Nước mắt mẹ tôi

10:45 07/06/2010
HỒ SỸ HẬULàng Quỳnh Đôi của tôi nghèo lắm. Đến bây giờ tôi vẫn chưa hiểu vì sao thời ấy quê mình lại nghèo đến vậy.
Cả làng chỉ có một vài nóc nhà ngói của mấy gia đình có người đỗ đại quan, còn lại là những túp nhà tranh vách đất xiêu vẹo. Chẳng mấy gia đình được ăn cơm đều đặn. Bữa ăn của hầu hết mọi nhà là khoai lát khô cõng vài hạt gạo. Nhà nào nghèo thì phải cách mấy ngày mới có một bữa ăn như vậy. Nhà tôi lúc đó chắc chắn không phải nghèo nhất làng, vậy mà vẫn thường đứt bữa. Những hôm như thế, hai anh em tôi lại đi kiếm rau sam, rau mực luộc ăn trừ bữa. Cha đi kháng chiến. Mẹ tôi tần tảo nuôi hai anh em chúng tôi bằng đôi quang gánh, một đầu là mấy lít dầu, đầu kia là một thùng nước mắm. Dân làng nghèo nên mỗi lần chỉ dám mua một "cút" (0,25 lít), lại thường mua chịu. Bởi vậy, kiếm được đồng tiền để sống qua ngày là khó khăn lắm.

Nghèo vậy nhưng dân làng tôi rất hiếu học. No cũng học, đói cũng học. Năm ấy, hai anh em sinh đôi chúng tôi lên sáu tuổi, mẹ cho đến trường. Chắc mẹ phải dành dụm lâu lắm mới đủ tiền mua cho mỗi đứa một quyển vở, cái bút, lọ mực. Và thứ có giá nhất là một mảnh vải nâu. Mẹ tính toán rất cẩn thận để cắt được hai cái quần đùi. Cái cho anh tôi, Cu Lớn thì to, còn tôi, Cu Nhỏ thì cái nhỏ hơn. Sáng sáng, hai anh em tôi "diện" cái quần đùi, tung tăng dắt nhau đến trường làng, chiều về, lại cởi quần ra vắt lên dây để sáng hôm sau mặc đi học. Chỉ độc một cái quần, lại phải để dành mặc đi học, nên khi ở nhà, chúng tôi chẳng mặc gì, cứ nhông nhông thế đi chơi. Hầu hết bọn con trai vỡ lòng ở làng tôi đều thế. Chúng tôi chưa biết ngượng với bọn con gái, nhưng gặp thầy giáo thì xấu hổ lắm.

Chẳng có gì ăn, lại bắt đầu tuổi lớn nên lúc nào tôi cũng thèm một cái gì đó. Trưa hôm ấy, tôi đang chơi thì có một bà cụ gánh một gánh toòng teng mỗi đầu quang mấy mớ dưa đi vào ngõ. Cụ vừa đi vừa rao: "Ai mua đưa khơ... ông". Thấy mẹ ra hỏi mua, tôi mừng lắm, chạy lại xem mẹ mặc cả với bà cụ. Cho đến khi mấy người khác ra mua thì mẹ không nói gì nữa. Tôi lo lắng giật áo mẹ:"Mẹ mua đi mẹ! Em thèm lắm!". Mẹ bảo: "Đắt lắm, nhà mình không mua được đâu!". Tôi cứ nhìn dán mắt vào mấy mớ dưa trong rổ. Đó chỉ là những cây cải già, chỉ dài hơn gang tay, nhưng với tôi, nó hấp dẫn lạ kì. Tôi nhớ lại mấy hôm trước, khi sang nhà hàng xóm chơi, thấy trên mâm cơm có đĩa dưa với mùi chua chua hấp dẫn đến nỗi tôi phải chạy ngay về nhà để tránh cái cảm giác thèm muốn. Đến bây giờ tôi vẫn không sao hiểu nổi làm cách nào mà tôi đã "cuỗm" được hai mớ dưa trước mặt mọi người. Tôi cầm hai mớ dưa lẩn vào cổng. Thấy tôi chạy về, mự tôi hỏi: "Mẹ mi mua dưa đó à?". Tôi lý nhí: "Dạ", rồi chạy xuống bếp, vùi hai mớ dưa vào bồ chè khô.

Mẹ tôi từ ngoài cổng về, than phiền với mự:

- Nỏ biết ai mua không chịu trả tiền để bà hàng dưa chửi quá! Tội nghiệp, chắc bà nớ nghèo lắm nên mất hai mớ dưa mà cứ vừa chửi vừa khóc.

Mự tôi hỏi:

- Rứa chị có mua không?

- Không!

- Khi nãy tui thấy thằng Cu Nhỏ cầm về hai mớ.

Mẹ tôi tái mặt:

- Thật rứa không Nhỏ?

Tôi lý nhí:

- Dạ... có.

- Cha ơi! răng lại ra ri - Mẹ nói như nghẹn giọng - Mi vô lấy ra đây tau coi!

Tôi vào bếp xách hai mớ dưa ra, lấm lét đưa cho mẹ. Đến bây giờ, tôi vẫn không quên được ánh mắt mẹ lúc ấy. Nó thảng thốt, đau khổ như vừa bị mất một vật gì vô cùng quí giá. Lúc ấy tôi không hiểu hết ý nghĩa của ánh mắt ấy, nhưng tôi hiểu ngay là mình đã làm một điều dại dột để mẹ rất buồn phiền. Mẹ ra lệnh:

- Mi ra đồng, quăng hai mớ dưa xuống ruộng, rồi về tau nhủ!

Lúc này tôi đâu thiết gì hai mớ dưa nữa, mà tôi chỉ lo sợ bị đòn. Mỗi khi mắc lỗi nặng, tôi thường bị mẹ bắt nằm úp mặt xuống giường, quất mấy roi vào mông rồi quát: "Nhỏ! Từ rày mi đã chừa chưa?". Những lúc ấy, tôi vừa khóc vừa van xin: "Em chừa! Em chừa!". Nghĩ đến ánh mắt của mẹ, tôi hiểu trận đòn hôm nay chắc nặng lắm.

Từ ngoài đồng về, tôi đã thấy mẹ cầm một cái roi rất dài. Anh tôi đứng cạnh, trông mặt cũng sợ sệt chẳng kém gì tôi. Mẹ đập mạnh cây roi xuống mặt đất, nhìn tôi rất nghiêm khắc:

- Mi đứng đây! Thằng Lớn, mi nhắc lại cho em biết hắn có tội chi, khi nãy mẹ dặn ra răng!

Anh tôi khoanh tay nói:

- Dạ, Cu Nhỏ có tội đã ăn trộm dưa. Mẹ dặn thà chết đói chứ nhất quyết không được ăn trộm.

- Mi nghe rõ chưa Nhỏ? - mẹ nghiêm giọng - Chừ tau đạp cho mi nhớ!

Câu nói chưa dứt thì ngọn roi đã quất lên người tôi. Lần này mẹ không nói tôi úp mặt xuống giường, cũng không phải chỉ đánh vào mông. Ngay cái quất đầu tiên, tôi đã cảm nhận được lằn roi từ vai xuống lưng, vắt qua mông. Tôi đau quá nhảy dựng lên, một tay xoa vào vết đau ở mông, tay kia theo phản xạ, giữ lấy tay cầm roi của mẹ. Tôi hét lên: "Mẹ ơi, em xin chừa!". Nhưng mẹ như không để ý đến nỗi khiếp hãi của tôi. Roi vẫn tới tấp quất lên người tôi. Vừa đánh, mẹ tôi vừa nói: “Ăn trộm này, tau mần chi mà đẻ con hư đốn ra ri!". Tội nghiệp thằng bé, chẳng có manh vải nào trên người nên ngọn roi như cắn vào da thịt. Tôi cảm thấy không thể chịu đựng thêm được nữa, liền vùng khỏi tay mẹ, lao ra cổng. Mẹ thét: "Cu Lớn, mi ra lôi hắn vô đây!". Anh tôi tuy sinh đôi, nhưng khỏe hơn tôi nhiều, tôi chỉ đứng đến tai anh. Bởi thế chỉ vài bước nhảy tắt qua luống rau là anh tóm ngay được tôi, lôi vào nhà. Tôi sợ hãi khoanh tay trước mặt mẹ: "Mẹ ơi, em biết tội rồi mà. Mẹ tha em, dừng đập em nữa, em đau lắm!". Tôi bỗng thấy hai chân mẹ quỵ xuống, mẹ ôm lấy tôi nức nở: "Con ơi! mẹ có muốn đập con mô. Mẹ thương con lắm. Con nỏ có chi ăn mẹ cũng đứt từng khúc ruột, nhưng mẹ phải dậy cho con để con nhớ". Mẹ tôi vừa xoa vào những lằn roi trên người tôi vừa khóc. Trời ơi! Dòng nước mắt của mẹ rơi lên vai, chảy xuống tấm lưng trần bé nhỏ của tôi, thấm vào những vết lằn roi, làm cho tôi cảm thấy vô cùng xót xa ân hận. Đó là lần đầu đứa bé trẻ thơ như tôi hiểu thế nào là ân hận. Cái cảm giác ấy cứ theo tôi đến tận bây giờ.

Tháng 7 năm 2000
H.S.H
(140/10-00)



Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
  • Phùng Sơn - Lê Viết Tường - Hồ Huệ

  • NGUYỄN MINH VŨKhông biết từ lúc nào, cứ đi ngang qua ngôi nhà ấy, giọng Liên lại lảnh lót vang lên. Cũng không biết tiếng “bố” xa lạ ấy trở nên quen thuộc với Liên từ khi nào. Bác có nhiều con trai - Liên không ngượng, các anh ấy đều ở xa.

  • (CLB Văn học Thanh niên Huế)

  • LAM HOÀNG GIANG Khoảng rừng và ngọn gió

  • PHÙNG TẤN ĐÔNG An cố hết sức ghìm nỗi xúc động. Chỉ còn lại một mình An trên con đường trở về xóm. Con đường mà những chiều cuối tuần thanh thản, An quen với tiếng sỏi nhộn nhạo, vang lao xao như niềm vui nho nhỏ dưới chân.

  • TRẦN THỊ HUYỀN TRANG(Sinh viên Đại học tổng hợp Huế)

  • PHAN VĂN LỢI(Tiếp theo SH số 138/8-00)Tôi thức dậy khi nghe tiếng giã gạo thậm thịch, nhìn đồng hồ thấy hơn bảy giờ. Trên nhà chỉ có một mình tôi. Cả chú bé cũng đã dậy từ lúc nào. Trong bếp lửa vẫn còn những cục than đỏ hồng phủ lớp tàn tro cháy trắng.

  • PHAN VĂN LỢIPhan Văn Lợi đến với văn chương bằng một truyện ngắn hơi dài. Truyện hay, hấp dẫn, câú tứ chững chạc, văn trau chuốt - điều đó hứa hẹn con đường văn chương đang mở rộng trước mắt anh. Kỳ này Sông Hương xin giới thiệu với độc giả phần I của truyện.

  • PHẠM THỊ THỦY                Kính tặng cha của con!

  • Hà Lệ Thủy đến với văn chương bằng những trang kỷ niệm tuyệt đẹp và đầy nước mắt của đời sinh viên, điều đó đã tạo thành một truyện ngắn hoàn chỉnh cả về kỹ năng lẫn ý tưởng...                                                Nhà văn Hà Khánh Linh

  • LÊ THỊ PHƯƠNG HIỀNTắc đường. Còi xe máy vô hiệu. Xe đạp chưa bao giờ được thể hiện ưu thế chen lấn, luồn lách như lúc này.

  • NGUYỄN THỊ ANH ĐÀODuyên trở về ký túc xá khi trời đã quá khuya. Phòng lặng ngắt. Chỉ còn trơ lại toàn sách với vở, mọi người đã ngủ say. Mùa thi đang bắt đầu.

  • LÊ DUY CƯỜNGLại ở nhà tập thể! Bố thở dài: "Không biết đến khi nào mới yên". Mẹ nhìn bố cười: "Ồn ào lại ồn ào!" Bố chặc lưỡi: "Thế đấy!" Cười! Tôi buột miệng: "Nhiều chỗ chơi rồi lại nhiều chỗ chơi". "Anh chỉ được thế là nhanh". Mẹ cốc vào đầu tôi: "Tôi còn lo chuyển trường cho anh rồi... lại... chuyển... trường". Nhiều "lại thế". Tôi nhìn mẹ vẻ thú vị: "Ở cùng nhau lại ở cùng nhau". Bố cười. Mẹ và tôi cũng cười.

  • NGUYỄN VĂN NHÂNGã yêu Mơ từ ngày cô còn chưa biết đến chuyện yêu đương...Tình yêu có nhiều loại, nhưng chắc chắn đó không phải là tình yêu đam mê thể xác tầm thường, cũng không phải là tình yêu tâm linh cao xa. Mơ thuở ấy là một cô lái đò, một thân lau lách đìu hiu.

  • TRẦN THỊ LINH CHITôi không làm sao tìm ra được vị trí căn nhà cũ của mình hiện nằm ở khoảng nào? Hỏi thăm ai đây, khi thời gian xa cách đã trên na thế kỷ! Tôi đứng bơ vơ, lòng rượi buồn. Gió từ cánh đồng An Cựu lồng lộng giữa màu mạ xanh gợi lên một cảm giác thật dễ chịu. Tôi thử quyết bắt đầu một điểm chuẩn. Từ lũy tre cuối làng tôi đi ngược trở lại con đường vừa qua.

  • Trịnh Hải Yến - Dương Công Hợp

  • LTS: Trong cuộc đời viết văn ai cũng có trang đầu tay nhưng không phải trang viết đầu tay nào cũng thành công, tuy nhiên có trường hợp trang đầu tay đã báo hiệu nghiệp văn, đã dọn đường cho nhà văn đi suốt cuộc đời viết văn của mình. Truyện ngắn "Chuyện tâm tình" của Nguyễn Khắc Phê là một trường hợp như vậy.

  • LTS: Trang viết đầu tay kỳ này, Sông Hương chọn một số tác giả - tác phẩm trong bút nhóm "Dòng Xanh" thuộc Đại học sư phạm Vinh.Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.