Khoảnh khắc hai trường

09:03 22/04/2014

BÙI KIM CHI

Trời cuối thu. Rất đẹp. Lá phượng vàng bay đầy đường. Tôi đang trong tâm trạng náo nức của một thoáng hương xưa với con đường Bộ Học (nay là Hàn Thuyên) của một thời mà thời gian này thuở ấy tôi đã cắp sách đến trường. Thời con gái của tôi thênh thang trở về với “cặp sách, nón lá, tóc xõa ngang vai, đạp xe đạp…”. Mắt rưng rưng… để rồi…

Trường Đồng Khánh xưa - Ảnh: internet

Từ ngôi nhà với vườn xưa đầy hoa lá ở đường Bộ Học, tôi mượn xe đạp, đạp ra cửa Thượng Tứ, qua cầu Trường Tiền, quẹo phải xuống đường Lê Lợi. Lang thang một mình mong tìm lại một chút cảm giác đáng yêu của ngày ấy - ngày tôi là nữ sinh Đồng Khánh. Con đường học trò nhộn nhịp hơn xưa. Hai bên đường cây xanh rợp lá xôn xao trong nắng “đợi bóng tình nhân” vẫn dễ thương như độ nào. Con đường áo lụa nên thơ, duyên dáng; con đường áo trắng quần tây xanh dáng thư sinh điềm đạm đang vờn quanh tôi. Xao xuyến. Rạo rực. Đạp xe gần đến trường xưa - ngôi trường hồng con gái nổi tiếng một thời. Tim tôi rộn rã. Đây là “Trường Em” - Đồng Khánh, trường tôi. Cổng trường duyên dáng hiện ra. Trong phút chốc lòng tôi bỗng chựng lại. Nơi mà ngày xưa chỉ dành riêng cho giáo sư và khách ra vào thì nay học trò con trai, con gái với quần tây, áo chemise trắng lao xao đạp xe ra vào. Cảm giác xót xa chợt đến. Ôi, con trai cũng vào học trường của mình. Giật mình bởi như có tiếng ai đó đang khúc khích cười vọng lại từ xa… “Ui cha, dị chưa tề. Trường chi của mi?”. Tiếng vọng chợt đến, chợt đi. Tôi mỉm cười, bẽn lẽn. Ừ. Trường chi của mình hè! Nhưng mà… không, con gái tụi mình ngày ấy vẫn thường hãnh diện và có ý nghĩ như rứa: Trường của mình. Cứ được vào học trường Đồng Khánh là Trường của mình. “Trường của mình”. Nghe dễ thương chi lạ. Tôi ngừng xe. Mắt hướng vào trường. Đôi mắt buồn xa xăm của một “thiếu nữ lớn tuổi” đã trên lục tuần. Đứng nhìn trường xưa mà lòng buồn rười rượi. Đảo mắt tìm một tà áo dài trắng học trò. Không có. Tuyệt nhiên không. Con trai, con gái quần tây, áo chemise trắng qua lại trên những con đường nhỏ trong sân trường. Nét duyên, nét thơ, đằm thắm, dịu dàng của con gái Đồng Khánh dưới nắng sân trường đã mất. Mất thật rồi. Ngậm ngùi, nuối tiếc. Ôi! Trường Em - Đồng Khánh của tôi.

Sát với Trường Em là con đường nhỏ yên ắng, Nguyễn Trường Tộ - giới hạn với Trường Anh, Quốc Học. Anh và em chỉ cách nhau một con đường. Con đường nho nhỏ, dễ thương dành riêng cho con gái Đồng Khánh nghỉ chân trước giờ trường mở cổng. Đường thì của chung nhưng ngày ấy không có bóng dáng của một anh Quốc Học nào dám bước chân đi vào “khoảng trời riêng của em”. Tôi từ từ đạp xe đi vào khoảng trời riêng của mình ngày xưa và nhớ về ngày ấy… Dễ thương nhất vẫn là những giây phút đợi giờ cổng trường mở. Nghỉ hai giờ đầu. Học hai giờ sau. Các nàng thường đi học sớm, đứng dọc hai bên lề đường, dưới bóng cây xanh. Nón nhấp nhô. Áo trắng bay nhẹ dưới nắng sáng, nắng chiều. Kín đáo nhìn nhau. “Con gái ngắm con gái”. Vẫn là một cái thú riêng của nữ sinh Đồng Khánh. Tôi thường đứng cặp khi thì Bùi Hồng Xuân, khi thì Trần Bích Hà to to, nhỏ nhỏ. Bích Hà, nước da trắng hồng, xinh xinh, tinh nghịch, nhí nhảnh rất dễ thương. Hà là tầm ngắm của các anh Y khoa Huế và Pilot - một thời sáng giá của thập niên 60. Hồng Xuân đẹp, có duyên với chiếc răng khểnh. Mắt nâu đa tình, thu hút người nhìn. Những mẩu chuyện bên lề đường Nguyễn Trường Tộ của chúng tôi bao giờ cũng rộn rã: “Chiều ni, được nghỉ học một giờ sau về Tây Thượng ăn bánh bèo nghe”. “Ừ. Chiều ni mình ăn mười chén”. Hồng Xuân nheo mắt nhìn tôi với nụ cười thật duyên. Bích Hà chen vào: “Mình sẽ ăn mười lăm chén. Chồng chén của mình sẽ cao hơn chồng chén của ấy”. “Ừ. Có sức thì cứ ăn. Chiều ni mình đãi”. Tôi nói. Hồng Xuân đánh nhẹ vào tay tôi: “Ê, ấy nhìn Lâm Kim Cúc xinh chưa tề”. “Ừ. Đẹp. Mà ấy cũng đẹp lắm!”. “Mình đẹp mà không ai nhìn”. Cười. “Không, cũng có nhiều người nhìn ấy lắm đó. Chẳng hạn như Bích Hà và mình đây”. Cả ba đứa cùng cười…

Đường Nguyễn Trường Tộ giữa hai trường Đồng Khánh và Quốc Học - Ảnh: internet


Qua khỏi giới hạn với Trường Em là Quốc Học - Trường Anh. Tôi dừng xe trước cổng trường anh. Trường anh bề thế, vững chãi. Cũng màu hồng như trường em nhưng sậm màu hơn và Quốc Học rất đỗi đàn ông. Tôi đạp xe thêm một đoạn ngắn dọc đường Lê Lợi và đi vào con đường bên hông trường Quốc Học - đường Phan Bội Châu. Con đường này có cổng phụ dành cho các anh Quốc Học ra vào trường. “Khoảng trời riêng của anh”. Con đường mà ngày xưa các em Đồng Khánh không bao giờ dám bước chân vào. Nay, tôi đàng hoàng đi vào con đường ấy mà không “sợ”, không “dị” chi cả. Đúng 46 năm tôi rời trường Đồng Khánh ở lứa tuổi biết yêu, biết sợ, biết dị… Đứng nhìn cổng ra vào dành cho học sinh Quốc Học, tôi thật sự bàng hoàng khi trước mắt tôi, học trò Quốc Học con trai, con gái đang nối đuôi nhau người đi vào, kẻ đi ra. Nữ sinh quần tây có, áo dài trắng có, tay áo xăn lên đến khuỷu tay, vạt áo quấn quanh người đang đạp xe ra khỏi trường. Một nữ sinh áo dài trắng đàng hoàng đứng bên lề sát cổng trường đợi người thân đến đón. Hai tà áo bay trong gió. Mắt tôi bỗng sáng lên. Tim rạo rực. Nhưng… cô nàng đầu trần, tóc demi-garcon, vai đeo túi xách màu đỏ đựng sách vở. Lạ quá! Học trò con gái cũng học trường Quốc Học, học trò con trai cũng học trường Đồng Khánh. Tôi bùi ngùi, thương cảm và tiếc thầm. Giá như cô gái này có đầu tóc xõa ngang vai với chiếc nón nghiêng che theo chiều nắng và cặp sách trên tay thì duyên dáng, đằm thắm, dễ thương biết chừng nào - hình ảnh đặc trưng của nữ sinh Đồng Khánh một thời. Tôi bỗng nhớ ngày xưa, khoảng gần cuối thập kỷ 50, trường nữ Trung học Đồng Khánh chưa có lớp Đệ Nhất, các chị Đồng Khánh phải qua học nhờ ở Trường Anh - Quốc Học nhưng các chị vẫn áo dài trắng, nón lá cặp sách duyên dáng, mềm mại vô cùng. Học nhờ ở Trường Anh đến năm 1963, trường Đồng Khánh mở được lớp Đệ Nhất với đầy đủ các ban A, B, C thì cảnh học nhờ của các chị không còn. “Anh không còn cưu mang em nữa”. Nghe mà dễ thương quá!...

Tôi đang đứng trầm ngâm giữa khung trời mùa thu xứ Huế mà bùi ngùi thầm tiếc về ngôi trường nữ và ngôi trường nam nổi tiếng một thời. Hai ngôi trường đẹp bên bờ sông Hương, có bề dày lịch sử và lớn nhất của Huế. Trong nỗi niềm nuối tiếc đó tôi mong Huế sẽ phục hồi lại được một ngôi trường nam, một ngôi trường nữ như xưa “Ngày ấy. Hôm nay. Mãi mãi”…

Mùa thu Huế vẫn còn đây với gió nhẹ, lá vàng bay. Con đường học trò vẫn duyên dáng với hai hàng cây có lá xanh um chụm đầu thì thầm bên nhau nhưng nét Huế trong học trò như nữ sinh Đồng Khánh, nam sinh Quốc Học ngày xưa đã không còn. Huế ơi! Tiếc quá đi thôi. Tôi cũng như bất cứ người Huế nào của một thời đã từng học ở hai trường Quốc Học và Đồng Khánh khi xa Huế đều nhớ thuở học trò dưới hai mái trường nữ và nam xinh, duyên và đẹp của Huế mà chúng tôi vẫn gọi một cách trìu mến và lãng mạn là “Trường Anh - Trường Em”.

Ơi! Huế của một thời.

B.K.C
(SDB12/03-14)









 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
  • VŨ SỰ

    Ngày xưa, chuyện “chồng già vợ trẻ” cũng là chuyện thường tình. Xứ Huế đầu thế kỷ 20, cũng có những chuyện thường tình như thế. Nhưng trong những chuyện  thường  tình ấy, cũng có vài chuyện “không thường tình”, ngẫm lại cũng vui.

  • Kỷ niệm 60 năm ngày mở đường Hồ Chí Minh (19/5/1959 - 19/5/2019)

    NGUYỄN KHẮC PHÊ

    Đã nhắc đến đường Trường Sơn, có lẽ hầu như ai cũng nghĩ đến Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên, nhất là khi vị tư lệnh các lực lượng chiến đấu trên con đường huyền thoại này trong những năm chiến tranh ác liệt vừa ra đi ngay giữa lúc các hoạt động tiến tới kỷ niệm 60 năm ngày mở đường Trường Sơn đang diễn ra ở nhiều địa phương, đơn vị quân đội…

  • TÔ HỮU QUỴ

    Nhìn những bọt nước lớn nhỏ bám vào nhau lững thững trôi theo vệ đường, tôi nhớ có ai đã nói với tôi mỗi khi trời mưa, bọt nước không vỡ nhanh mà cứ bồng bềnh trên mặt như thế là cơn mưa sẽ kéo dài thật lâu.

  • TRẦN ĐỨC CƯỜNG(*)

    Ngày 30 tháng 4 năm 1975, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân Việt Nam kết thúc thắng lợi. Đất nước thu về một mối.

  • VÕ THỊ XUÂN HÀ

    Đêm qua có một chàng trai nhắn cho tôi: “Có khi em không phải người phàm thật em ạ”.
    (Xin phép anh cho tôi nói ra điều này vì độc giả yêu quý).

  • HÀ LÂM KỲ  

    Tháng 5 năm 1996, nhân gặp nhà thơ Tố Hữu ở Hội Nhà văn, tôi rụt rè nói với ông rằng có cuốn băng về câu chuyện giữa nhà thơ và Bác Hồ. Ông vui vẻ nhận lời nghe lại.

  • BÙI KIM CHI

    Chút hương chiều bảng lảng. Xôn xao lá me gọi hồn con gái. Mây vội vàng đuổi nắng. Bàng bạc sắc lam pha hồng. Trời nhẹ tênh đưa mây xuống thấp.

  • HOÀNG THỊ NHƯ HUY

    Sáng nay bầu trời âm u màu xám xịt như muốn sụp đổ với những cơn mưa liên tục xối xả, báo hiệu con nước sắp vượt bờ sông Hương.


  • NGUYỄN BÙI VỢI

  • MAI VĂN HOAN

    Bình Trị Thiên trước đây và Thừa Thiên Huế bây giờ vốn nổi tiếng là nơi có nhiều học sinh giỏi. Các lớp chuyên tỉnh đã được thành lập hơn 12 năm nay.

  • LTS: Sáng ngày 8/11/2018, tại Huế đã diễn ra Hội thảo “Đồng chí Nguyễn Chí Diểu với Cách mạng Việt Nam và quê hương Thừa Thiên Huế” do Ban Tuyên giáo Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế phối hợp tổ chức. 

  • YẾN LAN
             Hồi ký

    Sau một chuyến đi dài vào mảnh đất tận miền Tây Tổ Quốc, tôi trở về quê, lòng chưa ráo nỗi nhớ đường, nhớ sá, thì trời đã chớm sang thu.

  • TRẦN QUANG MIỄN  

    Có lẽ, cho đến bây giờ bạn bè, người quen biết vẫn thường gọi tôi:
    - Ê Thành Cát Tư Hãn!
    Vai diễn đó đã thực sự tạo sự khác biệt giữa tôi và bạn bè cùng trang lứa lớp Đệ Tam ban C trường Quốc Học.

  • TRỌNG NGUYỄN

    Nhà nghiên cứu lịch sử Ngô Kha kể: “Tết năm 1966, một bà cụ từ bên Lại Bằng (huyện Hương Trà) lặn lội qua Phong Sơn (huyện Phong Điền) thuộc vùng giải phóng để xem chiếu bóng.

  • NGUYỄN PHƯỚC HẢI TRUNG
    (Trích đoạn tuồng lịch sử)

    LTS: Từ thành công của Cách mạng Tháng Tám đến thành công của “Tuần Lễ Vàng” năm 1945, lịch sử Việt Nam đã chứng minh rõ về sức mạnh của quần chúng nhân dân trong cách mạng và khối đại đoàn kết dân tộc trong thực tiễn. Những dấu mốc ấy đã để lại bài học lớn lao đầy ý nghĩa về xây dựng, củng cố và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết dân tộc.

  • NGUYỄN THÁI SƠN

    Trong suốt quá trình lãnh đạo nhân dân làm cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta luôn quan tâm, xem báo chí như một thứ vũ khí tư tưởng sắc bén, là tiếng nói của Đảng và Nhà nước và cũng là diễn đàn xã hội rộng lớn của nhân dân.

  • Kỷ Niệm Ngày Thương Binh Liệt Sỹ 27/7  

    BÙI XUÂN HÒA  
                  Ghi chép 

  • ĐẶNG NHẬT MINH   

    Anh Trần Đăng Nghi trên tôi 7 tuổi, thuộc thế hệ các dì các cậu tôi ở Huế. Tôi biết anh qua dì tôi, bác sĩ Nguyễn Ngọc Toản và ông anh họ tôi là kỹ sư Lê Đình Cát, những người bạn chí thân của anh từ thuở cắp sách đi học ở Huế cho đến khi đã về già. 

  • TÔ NHUẬN VỸ

    Có những nội dung, định hướng trên tạp chí bây giờ đã bình thường, nhưng vào thời gian cách nay hai ba chục năm là quá chừng rối rắm, phức tạp. Như Hòa hợp trong văn chương, văn hóa.

  • NGUYỄN KHẮC PHÊ   

    Nhận thư Tòa soạn “Sông Hương” nhắc viết bài cho số kỷ niệm 35 năm Tạp chí Sông Hương ra số đầu tiên, lời đáp là một “tự vấn”: Không biết viết cái chi đây?