tiên đứng trước. Khi thang máy tới, những người đứng đợi giữ nguyên ở hàng cho tới khi người cuối cùng đi ra, sau đó mới bước vào theo đúng thứ tự.
Người đứng gần cửa thang máy sẽ hỏi những người còn lại xem họ muốn đến tầng nào để bấm số giúp. Nguyên tắc này cũng được áp dụng khi chờ tàu điện ngầm. Còn tại các khu vực thang cuốn tự động, mọi người thường đứng dẹp về bên tay phải nhường phần bên trái cho những ai có việc gấp cần di chuyển nhanh.
Và câu chuyện về xếp hàng đã đi vào văn học. Đại thi hào Pháp Louis Aragon có câu thơ: “Tôi chỉ xuống tàu khi tới lượt tôi”. Dĩ nhiên câu thơ không nói về việc xếp hàng trong đời sống thường ngày, mà nói về danh dự, lòng tự trọng của một con người trong thời gian Phát xít Đức tấn công và chiếm đóng ở Pháp.
Thời ấy, những người Pháp không muốn sống dưới ách Phát xít Đức đều di tản, xuống tàu thủy tìm đường sang Anh hay đi Algeria gia nhập các tổ chức kháng chiến. Câu thơ Louis Aragon muốn khẳng định, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, ngay cả khi phải lựa chọn giữa sự sống và cái chết thì người Pháp vẫn tôn trọng việc xếp hàng.
Bất kỳ nếp sống văn minh nào cũng trải qua một quá trình hình thành và xây dựng, từ giáo dục dần tạo nên thói quen và tiến tới là quy chuẩn trong ứng xử văn hóa. Và, xếp hàng cũng vậy.
Theo Bảo Minh - GD&TĐ
NGUYỄN TĂNG PHÔ
NGUYỄN KHẮC THẠCH
Phải giải thích cho mỗi người thích giải
Cần công bằng với những kẻ bằng công.
LTS: Nhân Tạp chí Sông Hương phát hành số thứ 100 (6-1997), Ban Biên tập chúng tôi có dịp trò chuyện với hai nhà văn từng là Tổng biên tập của tạp chí: Tô Nhuận Vỹ và Nguyễn Khắc Phê.
UÔNG TRIỀU
Tôi nghĩ tiếng Việt chưa bao giờ vào giai đoạn thay đổi nhanh chóng và nhiều như bây giờ. Trong thời kỳ quốc tế hóa, toàn cầu hóa, tiếng Việt phải chịu những áp lực lớn hoặc tự thích nghi để phù hợp với tình hình mới.
VIỆT HÙNG
Văn hóa là một khái niệm rộng, nó bao trùm lên mọi hoạt động của con người trong xã hội. Văn hóa không những phản ánh được quan hệ giữa con người với con người, mà nó còn phản ánh được thế giới nội tâm của con người, và cả sự hòa hợp giữa thế giới nội tâm ấy với biểu hiện của nó ra bên ngoài xã hội.
NGUYỄN KHẮC PHÊ
Trong hoạt động văn hóa - văn nghệ, một vấn đề thường gây ra bất đồng - thậm chí đưa đến những "vụ việc” tai tiếng - là việc đánh giá, bình chọn tác phẩm.
NGUYỄN KHẮC PHÊ
Trong thời buổi thiên hạ đổ xô ra mặt tiền làm ăn, chuyện "nhà mặt tiền" đã xảy ra bao vụ xung đột và là đề tài của nhiều "tác phẩm" dân gian. Để chiếm được mặt tiền, ngoài thế lực đồng tiền, cũng đã ngầm nảy sinh "chế độ", "tiêu chuẩn" này nọ mới được cấp đất mặt tiền.
NGUYỄN QUANG HÀ
Ghi chép
Trong dân gian có câu: "Giàu tại phận, trắng tại da". Tố Hữu, nhà thơ cách mạng thì đặt lại vấn đề nghèo khổ: "Số phận hay do chế độ này?".
TRUNG SƠN
Một vài năm trở lại đây, những người quan tâm đến giá trị văn hóa của Huế vui mừng nhận thấy, bên cạnh các di sản quý báu của người xưa để lại, đã có không ít tác phẩm, công trình nghệ thuật mới làm đẹp thêm cho Huế, trong đó, hẳn phải kể đến sự xuất hiện các "Galery” - những phòng tranh thường xuyên ở 15 Lê Lợi, khách sạn Morin và những cuộc triển lãm được tổ chức liên tiếp ở Hội Văn Nghệ.
HOÀNG ĐĂNG KHOA
Trước hết cần minh định khái niệm, “trẻ” ở đây là chỉ xét về độ tuổi, cụ thể là dưới 35, theo quy ước mang tính tạm thời tương đối hiện hành của Hội Nhà văn Việt Nam.
"Việc trên đời, chỉ cần vẫn còn cơ hội sống thì dù liên tiếp gặp thiên tai nhân họa, tạm thời bị ức chế, sớm muộn cũng sẽ có ngày ngẩng cao đầu. Việc cá nhân là vậy, việc gia đình là vậy, việc quốc gia, dân tộc cũng là như thế...".
Đó là những trang nhật ký của bác sĩ, bệnh nhân và cả những nhà văn nhà thơ viết gửi cho người thân bạn bè trong đại dịch COVID-19.
Truyền tải các bài học với nội dung cô đọng, kết hợp với chuyện kể, hình ảnh, phim, trò chơi, hoạt động tương tác... giờ học lịch sử được tổ chức trực tuyến nhưng không khô khan, tạo được sự hứng thú, thu hút học sinh tìm hiểu về những câu chuyện của quá khứ. Đó là cách Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đang làm với Giờ học lịch sử online.
Những tháng ngày qua, cả nước căng mình chống đại dịch Covid-19 - kẻ thù cực kỳ nguy hiểm mà vô hình. Cuộc sống thường ngày vốn luôn sôi động bỗng trầm lặng xuống với không ít nỗi lo và sự ám ảnh, chờ đợi.
Nhằm gìn giữ và lan tỏa truyền thống hiếu học, coi trọng hiền tài, cũng như những giá trị lịch sử, văn hóa nghìn năm của dân tộc, dự án “Không gian văn hóa Quốc Tử Giám” vừa được xây dựng với các hoạt động hướng tới công chúng, đặc biệt là giới trẻ.
30 năm gắn bó với TP Hồ Chí Minh từ ngày xuất ngũ, học đại học, trở thành giảng viên mỹ thuật, đồ họa, họa sĩ Lê Sa Long chưa bao giờ trải qua những ngày mà cả thành phố như “lặng hẳn” vì căng mình chống dịch Covid-19.
Trong bối cảnh giãn cách xã hội, nghệ sĩ và công chúng cùng ở nhà chung tay phòng, chống dịch bệnh, sân khấu cũng đóng cửa, tắt đèn. Tuy vậy, trên nền tảng trực tuyến, các nghệ sĩ Nhà hát Chèo Việt Nam vẫn “cháy hết mình” qua các chương trình biểu diễn, giao lưu với khán giả, đưa chèo đến gần người yêu nghệ thuật truyền thống.
Từ những câu chuyện cảm động hoặc những hình ảnh “đắt giá” nhiều họa sĩ chuyên nghiệp và không chuyên đã có những sáng tác tranh minh họa, ký họa theo phong cách lạc quan, lan tỏa những thông điệp tích cực về phòng, chống Covid-19.