1. Những ngày qua, cư dân mạng truyền nhau clip hàng trăm học sinh một trường THPT tại TP.HCM đồng loạt xé đề cương ôn tập môn Lịch sử, rồi lên tầng 2 thả xuống trắng cả sân trường.
Đề cương trắng xóa cả sân trường. Ảnh: Internet
Trong clip, khi biết môn Lịch sử không thi tốt nghiệp, các em tập trung ra hành lang, hò hét và đồng loạt xé giấy thả xuống, kèm theo tiếng reo hò, cổ vũ.
Với học trò, dư luận cần khách quan và rộng lượng, có thể hiểu đây là một hành động bột phát tập thể của các em thời “nhất quỷ nhì ma”. Nhưng sau sự bột phát đó là một nỗi buồn rất lớn, của xã hội và của nền giáo dục. Liệu đã đến lúc phải rung chuông báo động thật sự cho việc dạy và học lịch sử vốn là câu chuyện “biết rồi, khổ lắm, nói mãi…”. Hay cứ nói dền dứ mãi rồi để đó?
Trong hệ thống giáo dục của bất cứ quốc gia nào, lịch sử luôn là môn học bắt buộc và có vai trò quan trọng hình thành nhân cách, tư tưởng và tinh thần của mỗi người và của cả dân tộc. Bác Hồ đã viết: “Dân ta phải biết sử ta/ Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”.
Vậy nhưng, tại sao môn Lịch sử lại trở thành 1 trong những môn học "đáng sợ" nhất của học sinh? Xét về logic tâm lý, có thể thấy, hành động xé và ném tung đề cương ôn thi là kết quả của một sự dồn nén cực độ. Trước khi Bộ GD&ĐT công bố các môn thi tốt nghiệp, có thể hiểu rằng các em đã có một sự lắng, thậm chí sợ hãi nếu phải thi môn sử. Và khi danh sách thi tốt nghiệp “nói không” với môn sử, các em đã thể hiện sự ăn mừng theo cách thức đáng buồn đó. Thật cay đắng cho môn khoa học xã hội này.
2. Thực tế, việc có thi tốt nghiệp lịch sử hay không là việc rất bình thường theo cách chọn “xác suất” hiện nay của Bộ GD&ĐT. Ông Trần Văn Nghĩa, Phó Cục trưởng Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng (Bộ GD&ĐT) cho biết, các môn thi tốt nghiệp hoàn toàn được bốc thăm xác xuất, không có sự can thiệp nào. Do vậy năm nay không có môn lịch sử trong danh sách thi cũng là bình thường.
Nhưng khổ nỗi, dư luận để ý bởi kết quả thi của môn này những năm gần đây, kể cả kỳ thi tuyển sinh ĐH, CĐ lại quá bết bát, có những năm chứng kiến hàng nghìn điểm 0.
Sự khách quan của việc chọn xác suất các môn thi tốt nghiệp là tránh các trường học lệch, học tủ. Nhưng cách “bốc thăm” may rủi thể hiện chiến lược xây dựng chất lượng giáo dục đến đâu, khi một môn học có thể để thi, có thể không. Cuối cùng những môn không thi tốt nghiệp, (với các em không thi đại học môn đó) sẽ bị loại bỏ ngay lập tức và không thương tiếc.
Chúng ta đều biết câu "Nếu ai bắn quá khứ bằng súng lục thì tương lai sẽ bắn vào họ bằng đại bác". Không thể nói các em học sinh đã cầm súng lục… vậy lỗi của ai?
Theo thông tin từ các báo, sau khi hành động này diễn ra, lãnh đạo trường học đã yêu cầu tất cả các em học sinh xé giấy phải dọn sạch. Vâng, các em học sinh có thể quét sạch sân trường, nhưng để quét sạch nỗi buồn để lại trong cách ứng xử của các em với môn lịch sử, thì không thể.
Theo Nguyễn Gia
Thể thao & Văn hóa
NGUYỄN TĂNG PHÔ
NGUYỄN KHẮC THẠCH
Phải giải thích cho mỗi người thích giải
Cần công bằng với những kẻ bằng công.
LTS: Nhân Tạp chí Sông Hương phát hành số thứ 100 (6-1997), Ban Biên tập chúng tôi có dịp trò chuyện với hai nhà văn từng là Tổng biên tập của tạp chí: Tô Nhuận Vỹ và Nguyễn Khắc Phê.
UÔNG TRIỀU
Tôi nghĩ tiếng Việt chưa bao giờ vào giai đoạn thay đổi nhanh chóng và nhiều như bây giờ. Trong thời kỳ quốc tế hóa, toàn cầu hóa, tiếng Việt phải chịu những áp lực lớn hoặc tự thích nghi để phù hợp với tình hình mới.
VIỆT HÙNG
Văn hóa là một khái niệm rộng, nó bao trùm lên mọi hoạt động của con người trong xã hội. Văn hóa không những phản ánh được quan hệ giữa con người với con người, mà nó còn phản ánh được thế giới nội tâm của con người, và cả sự hòa hợp giữa thế giới nội tâm ấy với biểu hiện của nó ra bên ngoài xã hội.
NGUYỄN KHẮC PHÊ
Trong hoạt động văn hóa - văn nghệ, một vấn đề thường gây ra bất đồng - thậm chí đưa đến những "vụ việc” tai tiếng - là việc đánh giá, bình chọn tác phẩm.
NGUYỄN KHẮC PHÊ
Trong thời buổi thiên hạ đổ xô ra mặt tiền làm ăn, chuyện "nhà mặt tiền" đã xảy ra bao vụ xung đột và là đề tài của nhiều "tác phẩm" dân gian. Để chiếm được mặt tiền, ngoài thế lực đồng tiền, cũng đã ngầm nảy sinh "chế độ", "tiêu chuẩn" này nọ mới được cấp đất mặt tiền.
NGUYỄN QUANG HÀ
Ghi chép
Trong dân gian có câu: "Giàu tại phận, trắng tại da". Tố Hữu, nhà thơ cách mạng thì đặt lại vấn đề nghèo khổ: "Số phận hay do chế độ này?".
TRUNG SƠN
Một vài năm trở lại đây, những người quan tâm đến giá trị văn hóa của Huế vui mừng nhận thấy, bên cạnh các di sản quý báu của người xưa để lại, đã có không ít tác phẩm, công trình nghệ thuật mới làm đẹp thêm cho Huế, trong đó, hẳn phải kể đến sự xuất hiện các "Galery” - những phòng tranh thường xuyên ở 15 Lê Lợi, khách sạn Morin và những cuộc triển lãm được tổ chức liên tiếp ở Hội Văn Nghệ.
HOÀNG ĐĂNG KHOA
Trước hết cần minh định khái niệm, “trẻ” ở đây là chỉ xét về độ tuổi, cụ thể là dưới 35, theo quy ước mang tính tạm thời tương đối hiện hành của Hội Nhà văn Việt Nam.
"Việc trên đời, chỉ cần vẫn còn cơ hội sống thì dù liên tiếp gặp thiên tai nhân họa, tạm thời bị ức chế, sớm muộn cũng sẽ có ngày ngẩng cao đầu. Việc cá nhân là vậy, việc gia đình là vậy, việc quốc gia, dân tộc cũng là như thế...".
Đó là những trang nhật ký của bác sĩ, bệnh nhân và cả những nhà văn nhà thơ viết gửi cho người thân bạn bè trong đại dịch COVID-19.
Truyền tải các bài học với nội dung cô đọng, kết hợp với chuyện kể, hình ảnh, phim, trò chơi, hoạt động tương tác... giờ học lịch sử được tổ chức trực tuyến nhưng không khô khan, tạo được sự hứng thú, thu hút học sinh tìm hiểu về những câu chuyện của quá khứ. Đó là cách Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đang làm với Giờ học lịch sử online.
Những tháng ngày qua, cả nước căng mình chống đại dịch Covid-19 - kẻ thù cực kỳ nguy hiểm mà vô hình. Cuộc sống thường ngày vốn luôn sôi động bỗng trầm lặng xuống với không ít nỗi lo và sự ám ảnh, chờ đợi.
Nhằm gìn giữ và lan tỏa truyền thống hiếu học, coi trọng hiền tài, cũng như những giá trị lịch sử, văn hóa nghìn năm của dân tộc, dự án “Không gian văn hóa Quốc Tử Giám” vừa được xây dựng với các hoạt động hướng tới công chúng, đặc biệt là giới trẻ.
30 năm gắn bó với TP Hồ Chí Minh từ ngày xuất ngũ, học đại học, trở thành giảng viên mỹ thuật, đồ họa, họa sĩ Lê Sa Long chưa bao giờ trải qua những ngày mà cả thành phố như “lặng hẳn” vì căng mình chống dịch Covid-19.
Trong bối cảnh giãn cách xã hội, nghệ sĩ và công chúng cùng ở nhà chung tay phòng, chống dịch bệnh, sân khấu cũng đóng cửa, tắt đèn. Tuy vậy, trên nền tảng trực tuyến, các nghệ sĩ Nhà hát Chèo Việt Nam vẫn “cháy hết mình” qua các chương trình biểu diễn, giao lưu với khán giả, đưa chèo đến gần người yêu nghệ thuật truyền thống.
Từ những câu chuyện cảm động hoặc những hình ảnh “đắt giá” nhiều họa sĩ chuyên nghiệp và không chuyên đã có những sáng tác tranh minh họa, ký họa theo phong cách lạc quan, lan tỏa những thông điệp tích cực về phòng, chống Covid-19.