5 năm kể từ khi Ngày Sách Việt Nam ra đời, khắp các địa phương trên cả nước, hoạt động cổ vũ cho văn hóa đọc được tổ chức rộng rãi. Tại các hệ thống giáo dục đào tạo, phong trào đọc sách cũng lan tỏa mạnh mẽ.
Một góc thư viện xanh Trường Tiểu học Nghĩa Tân, quận Cầu Giấy, Hà Nội
Lan tỏa tình yêu sách
Theo số liệu của Bộ TT&TT, trong 5 năm qua, cơ sở giáo dục trên cả nước đã quyên góp được trên 11 triệu bản sách các loại cho thư viện nhà trường, cho HS nghèo. Đáng chú ý, nhằm khích lệ văn hóa đọc đồng thời tạo điều kiện cho các em nhỏ cơ hội được tiếp cận với sách báo, một số trường còn chủ động xây dựng mô hình thư viện xanh, tủ sách lớp học.
Chỉ riêng tỉnh Quảng Ninh và Thái Bình, trong năm 2017 đã triển khai thí điểm các dự án xây dựng thư viện thân thiện với nguồn kinh phí hơn 10 tỷ đồng. Khác với các thư viện truyền thống, mô hình mở và thân thiện này đã làm thay đổi bộ mặt thư viện của các trường tiểu học đồng thời phát huy được hiệu quả tích cực trong việc khơi gợi niềm say mê đọc sách cho học trò.
Ngoài thư viện trong trường học, tại nhiều địa phương, phụ huynh cũng đã chung sức xây tủ sách cho con em mình. Trên cả nước đã có hơn 30.000 tủ sách được phụ huynh xây dựng trong đó: Thái Bình có 4.000 tủ sách; Nghệ An có 2.500 tủ sách; Thanh Hóa có 1.150 tủ sách; Hà Tĩnh có 1.100 tủ sách; Hải Phòng có 1.000 tủ sách... Điển hình nhất là Chương trình “Xây dựng 12.662 tủ sách lớp học tỉnh Nam Định” (được phát động trong Ngày Sách Việt Nam lần thứ 3) đã xây dựng được 8.995 tủ sách lớp học ở các cấp học phổ thông.
Trong các thư viện đại học, nhiều hình thức, mô hình thư viện thân thiện, chuyển dịch không gian số, hình thành không gian chia sẻ, kết nối đã được triển khai, tiêu biểu như: Thư viện Tạ Quang Bửu (Đại học Bách khoa), Thư viện Đại học Tài chính Kế toán (Học viện Tài chính), Trung tâm Thông tin Thư viện Nguyễn Thúc Hào (Đại học Vinh), Trung tâm Học liệu Đại học Cần Thơ, Trung tâm Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội…
![]() |
Sách là hành trang không thể thiếu của HS, SV |
Thúc đẩy văn hóa đọc
Có trường tổ chức quyên góp sách xây dựng tủ sách lớp học với phương châm “Góp một cuốn sách để con mình được đọc nhiều cuốn sách”; có trưởng tổ chức thi viết nhật ký về những cuốn sách; hội trại sách; có trường tổ chức hướng dẫn cha mẹ, ông bà cùng đọc sách và kể chuyện cho trẻ; tổ chức “Ngày hội đọc sách” theo chủ điểm hoạt động từng tháng hoặc theo các chủ đề phù hợp với tâm lý lứa tuổi HS; các câu lạc bộ về sách và đọc sách; tổ chức không gian học tập thân thiện, an toàn với “Góc học tập”, “Góc cộng đồng”…
Phát triển văn hóa đọc ở các cơ sở giáo dục đã đạt được những kết quả đáng khích lệ trong suốt 5 năm qua. Tuy nhiên, cần tiếp tục nâng cao nhận thức cho HS, SV về vai trò của văn hóa đọc; tăng cường khả năng tiếp cận, sử dụng thông tin, tri thức; bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng đọc… cho các em. Sẽ thật ý nghĩa nếu những thư viện xanh, thư viện thân thiện được “phủ sóng” rộng hơn; các đầu sách ngày một phong phú, chất lượng; hoạt động văn hóa đọc được triển khai sâu, đa dạng và không chỉ dừng lại ở những kỳ cuộc, phong trào… Có như thế văn hóa đọc mới thực sự bám rễ sâu.
Theo Đăng Sơn - GD&TĐ
Nghệ thuật truyền thống dân tộc như: tuồng, chèo, cải lương, kịch hát dân tộc… đang kêu cứu, vì người xem ngày càng giảm, người theo nghề ngày càng hiếm. Hiện nghệ thuật truyền thống dân tộc đang thiếu hụt trầm trọng lực lượng thay thế trên tất cả các lĩnh vực, như diễn viên, nhạc công, biên kịch, đạo diễn…
Từ góc nhìn của nhà quy hoạch, Giám đốc SLAB, Đại học Nam California (Mỹ), GS. Annette Kim cho rằng, vỉa hè đa chức năng là một phần tạo nên thành phố sôi động, bền vững, đóng góp vào sinh hoạt cộng đồng.
Kết thúc loạt bài này, chúng tôi mong muốn, những nhận thức về văn hóa ngày càng hoàn thiện tiến gần đến giá trị cốt lõi nhất của văn hóa: Hình thành nhân cách con người và cốt cách của một dân tộc, trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng để đất nước phát triển bền vững.
Hiện nay, nguy cơ mai một giá trị truyền thống làng xã rất lớn, ở cả chiều rộng và chiều sâu. Việc bảo tồn các giá trị di sản trong quá trình quy hoạch không gian kiến trúc làng không thể chậm trễ và trì hoãn. Trong đó, bảo tồn thích ứng và phát triển tiếp nối là phương thức mà giá trị tinh thần của di sản được kế thừa, hoàn thiện.
Chỉ đạo nghệ thuật được ví như người giữ lửa, bảo đảm khuynh hướng nghệ thuật, phong cách sáng tạo của đơn vị. Tuy nhiên, nhiều nhà hát của Hà Nội đang thiếu đội ngũ chỉ đạo nghệ thuật tài năng, chuyên nghiệp, dẫn tới sáng tạo ít mang tính đương thời, chưa có nhiều tác phẩm đỉnh cao có thể cạnh tranh với các loại hình nghệ thuật khác.
Mặt nạ giấy bồi, đèn kéo quân, tàu thủy sắt tây... từng mang lại niềm vui cho biết bao đứa trẻ mỗi độ Tết Trung thu. Nhưng trước sự phát triển của xã hội, những món đồ chơi truyền thống này liệu có cần thay đổi để đáp ứng thị hiếu trẻ nhỏ “thời 4.0”?
Vài năm trở lại đây, thị trường sách thiếu nhi trong nước đã có những chuyển biến với nhiều tín hiệu khởi sắc, nhưng vẫn cần nhiều cú hích để thực sự ổn định.
Dù trẻ con ngày nay ít còn chơi đèn kéo quân nữa, nhưng mỗi mùa Trung thu đến, gần ngày rằm tháng 8, nghệ nhân Vũ Văn Sinh lại cặm cụi làm những chiếc đèn truyền thống để giữ nghề, hoài niệm tuổi thơ và tưởng nhớ tổ tông.
Năm 2018, cải lương đánh dấu sự xuất hiện đúng 100 năm trên mảnh đất Nam bộ. Ngoài vở diễn “Thầy Ba Đợi” tri ân người khai sáng bộ môn nghệ thuật này, bộ phim “Song Lang” cũng ra mắt công chúng để góp thêm tình yêu cho khán giả hôm nay đối với loại hình sân khấu độc đáo trong tâm thức cư dân mở đất. Con đường đã qua của cải lương rất nhiều thành tựu, nhưng con đường phía trước của cải lương cũng không ít thử thách!
Dù còn nhiều khó khăn nhưng giới bạn đọc đang dần tiếp cận và sử dụng những sản phẩm trong cuộc cách mạng công nghiệp (CMCN) 4.0 để có thể thỏa mãn nhu cầu tiếp nhận thông tin hữu ích.
Vùng đất phía Tây Hà Nội còn nhiều ngôi đình làng là biểu tượng của vùng xứ Đoài, với những giá trị đặc sắc về kiến trúc và điêu khắc. Tuy nhiên, hiện nay, các ngôi đình này đối diện với nguy cơ xuống cấp và bị hủy hoại. Đã có rất nhiều công trình bị “trùng tu như phá”, gần đây nhất là tại đình Lương Xá, xã Liên Bạt, huyện Ứng Hòa.
Mong muốn nghiên cứu, phục dựng, bảo tồn lại các nét đẹp trong văn hóa truyền thống của Việt Nam, ngày 8-8, Ỷ Vân Hiên với đội ngũ các bạn trẻ chuyên nghiệp, có kiến thức chuyên môn cùng với lòng nhiệt thành, sức sáng tạo mạnh mẽ đã ra mắt tại Hà Nội.
Trong 6 tháng đầu năm 2018, ngành xuất bản đã gây được tiếng vang trong xã hội với nhiều cuốn sách có nội dung tốt, mang tính thời sự... Số lượng xuất bản phẩm vi phạm về nội dung có giảm so với cùng kỳ năm 2017 nhưng vẫn chưa có giải pháp khắc phục triệt để.
Tiếp bước sự sáng tạo với sơn mài của các bậc thầy thời kỳ hội họa Đông Dương, ngày nay nghệ thuật sơn mài đương đại vẫn kế thừa và phát triển với nhiều lối biểu hiện và tìm tòi mới. Tuy nhiên, bên cạnh hiệu quả nghệ thuật, nhiều sáng tạo cũng gây tranh luận.
Tính đến thời điểm này, Việt Nam có 12 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO vinh danh. Thế nhưng, bên cạnh niềm vinh dự thì những danh hiệu cũng đang tạo ra nhiều sức ép không nhỏ với các nhà quản lý văn hóa trong công tác quảng bá, bảo tồn và phát triển.
Tuồng là môn nghệ thuật sân khấu truyền thống độc đáo của dân tộc Việt Nam. Thế nhưng, cũng giống như những loại hình nghệ thuật truyền thống khác, tuồng đang đứng trước nguy cơ mai một. Ở đó việc bảo tồn để duy trì và phát triển nghệ thuật tuồng đang là “bài toán” không dễ gì tìm được câu trả lời thấu đáo.
“Ok (đồng ý) hay không thì mày nhớ confirm (xác nhận) cho người ta nha”; “giao đứa nào set up (sắp xếp) vụ này ngay và luôn đi chứ hứa rồi bỏ đó không hà”; “go now (đi ngay), mà free (miễn phí) thiệt hả?”; “nay được ở nhà full (cả) ngày”… Đó là vài trong số những câu Tây không ra Tây, ta chẳng ra ta mà giới trẻ Việt đang sử dụng trong cuộc sống hàng ngày.
Mùa World Cup 2018 đang đến những giờ phút cao trào của xúc cảm trong lòng người hâm mộ môn thể thao “vua”. Mỗi trận đấu mang lại nhiều cung bậc tình cảm: hân hoan, hào hứng, thất vọng, buồn khổ... theo từng đường bóng. Trong làng văn cũng có rất nhiều người hâm mộ đang cuồng nhiệt cổ vũ cho đội bóng mình yêu thích, thành thật khóc - cười sau mỗi trận bóng, và cuối cùng là đặt bút... làm thơ.
Chúng ta tưởng rằng, chúng ta tạo ra mạng xã hội là để chúng ta tự do hơn: tự do phát ngôn, tự do thể hiện quan điểm và suy nghĩ của mình, nhưng nhìn những điều đang diễn ra, chúng ta liệu có đạt được tự do thực sự và quan trọng hơn, là tìm kiếm được hạnh phúc?
Mấy chục năm qua, phê bình luôn được coi là khâu yếu nhất của nền văn nghệ. Nhẹ thì cũng là chưa theo kịp sự phát triển của phong trào sáng tác, không cắt nghĩa được sự phức tạp của các hiện tượng văn nghệ…