Kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội là sự kiện có ý nghĩa trọng đại không chỉ đối với đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hà Nội mà còn đối với mọi người dân Việt Nam, kiều bào ta ở nước ngoài luôn hướng về Tổ quốc. Trong dòng chảy 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, Thừa Thiên Huế tự hào có gần 150 năm là kinh đô của nước Việt Nam, kế thừa những tinh hoa văn hóa Thăng Long trên vùng đất Thuận Hóa - Phú Xuân. Với tình cảm thiết tha về Thủ đô, về Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, tỉnh Thừa Thiên Huế đã triển khai nhiều hoạt động hưởng ứng tích cực. Thừa Thiên Huế là vùng đất có bề dày lịch sử, văn hóa đặc sắc và truyền thống cách mạng vẻ vang. Đây cũng là nơi in dấu ấn sâu đậm của Bác Hồ đã cùng với gia đình Người sinh sống, học tập thời tuổi trẻ. Thừa Thiên Huế có thành phố Huế - Cố đô của Việt Nam, là thành phố anh hùng “Tấn công, nổi dậy, anh dũng, kiên cường”, thành phố di sản văn hóa thế giới, thành phố Festival đặc trưng của Việt Nam. Huế còn là trung tâm văn hóa và du lịch; trung tâm y tế chuyên sâu; trung tâm đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực của miền Trung và cả nước. Thực hiện Chỉ thị 32-CT/TW, ngày 20/3/2009 của Bộ Chính trị về tổ chức kỷ niệm các ngày lễ lớn trong hai năm 2009-2010, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế đã ban hành Nghị quyết để cụ thể hóa Chỉ thị của Bộ Chính trị về tuyên truyền, quảng bá 1000 năm Thăng Long - Hà Nội và Đại lễ kỷ niệm. Năm 2010 cũng là năm Đại hội Đảng các cấp tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, Ban Tổ chức các ngày lễ lớn của tỉnh trong hai năm 2009 - 2010 đã tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, có ý nghĩa hướng về 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, nhằm thể hiện tình cảm, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, giới thiệu và nâng cao tầm vóc Thủ đô Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung; biểu dương những thành tựu to lớn của quê hương, đất nước. Cùng với sự phát triển của đất nước, thời gian qua trên địa bàn tỉnh đã có nhiều công trình được khởi công xây dựng, khánh thành, các họat động lễ hội để chào mừng Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, góp phần phục vụ và nâng cao đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân. Các công trình ở Thừa Thiên Huế gắn biển chào mừng cấp quốc gia hướng về Đại lễ: Tượng đài Quang Trung - Nguyễn Huệ tại núi Bân.Đây là công trình văn hóa lớn, thể hiện niềm thành kính tri ân và tôn vinh công lao to lớn của người anh hùng “áo vải cờ đào”; khơi dậy niềm tự hào về một thời kỳ đấu tranh dựng nước và giữ nước vẻ vang của dân tộc, làm sống lại không khí hào hùng của đoàn quân Tây Sơn trước giờ xuất quân tiến ra Bắc đánh đuổi giặc ngoại xâm. Công trình khu tượng đài và di tích lịch sử văn hóa núi Bân hoàn thành trở thành điểm nhấn mang tính nghệ thuật cao, kiến trúc đẹp, trở thành một địa chỉ du lịch, văn hóa mới trên bản đồ du lịch của Việt Nam và Cố đô Huế. Trong dịp kỷ niệm 35 năm ngày giải phóng quê hương Thừa Thiên Huế, ngày 25/3/2010, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế tổ chức Lễ khánh thành công trình Hiển Đức Môn - Lăng Minh Mạng. Công trình được các nghệ nhân có nhiều kinh nghiệm tiến hành trùng tu trong ba năm, sử dụng tối đa các vật liệu truyền thống như gỗ, các loại vữa cũ, ngói, gạch lưu ly, sơn ta, quỳ vàng... kết hợp với công nghệ thi công truyền thống nhằm hạn chế tối đa tác động thiên nhiên đến di tích. Nhờ dùng phương pháp trùng tu khảo cổ như phân tích chất liệu để xác định thành phần, công nghệ xưa và thời điểm xây dựng; bóc tách theo lớp sơn thếp, áo tường, lát nền để phục chế đúng hiện trạng cũ… nên Hiển Đức Môn được các chuyên gia đánh giá là giống với nguyên gốc thời mới được xây dựng lăng. Đây là công trình được Tập đoàn Than Việt Nam tài trợ để tri ân vua Minh Mạng, người đã ra đạo dụ cho khai thác than đầu tiên ở nước ta; và cũng là công trình trùng tu quan trọng, mang nhiều ý nghĩa hướng về 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Ngay từ đầu năm 2010, cùng với các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao... lễ hội chào mừng các ngày lễ lớn, các ngày kỷ niệm lịch sử của dân tộc, nhiều lễ hội trước Festival Huế 2010 được tổ chức, đóng góp vào chuỗi sự kiện chào mừng đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, tiêu biểu như: Lễ đăng quang của Hoàng đế Quang Trung và khánh thành khu tưởng niệm anh hùng dân tộc Quang Trung - Nguyễn Huệ (9/1); Lễ hội Đền Huyền Trân (9/1ÂL) - lễ hội mang dấu ấn văn hóa - tâm linh, thể hiện tấm lòng của nhân dân tri ân Đức Vua Trần Nhân Tông và công lao mở cõi của Huyền Trân, công chúa Đại Việt tại vùng đất Thuận Hóa - Phú Xuân - Thừa Thiên Huế ngày nay; Lễ tế Xã Tắc (tháng 2 ÂL), lễ hội Sóng nước Tam Giang ở vùng đầm phá Tam Giang (Quảng Điền, 30/4 - 1/5);... và các hoạt động kỷ niệm 50 năm kết nghĩa “Hà Nội - Huế - Sài Gòn/ Là cây một gốc, là con một nhà”, để lại những ấn tượng tốt đẹp,... Có thể nói, không khí lễ hội hướng về 1000 năm Thăng Long - Hà Nội ở Huế được diễn ra liên tục, phong phú và sôi nổi, hiệu quả với quy mô lớn, đều khắp và đã phát huy được sức mạnh tổng hợp của nhiều tầng lớp nhân dân. Festival Huế 2010 là lễ hội văn hóa nghệ thuật, du lịch có quy mô quốc gia và quốc tế. Với chủ đề Di sản văn hóa với hội nhập và phát triển, hướng tới 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, diễn ra từ ngày 5-13/6/2010, Festival Huế lần thứ 6 đã thành công rực rỡ. Lễ hội quy tụ những chương trình nghệ thuật đặc sắc. Đặc biệt nhiều chương trình nghệ thuật trong nước đã khắc họa khí phách của cha ông, khát vọng thống nhất non sông dựng nên nghiệp lớn từ Hoa Lư đến Thăng Long - Hà Nội. Lễ hội tái hiện Cuộc thao diễn thủy binh dưới thời các chúa Nguyễn khang định chủ quyền của đất nước Việt Nam bao gồm cả quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, là ấn tượng oanh liệt, hào hùng một thời của dân tộc. Lễ hội Áo dài “Vọng thiên niên” được trình diễn trên nền nhạc là các bài hát về Hà Nội du dương, trầm bổng, sâu lắng, hướng về 1000 năm Thăng Long - Hà Nội một cách sang trọng, thướt tha và quyến rũ. Lễ hội “Hành trình mở cõi” là thiên lịch sử 700 năm Thuận Hóa - Phú Xuân - Thừa Thiên Huế được sân khấu hóa với nhiều loại hình nghệ thuật diễn xướng giàu chất ước lệ sử thi, tập trung khai thác tiến trình mở cõi của các chúa Nguyễn trong mối liên hệ với truyền thống của dân tộc và tình cảm của cả nước đối với đất Thăng Long. Các sự kiện được tái hiện trong đêm lễ hội với 1000 diễn viên, sân khấu dài 400 mét, thiết kế 5 tầng được công nhận kỷ lục Guiness của Việt Nam, đã khẳng định các bậc tiền nhân xác lập chủ quyền lãnh thổ dựa trên cơ sở đầy đủ các yếu tố lịch sử, địa lý, pháp lý, văn hóa; đặc biệt là tình cảm, tâm thức luôn hướng về nguồn cội của những lớp người Việt - nước non ngàn dặm ra đi... và trong hào khí “Từ thuở mang gươm đi mở cõi/ Trời Nam thương nhớ đất Thăng Long”. Ngoài ra, các hoạt động triển lãm mỹ thuật của 5 vùng kinh đô Việt Nam xưa và nay gồm: Phú Thọ, Ninh Bình, Hà Nội, Huế và Thanh Hóa, phản ánh sâu sắc cuộc sống, con người của 5 vùng đất kinh đô xưa và nay. Chương trình quảng diễn mỹ thuật “Ký ức từ Cố đô Thăng Long đến Cố đô Huế”, cuộc sắp đặt diều Huế với số lượng 1.000 con diều trên cầu Trường Tiền đều mang ý nghĩa hướng về Thăng Long - Hà Nội. Các họat động kỷ niệm những ngày lễ lớn trong năm đã được các ban ngành, địa phương trong tỉnh chủ động triển khai thực hiện, gắn với chủ đề 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, như: xây dựng phim tài liệu về quan hệ kết nghĩa, hợp tác giữa Huế - Hà Nội - TP Hồ Chí Minh; giới thiệu một số phim tư liệu lịch sử, tổ chức trưng bày giới thiệu tư liệu, di vật, cổ vật; triển lãm các tác phẩm mỹ thuật, nhiếp ảnh; phát động đợt sáng tác các tác phẩm VHNT, báo chí và tổ chức cuộc thi tìm hiểu về Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội; tổ chức Hội thảo: “Thuận Hóa - Phú Xuân - Thừa Thiên Huế trong dòng chảy lịch sử 1000 năm Thăng Long - Hà Nội”, Liên hoan nghệ thuật quần chúng; xuất bản tập sách “Thăng Long - Hà Nội - Phú Xuân - Huế - Những gương mặt tiêu biểu” được dư luận hoan nghênh trong dịp Festival Huế 2010; tổ chức thành công hội chợ văn hóa, du lịch, thương mại Hà Nội - Huế - TP Hồ Chí Minh. Sắp đến trong dịp Đại lễ, tỉnh sẽ tổ chức triển lãm ảnh “Hà Nội - Thừa Thiên Huế, xưa và nay”... Tỉnh đã xây dựng kế hoạch chỉ đạo, hướng dẫn, đề cương tuyên truyền với hình thức, nội dung phong phú, đa dạng để quảng bá, giới thiệu về Thăng Long - Hà Nội. Hệ thống báo cáo viên, tuyên truyền viên các cấp và trên các phương tiện thông tin đại chúng trong tỉnh đã thường xuyên tuyên truyền về Đại lễ đến cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân. Trên cửa ngõ bắc - nam của thành phố, các trục đường chính, trung tâm huyện lỵ, thị xã, những nơi công cộng đã được trang trí bằng nhiều khẩu hiệu, panô, áp phích, cờ hoa... Hoạt động tuyên truyền đã tạo khí thế chính trị sôi nổi, phấn khởi, góp phần quan trọng làm cho nhân dân trong tỉnh hiểu sâu sắc thêm và càng tự hào Hà Nội ngàn năm văn vật, thủ đô, trái tim thân yêu của cả nước, gắn liền với những giá trị văn hóa đặc sắc và ý nghĩa trọng đại của sự kiện Thăng Long - Hà Nội tròn 1000 năm. Tinh thần tự hào và ý thức bảo vệ các di sản văn hóa Thăng Long - Hà Nội là nguồn nhựa sống trong tâm hồn các thế hệ công dân Việt Nam. Hà Nội bước vào năm kỷ niệm Đại lễ 1.000 năm trong một tâm thế “vận hội ngàn năm chưa từng có” đã đặt Thủ đô của đất nước trước những thời cơ mới. Chiều dài 1000 năm lịch sử thẳm sâu đã hun đúc, kết tinh, hình thành và nuôi dưỡng những giá trị văn hóa tinh thần đặc sắc của con người và vùng đất Thăng Long - Hà Nội mến yêu, được nhân dân trong cả nước trân trọng và ngưỡng mộ, được bạn bè quốc tế thừa nhận và tôn vinh. Hướng về Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, Đảng bộ và nhân dân Thừa Thiên Huế vinh dự góp phần bảo vệ, gìn giữ và phát triển di sản văn hóa của Thăng Long - Hà Nội trên đất Thuận Hóa - Phú Xuân - Thừa Thiên Huế ngày nay. Những hoạt động của tỉnh đã thể hiện tình cảm sâu lắng, thiết tha của tỉnh nhà với con người và vùng đất Hà Nội trong mối quan hệ là cây một cội, là con một nhà, luôn khắc sâu tình cảm của Thủ đô Hà Nội đã dành cho tỉnh nhà trong nhiều năm qua. Tự hào biết bao Hà Nội của chúng ta - Niềm tin và hy vọng! PHAN CÔNG TUYÊN (260/10-10) |
Ngày 15/10, tại Hà Nội, Bộ VHTTDL đã tổ chức cuộc họp nhằm chuẩn bị cho phiên họp Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng các danh hiệu nghệ sĩ nhân dân, nghệ sĩ ưu tú (NSND, NSƯT) và danh hiệu nghệ nhân nhân dân, nghệ nhân ưu tú (NNND, NNƯT) năm 2018.
Nghệ thuật truyền thống dân tộc như: tuồng, chèo, cải lương, kịch hát dân tộc… đang kêu cứu, vì người xem ngày càng giảm, người theo nghề ngày càng hiếm. Hiện nghệ thuật truyền thống dân tộc đang thiếu hụt trầm trọng lực lượng thay thế trên tất cả các lĩnh vực, như diễn viên, nhạc công, biên kịch, đạo diễn…
Từ góc nhìn của nhà quy hoạch, Giám đốc SLAB, Đại học Nam California (Mỹ), GS. Annette Kim cho rằng, vỉa hè đa chức năng là một phần tạo nên thành phố sôi động, bền vững, đóng góp vào sinh hoạt cộng đồng.
Kết thúc loạt bài này, chúng tôi mong muốn, những nhận thức về văn hóa ngày càng hoàn thiện tiến gần đến giá trị cốt lõi nhất của văn hóa: Hình thành nhân cách con người và cốt cách của một dân tộc, trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng để đất nước phát triển bền vững.
Hiện nay, nguy cơ mai một giá trị truyền thống làng xã rất lớn, ở cả chiều rộng và chiều sâu. Việc bảo tồn các giá trị di sản trong quá trình quy hoạch không gian kiến trúc làng không thể chậm trễ và trì hoãn. Trong đó, bảo tồn thích ứng và phát triển tiếp nối là phương thức mà giá trị tinh thần của di sản được kế thừa, hoàn thiện.
Chỉ đạo nghệ thuật được ví như người giữ lửa, bảo đảm khuynh hướng nghệ thuật, phong cách sáng tạo của đơn vị. Tuy nhiên, nhiều nhà hát của Hà Nội đang thiếu đội ngũ chỉ đạo nghệ thuật tài năng, chuyên nghiệp, dẫn tới sáng tạo ít mang tính đương thời, chưa có nhiều tác phẩm đỉnh cao có thể cạnh tranh với các loại hình nghệ thuật khác.
Mặt nạ giấy bồi, đèn kéo quân, tàu thủy sắt tây... từng mang lại niềm vui cho biết bao đứa trẻ mỗi độ Tết Trung thu. Nhưng trước sự phát triển của xã hội, những món đồ chơi truyền thống này liệu có cần thay đổi để đáp ứng thị hiếu trẻ nhỏ “thời 4.0”?
Vài năm trở lại đây, thị trường sách thiếu nhi trong nước đã có những chuyển biến với nhiều tín hiệu khởi sắc, nhưng vẫn cần nhiều cú hích để thực sự ổn định.
Dù trẻ con ngày nay ít còn chơi đèn kéo quân nữa, nhưng mỗi mùa Trung thu đến, gần ngày rằm tháng 8, nghệ nhân Vũ Văn Sinh lại cặm cụi làm những chiếc đèn truyền thống để giữ nghề, hoài niệm tuổi thơ và tưởng nhớ tổ tông.
Năm 2018, cải lương đánh dấu sự xuất hiện đúng 100 năm trên mảnh đất Nam bộ. Ngoài vở diễn “Thầy Ba Đợi” tri ân người khai sáng bộ môn nghệ thuật này, bộ phim “Song Lang” cũng ra mắt công chúng để góp thêm tình yêu cho khán giả hôm nay đối với loại hình sân khấu độc đáo trong tâm thức cư dân mở đất. Con đường đã qua của cải lương rất nhiều thành tựu, nhưng con đường phía trước của cải lương cũng không ít thử thách!
Dù còn nhiều khó khăn nhưng giới bạn đọc đang dần tiếp cận và sử dụng những sản phẩm trong cuộc cách mạng công nghiệp (CMCN) 4.0 để có thể thỏa mãn nhu cầu tiếp nhận thông tin hữu ích.
Vùng đất phía Tây Hà Nội còn nhiều ngôi đình làng là biểu tượng của vùng xứ Đoài, với những giá trị đặc sắc về kiến trúc và điêu khắc. Tuy nhiên, hiện nay, các ngôi đình này đối diện với nguy cơ xuống cấp và bị hủy hoại. Đã có rất nhiều công trình bị “trùng tu như phá”, gần đây nhất là tại đình Lương Xá, xã Liên Bạt, huyện Ứng Hòa.
Mong muốn nghiên cứu, phục dựng, bảo tồn lại các nét đẹp trong văn hóa truyền thống của Việt Nam, ngày 8-8, Ỷ Vân Hiên với đội ngũ các bạn trẻ chuyên nghiệp, có kiến thức chuyên môn cùng với lòng nhiệt thành, sức sáng tạo mạnh mẽ đã ra mắt tại Hà Nội.
Trong 6 tháng đầu năm 2018, ngành xuất bản đã gây được tiếng vang trong xã hội với nhiều cuốn sách có nội dung tốt, mang tính thời sự... Số lượng xuất bản phẩm vi phạm về nội dung có giảm so với cùng kỳ năm 2017 nhưng vẫn chưa có giải pháp khắc phục triệt để.
Tiếp bước sự sáng tạo với sơn mài của các bậc thầy thời kỳ hội họa Đông Dương, ngày nay nghệ thuật sơn mài đương đại vẫn kế thừa và phát triển với nhiều lối biểu hiện và tìm tòi mới. Tuy nhiên, bên cạnh hiệu quả nghệ thuật, nhiều sáng tạo cũng gây tranh luận.
Tính đến thời điểm này, Việt Nam có 12 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO vinh danh. Thế nhưng, bên cạnh niềm vinh dự thì những danh hiệu cũng đang tạo ra nhiều sức ép không nhỏ với các nhà quản lý văn hóa trong công tác quảng bá, bảo tồn và phát triển.
Tuồng là môn nghệ thuật sân khấu truyền thống độc đáo của dân tộc Việt Nam. Thế nhưng, cũng giống như những loại hình nghệ thuật truyền thống khác, tuồng đang đứng trước nguy cơ mai một. Ở đó việc bảo tồn để duy trì và phát triển nghệ thuật tuồng đang là “bài toán” không dễ gì tìm được câu trả lời thấu đáo.
“Ok (đồng ý) hay không thì mày nhớ confirm (xác nhận) cho người ta nha”; “giao đứa nào set up (sắp xếp) vụ này ngay và luôn đi chứ hứa rồi bỏ đó không hà”; “go now (đi ngay), mà free (miễn phí) thiệt hả?”; “nay được ở nhà full (cả) ngày”… Đó là vài trong số những câu Tây không ra Tây, ta chẳng ra ta mà giới trẻ Việt đang sử dụng trong cuộc sống hàng ngày.
Mùa World Cup 2018 đang đến những giờ phút cao trào của xúc cảm trong lòng người hâm mộ môn thể thao “vua”. Mỗi trận đấu mang lại nhiều cung bậc tình cảm: hân hoan, hào hứng, thất vọng, buồn khổ... theo từng đường bóng. Trong làng văn cũng có rất nhiều người hâm mộ đang cuồng nhiệt cổ vũ cho đội bóng mình yêu thích, thành thật khóc - cười sau mỗi trận bóng, và cuối cùng là đặt bút... làm thơ.
Chúng ta tưởng rằng, chúng ta tạo ra mạng xã hội là để chúng ta tự do hơn: tự do phát ngôn, tự do thể hiện quan điểm và suy nghĩ của mình, nhưng nhìn những điều đang diễn ra, chúng ta liệu có đạt được tự do thực sự và quan trọng hơn, là tìm kiếm được hạnh phúc?