Trong Tết Nguyên đán 2020, nhiều nhà xuất bản, công ty sách đã cho ra mắt, tái bản nhiều tựa sách Tết đặc sắc, đem đến cho bạn đọc những thông tin, kiến thức quý giá về phong tục, văn hóa Việt gắn với Tết cổ truyền của dân tộc, gắn với những hồi ức, kỷ niệm thời ấu thơ của nhiều thế hệ... Với tính hấp dẫn đó đã giúp sách Tết tạo được sức hút trong lòng bạn đọc.
Văn hóa đọc ngày càng khởi sắc là một tín hiệu đáng mừng của người dân TP.HCM
1.Một trong số cuốn sách Tết được bạn đọc đón nhận nhiều nhất phải kể đến Sách Tết Canh Tý (do Đông A ấn hành). Đây là hợp tuyển văn thơ, nhạc họa chủ đề mùa xuân và ngày Tết với sự góp mặt của các tác giả, họa sĩ tên tuổi như Cao Huy Thuần, Hồ Anh Thái, Phan Thị Vàng Anh, Thành Chương, Lê Trí Dũng, Đỗ Hoàng Tường… và một số cây bút mới từ nhiều vùng miền đất nước. Sách mở đầu với phần chờ đón giao thừa, trên bàn trà, ngoài mứt Tết, hạt dưa, còn có sự góp mặt khiêm nhường của sách Tết. Bên cạnh thú du xuân, người ta còn có thêm cái thú tao nhã: đọc - ngẫm sách Tết. Người già đọc để hoài nhớ Tết xưa, người trẻ đọc để trân quý Tết nay.
Trong khi đó cuốn sách Tết đoàn viên, tác giả Nguyễn Quang Thiều (Alphabooks) cũng trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của bạn đọc, nhất là đối với những người thích nghiên cứu về phong tục, tập quán của đất nước mình. Cuốn sách gồm 4 phần: Phong vị Tết; Tết trong tôi là…; Tết đoàn viên, Vĩ thanh. Ở mỗi bài viết trong từng phần, bằng một cách riêng mỗi tác giả đã nói về những vẻ đẹp khác biệt của Tết, mang đến một phong vị Tết của từng vẻ đẹp, từng thời kì, từng vùng miền… Sự đoàn viên không còn chỉ là sự kiện gặp mặt của những thành viên trong gia đình, những người bạn lâu ngày không gặp mà còn là sự gặp lại những phong vị Tết, những vị riêng, mùi riêng của Tết, sự đoàn tụ với những không gian, vùng miền của đất nước, đoàn tụ trong chiều kích thời gian Tết xưa và nay.
2.Nếu như sách Tết đem lại cho độc giả nhiều kiến thức về văn hóa Tết thì tranh Tết cũng đóng vai trò không kém phần quan trọng, là tinh hoa, tinh túy mà người xưa đã sưu tầm, đúc kết và lưu giữ lại cho thế hệ cháu, con và tác phẩm Tranh Tết - Nét tinh hoa truyền thống Việt (Sách Thái Hà) của tác giả Trang Thanh Hiền chứa đựng tất cả điều ấy - cuốn sách gửi gắm những thông điệp cho các thế hệ, trong đó những hình tượng, biểu tượng trên tranh dân gian, đồng thời có việc giải mã ý nghĩa các bức tranh con giáp của năm.
Năm nay Tùy bút - Hồi ký - Giai thoại trên báo xuân Sài Gòn xưa của tác giả Phạm Công Luận; Cảnh sắc phố thị Sài Gòn - Chợ Lớn (Tranh và Ký họa) của họa sĩ Phạm Công Tâm - Phương Nam Book cũng thu hút độc giả vào dịp Tết vừa qua. Bên cạnh các tựa sách Tết nổi bật, các gian hàng còn trưng bày nhiều tác phẩm hiện đại - truyền thống xoay quanh chủ đề Tết Việt, từ truyện cổ tích để tìm lại tâm thức tốt đẹp của người xưa, những cuốn sách hướng dẫn làm món ăn ngày Tết, dọn dẹp nhà cửa hiệu quả, những câu chuyện du ký ngày xuân…
Bộ sách Tết nhâm nhi Tết, Đúng là Tết, Kể chuyện Tết Nguyên đán của NXB Kim Đồng cũng là bộ tuyển tập bán chạy trong Tết Canh Tý vừa qua. Bộ sách bao gồm nhiều mẩu truyện, thơ, đồng dao cùng những bài giới thiệu về âm nhạc, hội họa, chủ đề ngày Tết. Bên cạnh đó, sách còn kể bạn đọc nhí những phong tục ngày Tết gắn liền với các sự tích, câu chuyện cổ tích như Táo quân, cây nêu ngày Tết, tục lệ xông đất, lì xì, xin chữ, tranh Tết, câu đối, gói bánh, mâm ngũ quả... giúp các em nhỏ có thêm nhiều kiến thức bổ ích về phong tục, văn hóa trong ngày Tết cổ truyền.
3.Ngoài sách Tết, thể loại sách văn học, tìm hiểu văn hóa, các sách kỹ năng cũng bán chạy nhất, thể hiện tín hiệu đáng mừng về văn hóa đọc ở TP.HCM nói riêng và cộng đồng nói chung. Theo báo cáo từ Công ty Đường sách TP.HCM, từ ngày 29 tháng chạp đến mùng 4 Tết, khoảng 100.000 lượt người đã đến tham quan Đường sách, trong đó có hơn 30% là khách du lịch nước ngoài. Doanh thu ước khoảng gần 1,2 tỷ đồng tiền bán sách và các vật phẩm lưu niệm - văn hóa khác.
Trước đó, ông Lê Hoàng (Giám đốc Công ty Đường sách TP.HCM) cho biết, trong năm 2019 có 913.243 cuốn sách được bán ra, trong đó có 5.256 tựa sách mới, tăng 138.176 cuốn so với năm 2018, doanh thu đạt 44 tỷ đồng.
NGUYỄN TĂNG PHÔ
NGUYỄN KHẮC THẠCH
Phải giải thích cho mỗi người thích giải
Cần công bằng với những kẻ bằng công.
LTS: Nhân Tạp chí Sông Hương phát hành số thứ 100 (6-1997), Ban Biên tập chúng tôi có dịp trò chuyện với hai nhà văn từng là Tổng biên tập của tạp chí: Tô Nhuận Vỹ và Nguyễn Khắc Phê.
UÔNG TRIỀU
Tôi nghĩ tiếng Việt chưa bao giờ vào giai đoạn thay đổi nhanh chóng và nhiều như bây giờ. Trong thời kỳ quốc tế hóa, toàn cầu hóa, tiếng Việt phải chịu những áp lực lớn hoặc tự thích nghi để phù hợp với tình hình mới.
VIỆT HÙNG
Văn hóa là một khái niệm rộng, nó bao trùm lên mọi hoạt động của con người trong xã hội. Văn hóa không những phản ánh được quan hệ giữa con người với con người, mà nó còn phản ánh được thế giới nội tâm của con người, và cả sự hòa hợp giữa thế giới nội tâm ấy với biểu hiện của nó ra bên ngoài xã hội.
NGUYỄN KHẮC PHÊ
Trong hoạt động văn hóa - văn nghệ, một vấn đề thường gây ra bất đồng - thậm chí đưa đến những "vụ việc” tai tiếng - là việc đánh giá, bình chọn tác phẩm.
NGUYỄN KHẮC PHÊ
Trong thời buổi thiên hạ đổ xô ra mặt tiền làm ăn, chuyện "nhà mặt tiền" đã xảy ra bao vụ xung đột và là đề tài của nhiều "tác phẩm" dân gian. Để chiếm được mặt tiền, ngoài thế lực đồng tiền, cũng đã ngầm nảy sinh "chế độ", "tiêu chuẩn" này nọ mới được cấp đất mặt tiền.
NGUYỄN QUANG HÀ
Ghi chép
Trong dân gian có câu: "Giàu tại phận, trắng tại da". Tố Hữu, nhà thơ cách mạng thì đặt lại vấn đề nghèo khổ: "Số phận hay do chế độ này?".
TRUNG SƠN
Một vài năm trở lại đây, những người quan tâm đến giá trị văn hóa của Huế vui mừng nhận thấy, bên cạnh các di sản quý báu của người xưa để lại, đã có không ít tác phẩm, công trình nghệ thuật mới làm đẹp thêm cho Huế, trong đó, hẳn phải kể đến sự xuất hiện các "Galery” - những phòng tranh thường xuyên ở 15 Lê Lợi, khách sạn Morin và những cuộc triển lãm được tổ chức liên tiếp ở Hội Văn Nghệ.
HOÀNG ĐĂNG KHOA
Trước hết cần minh định khái niệm, “trẻ” ở đây là chỉ xét về độ tuổi, cụ thể là dưới 35, theo quy ước mang tính tạm thời tương đối hiện hành của Hội Nhà văn Việt Nam.
"Việc trên đời, chỉ cần vẫn còn cơ hội sống thì dù liên tiếp gặp thiên tai nhân họa, tạm thời bị ức chế, sớm muộn cũng sẽ có ngày ngẩng cao đầu. Việc cá nhân là vậy, việc gia đình là vậy, việc quốc gia, dân tộc cũng là như thế...".
Đó là những trang nhật ký của bác sĩ, bệnh nhân và cả những nhà văn nhà thơ viết gửi cho người thân bạn bè trong đại dịch COVID-19.
Truyền tải các bài học với nội dung cô đọng, kết hợp với chuyện kể, hình ảnh, phim, trò chơi, hoạt động tương tác... giờ học lịch sử được tổ chức trực tuyến nhưng không khô khan, tạo được sự hứng thú, thu hút học sinh tìm hiểu về những câu chuyện của quá khứ. Đó là cách Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đang làm với Giờ học lịch sử online.
Những tháng ngày qua, cả nước căng mình chống đại dịch Covid-19 - kẻ thù cực kỳ nguy hiểm mà vô hình. Cuộc sống thường ngày vốn luôn sôi động bỗng trầm lặng xuống với không ít nỗi lo và sự ám ảnh, chờ đợi.
Nhằm gìn giữ và lan tỏa truyền thống hiếu học, coi trọng hiền tài, cũng như những giá trị lịch sử, văn hóa nghìn năm của dân tộc, dự án “Không gian văn hóa Quốc Tử Giám” vừa được xây dựng với các hoạt động hướng tới công chúng, đặc biệt là giới trẻ.
30 năm gắn bó với TP Hồ Chí Minh từ ngày xuất ngũ, học đại học, trở thành giảng viên mỹ thuật, đồ họa, họa sĩ Lê Sa Long chưa bao giờ trải qua những ngày mà cả thành phố như “lặng hẳn” vì căng mình chống dịch Covid-19.
Trong bối cảnh giãn cách xã hội, nghệ sĩ và công chúng cùng ở nhà chung tay phòng, chống dịch bệnh, sân khấu cũng đóng cửa, tắt đèn. Tuy vậy, trên nền tảng trực tuyến, các nghệ sĩ Nhà hát Chèo Việt Nam vẫn “cháy hết mình” qua các chương trình biểu diễn, giao lưu với khán giả, đưa chèo đến gần người yêu nghệ thuật truyền thống.
Từ những câu chuyện cảm động hoặc những hình ảnh “đắt giá” nhiều họa sĩ chuyên nghiệp và không chuyên đã có những sáng tác tranh minh họa, ký họa theo phong cách lạc quan, lan tỏa những thông điệp tích cực về phòng, chống Covid-19.