Khoảnh khắc hai trường

09:03 22/04/2014

BÙI KIM CHI

Trời cuối thu. Rất đẹp. Lá phượng vàng bay đầy đường. Tôi đang trong tâm trạng náo nức của một thoáng hương xưa với con đường Bộ Học (nay là Hàn Thuyên) của một thời mà thời gian này thuở ấy tôi đã cắp sách đến trường. Thời con gái của tôi thênh thang trở về với “cặp sách, nón lá, tóc xõa ngang vai, đạp xe đạp…”. Mắt rưng rưng… để rồi…

Trường Đồng Khánh xưa - Ảnh: internet

Từ ngôi nhà với vườn xưa đầy hoa lá ở đường Bộ Học, tôi mượn xe đạp, đạp ra cửa Thượng Tứ, qua cầu Trường Tiền, quẹo phải xuống đường Lê Lợi. Lang thang một mình mong tìm lại một chút cảm giác đáng yêu của ngày ấy - ngày tôi là nữ sinh Đồng Khánh. Con đường học trò nhộn nhịp hơn xưa. Hai bên đường cây xanh rợp lá xôn xao trong nắng “đợi bóng tình nhân” vẫn dễ thương như độ nào. Con đường áo lụa nên thơ, duyên dáng; con đường áo trắng quần tây xanh dáng thư sinh điềm đạm đang vờn quanh tôi. Xao xuyến. Rạo rực. Đạp xe gần đến trường xưa - ngôi trường hồng con gái nổi tiếng một thời. Tim tôi rộn rã. Đây là “Trường Em” - Đồng Khánh, trường tôi. Cổng trường duyên dáng hiện ra. Trong phút chốc lòng tôi bỗng chựng lại. Nơi mà ngày xưa chỉ dành riêng cho giáo sư và khách ra vào thì nay học trò con trai, con gái với quần tây, áo chemise trắng lao xao đạp xe ra vào. Cảm giác xót xa chợt đến. Ôi, con trai cũng vào học trường của mình. Giật mình bởi như có tiếng ai đó đang khúc khích cười vọng lại từ xa… “Ui cha, dị chưa tề. Trường chi của mi?”. Tiếng vọng chợt đến, chợt đi. Tôi mỉm cười, bẽn lẽn. Ừ. Trường chi của mình hè! Nhưng mà… không, con gái tụi mình ngày ấy vẫn thường hãnh diện và có ý nghĩ như rứa: Trường của mình. Cứ được vào học trường Đồng Khánh là Trường của mình. “Trường của mình”. Nghe dễ thương chi lạ. Tôi ngừng xe. Mắt hướng vào trường. Đôi mắt buồn xa xăm của một “thiếu nữ lớn tuổi” đã trên lục tuần. Đứng nhìn trường xưa mà lòng buồn rười rượi. Đảo mắt tìm một tà áo dài trắng học trò. Không có. Tuyệt nhiên không. Con trai, con gái quần tây, áo chemise trắng qua lại trên những con đường nhỏ trong sân trường. Nét duyên, nét thơ, đằm thắm, dịu dàng của con gái Đồng Khánh dưới nắng sân trường đã mất. Mất thật rồi. Ngậm ngùi, nuối tiếc. Ôi! Trường Em - Đồng Khánh của tôi.

Sát với Trường Em là con đường nhỏ yên ắng, Nguyễn Trường Tộ - giới hạn với Trường Anh, Quốc Học. Anh và em chỉ cách nhau một con đường. Con đường nho nhỏ, dễ thương dành riêng cho con gái Đồng Khánh nghỉ chân trước giờ trường mở cổng. Đường thì của chung nhưng ngày ấy không có bóng dáng của một anh Quốc Học nào dám bước chân đi vào “khoảng trời riêng của em”. Tôi từ từ đạp xe đi vào khoảng trời riêng của mình ngày xưa và nhớ về ngày ấy… Dễ thương nhất vẫn là những giây phút đợi giờ cổng trường mở. Nghỉ hai giờ đầu. Học hai giờ sau. Các nàng thường đi học sớm, đứng dọc hai bên lề đường, dưới bóng cây xanh. Nón nhấp nhô. Áo trắng bay nhẹ dưới nắng sáng, nắng chiều. Kín đáo nhìn nhau. “Con gái ngắm con gái”. Vẫn là một cái thú riêng của nữ sinh Đồng Khánh. Tôi thường đứng cặp khi thì Bùi Hồng Xuân, khi thì Trần Bích Hà to to, nhỏ nhỏ. Bích Hà, nước da trắng hồng, xinh xinh, tinh nghịch, nhí nhảnh rất dễ thương. Hà là tầm ngắm của các anh Y khoa Huế và Pilot - một thời sáng giá của thập niên 60. Hồng Xuân đẹp, có duyên với chiếc răng khểnh. Mắt nâu đa tình, thu hút người nhìn. Những mẩu chuyện bên lề đường Nguyễn Trường Tộ của chúng tôi bao giờ cũng rộn rã: “Chiều ni, được nghỉ học một giờ sau về Tây Thượng ăn bánh bèo nghe”. “Ừ. Chiều ni mình ăn mười chén”. Hồng Xuân nheo mắt nhìn tôi với nụ cười thật duyên. Bích Hà chen vào: “Mình sẽ ăn mười lăm chén. Chồng chén của mình sẽ cao hơn chồng chén của ấy”. “Ừ. Có sức thì cứ ăn. Chiều ni mình đãi”. Tôi nói. Hồng Xuân đánh nhẹ vào tay tôi: “Ê, ấy nhìn Lâm Kim Cúc xinh chưa tề”. “Ừ. Đẹp. Mà ấy cũng đẹp lắm!”. “Mình đẹp mà không ai nhìn”. Cười. “Không, cũng có nhiều người nhìn ấy lắm đó. Chẳng hạn như Bích Hà và mình đây”. Cả ba đứa cùng cười…

Đường Nguyễn Trường Tộ giữa hai trường Đồng Khánh và Quốc Học - Ảnh: internet


Qua khỏi giới hạn với Trường Em là Quốc Học - Trường Anh. Tôi dừng xe trước cổng trường anh. Trường anh bề thế, vững chãi. Cũng màu hồng như trường em nhưng sậm màu hơn và Quốc Học rất đỗi đàn ông. Tôi đạp xe thêm một đoạn ngắn dọc đường Lê Lợi và đi vào con đường bên hông trường Quốc Học - đường Phan Bội Châu. Con đường này có cổng phụ dành cho các anh Quốc Học ra vào trường. “Khoảng trời riêng của anh”. Con đường mà ngày xưa các em Đồng Khánh không bao giờ dám bước chân vào. Nay, tôi đàng hoàng đi vào con đường ấy mà không “sợ”, không “dị” chi cả. Đúng 46 năm tôi rời trường Đồng Khánh ở lứa tuổi biết yêu, biết sợ, biết dị… Đứng nhìn cổng ra vào dành cho học sinh Quốc Học, tôi thật sự bàng hoàng khi trước mắt tôi, học trò Quốc Học con trai, con gái đang nối đuôi nhau người đi vào, kẻ đi ra. Nữ sinh quần tây có, áo dài trắng có, tay áo xăn lên đến khuỷu tay, vạt áo quấn quanh người đang đạp xe ra khỏi trường. Một nữ sinh áo dài trắng đàng hoàng đứng bên lề sát cổng trường đợi người thân đến đón. Hai tà áo bay trong gió. Mắt tôi bỗng sáng lên. Tim rạo rực. Nhưng… cô nàng đầu trần, tóc demi-garcon, vai đeo túi xách màu đỏ đựng sách vở. Lạ quá! Học trò con gái cũng học trường Quốc Học, học trò con trai cũng học trường Đồng Khánh. Tôi bùi ngùi, thương cảm và tiếc thầm. Giá như cô gái này có đầu tóc xõa ngang vai với chiếc nón nghiêng che theo chiều nắng và cặp sách trên tay thì duyên dáng, đằm thắm, dễ thương biết chừng nào - hình ảnh đặc trưng của nữ sinh Đồng Khánh một thời. Tôi bỗng nhớ ngày xưa, khoảng gần cuối thập kỷ 50, trường nữ Trung học Đồng Khánh chưa có lớp Đệ Nhất, các chị Đồng Khánh phải qua học nhờ ở Trường Anh - Quốc Học nhưng các chị vẫn áo dài trắng, nón lá cặp sách duyên dáng, mềm mại vô cùng. Học nhờ ở Trường Anh đến năm 1963, trường Đồng Khánh mở được lớp Đệ Nhất với đầy đủ các ban A, B, C thì cảnh học nhờ của các chị không còn. “Anh không còn cưu mang em nữa”. Nghe mà dễ thương quá!...

Tôi đang đứng trầm ngâm giữa khung trời mùa thu xứ Huế mà bùi ngùi thầm tiếc về ngôi trường nữ và ngôi trường nam nổi tiếng một thời. Hai ngôi trường đẹp bên bờ sông Hương, có bề dày lịch sử và lớn nhất của Huế. Trong nỗi niềm nuối tiếc đó tôi mong Huế sẽ phục hồi lại được một ngôi trường nam, một ngôi trường nữ như xưa “Ngày ấy. Hôm nay. Mãi mãi”…

Mùa thu Huế vẫn còn đây với gió nhẹ, lá vàng bay. Con đường học trò vẫn duyên dáng với hai hàng cây có lá xanh um chụm đầu thì thầm bên nhau nhưng nét Huế trong học trò như nữ sinh Đồng Khánh, nam sinh Quốc Học ngày xưa đã không còn. Huế ơi! Tiếc quá đi thôi. Tôi cũng như bất cứ người Huế nào của một thời đã từng học ở hai trường Quốc Học và Đồng Khánh khi xa Huế đều nhớ thuở học trò dưới hai mái trường nữ và nam xinh, duyên và đẹp của Huế mà chúng tôi vẫn gọi một cách trìu mến và lãng mạn là “Trường Anh - Trường Em”.

Ơi! Huế của một thời.

B.K.C
(SDB12/03-14)









 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
  • TRẦN HUYỀN ÂN

  • Tôi thường hay nghĩ về tết gắn liền với hình ảnh của mạ tôi - người thường kể cho tôi nghe câu chuyện tết bằng câu mở đầu: “Hồi nớ, tết là...”.

  • Kinh tặng, hương hồn nghệ sĩ Châu Thành

  • “Những con hổ xám đường 14” là biệt danh mà nguyên Thành đội trưởng Huế Thân Trọng Một dùng để tôn vinh một Trung đội bộ đội địa phương Quận 4 miền Tây Thừa Thiên do A Lơn chỉ huy.

  • Sau cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp 9 năm, kết thúc bằng Điện Biên Phủ lẫy lừng, chờ tổng tuyển cử sau Hiệp định Genève hai năm mòn mỏi, quân dân ta còn phải trường kỳ kháng Mỹ dài mấy mươi năm.

  • LÊ XUÂN VIỆT 

    Sau ngày miền Nam giải phóng (Xuân 1975) tôi chuyển công tác từ Đại học tổng hợp Hà Nội vào Huế. Ở thành phố đẹp và thơ, đầy mơ mộng này rất hợp ngành văn mà tôi say mê và theo đuổi từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường phổ thông.

  • PHẠM HỮU THU Nếu không nghe những nhận xét, dù kiệm lời của những vị cựu lãnh đạo địa phương và không trực tiếp kiểm chứng, thú thật là tôi không thể viết về con người này, một con người không chỉ dũng cảm trong chiến đấu mà còn giàu lòng nhân ái đối với đối phương và tận tâm vì nghĩa tình đồng đội. Người đó là ông Lê Hữu Tòng, nguyên Huyện đội trưởng Huyện đội Hương Thủy!


  • Hồng Thế vừa làm thơ vừa cày ruộng ở quê. Cách đây mấy năm, anh có con bò già không cày được nữa, phải bán đi để mua bò mới.

  • TẤN HOÀI        
         bút ký

    Nhà văn Graham Grin có một quyển tiểu thuyết "MỘT NGƯỜI MỸ TRẦM LẶNG".

  • NHẤT LÂM

          Bút ký 

  • NGUYỄN PHÚC ƯNG ÂN
                           Hi ký

    Tôi tỉnh giấc. Ngoảnh sang bên cạnh thấy các bạn đã ngồi dậy. Nằm yên trong bóng đêm, tôi thử tính xem mình đang còn cách Huế mấy cây số.

  • HỮU THU - CHIẾN HỮU
                       Ghi chép

    Cuối năm ngoái, huyện Hương Trà tổ chức khánh thành hồ chứa nước Khe Rưng.

  • THANH THANH

    Thật bất ngờ đọc lại một năm thơ Sông Hương dưới trăng rằm mười bốn chạp rồi ngơ ngẩn bấm đốt tay.

  • HÀ KHÁNH LINH - NGUYỄN KHẮC PHÊ

    Chuẩn bị ra số kỷ niệm 10 năm giải phóng, Tòa soạn Tạp chí Sông Hương đã có kế hoạch phỏng vấn đồng chí Vũ Thắng, ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Bình Trị Thiên, nhưng chương trình làm việc trong tuần của đồng chí văn phòng đã xếp quá chật.

  • PHẠM HUY LIỆU
                     Hồi ký

    Đầu tháng 9/1968 tôi điều trị ở Bệnh viện Binh trạm 34, tỉnh Saravane, Nam Lào. Viện nằm trong thung lũng. Xung quanh nhiều núi cao rừng già nên cũng ít bị máy bay Mỹ quấy nhiễu.

  • DƯƠNG PHƯỚC THU

    Bắt sáu tên giặc Pháp nhảy dù xuống huyện Phong Điền.
    Ngày 23 tháng 8 năm 1945, Tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở Huế thắng lợi, chiều cùng ngày, tại Sân vận động Bảo Long (về sau đổi gọi là Sân vận động Tự Do), trước hàng vạn đồng bào dự mít tinh, Ủy ban Cách mạng lâm thời tỉnh Thừa Thiên được thành lập và ra mắt, do nhà giáo Tôn Quang Phiệt làm Chủ tịch.

  • NGUYỄN KHẮC PHÊ

    Tôi tỉnh giấc khi trời còn tối, nhưng không sao ngủ được nữa. Không phải vì tiếng động của những guồng máy quay, tiếng những vành thép nghiền vỡ vụn đá và cờ-lanh-ke.

  • TRẦN SỬ kể
    HOÀNG NHÂN ghi

    Chiến tranh du kích ở huyện Hương Thủy trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp đã diễn ra với nhiều hình thức chiến đấu đầy tính chất sáng tạo của toàn dân.

  • NGÔ MINH

    Đối với anh em làm thơ, viết văn ở ba tỉnh Bình - Trị - Thiên trong nhiều chục năm qua, nhà thơ Hải Bằng là người không thể quên! 

  • HỒNG NHU

    Tôi biết anh, đọc anh từ trong kháng chiến chống Pháp, nhưng mỗi người một đơn vị công tác, mãi đến năm 1972 mới gặp nhau. Đó là một ngày mùa hè, bấy giờ Đông Hà vừa mới được giải phóng.