LÊ TRIỀU HẢI
Nếu như nghệ thuật hiện đại có những cách thức đi ngược chiều với quan niệm nghệ thuật là sự mô phỏng của Plato và Aristotle, thì ngày nay, trào lưu nghệ thuật cực thực lại hướng tới mô phỏng ngoại giới một cách tinh vi, nếu không muốn nói là đẩy tới cực đoan nhất có thể trong việc mô phỏng vật thể.
Tác phẩm hội họa cực thực của Kim Sung Young
Trào lưu nghệ thuật cực thực/ Hyperrealism, được xem là trường phái đang thu hút sự quan tâm thực hành của nhiều nghệ sĩ, sự theo dõi của công chúng và cả sự săn đón của giới sưu tầm trên thế giới. Nghệ thuật nhân loại đã đi qua nhiều trào lưu khác nhau, mỗi một trào lưu có cách thức nhìn thực tại, lý giải thực tại và phỏng đoán thực tại theo cách thức của mình, nhưng nhìn chung đó là sự thay đổi từ nghệ thuật hữu hình tới nghệ thuật vô hình, trào lưu cực thực là sự quay trở lại của nghệ thuật hữu hình, nhưng trên một cơ sở cao cấp hơn, nâng nghệ thuật mô tả lên một bước mới, là ranh giới khó phân định giữa mỹ thuật và nhiếp ảnh nếu như chỉ nhìn bằng mắt thường.
![]() |
Jamie Salmon bên tác phẩm điêu khắc cực thực của mình |
![]() |
Tác phẩm hội họa cực thực của Lãnh Quân |
Bút pháp cực thực thường đánh lừa người xem bởi một họa phẩm có thể tinh vi hơn cả ảnh chụp của một nhiếp ảnh gia. Làm được điều này các nghệ sĩ cực thực phải có con mắt tinh tế trong quan sát sự vật, và quan trọng hơn là một kỹ thuật điêu luyện, có thể nói kỹ thuật này không phải một họa sĩ nào cũng có được, đó là một biệt tài, một biệt tài trải qua khổ luyện.
Nhìn chung, một bức tranh hay một bức tượng cực thực thể hiện sự tuyệt đối trung thành của nghệ sĩ trong cách mô phỏng vật thể, sự trung thành này diễn ra trên màu sắc, hình khối, tỉ lệ và cả sự biểu cảm... Dĩ nhiên để đạt được hiệu quả, đưa tới một giá trị nghệ thuật thực sự thì điều đó dường như hết sức phức tạp, không chỉ dừng lại ở việc mô phỏng sự vật sao cho giống mà người nghệ sĩ phải đánh lừa được thị giác người xem, khiến người xem không thể phân định được bằng mắt thường đâu là ảnh thực đâu là tranh vẽ, từ đó người xem sẽ trở nên khâm phục, ngạc nhiên, thậm chí là sợ hãi bởi khả năng của người họa sĩ đã vẽ nên những thứ mà có khi, ngay cả mắt thường cũng không nhìn thấy được.
Có thể nói, nếu như chỉ mô phỏng sự vật không thôi thì chưa thể thành nghệ thuật của trường phái cực thực mà nó chỉ nằm lại ở trường phái hiện thực. Nghệ thuật cực thực, khi đạt được đỉnh cao của nó, nó hướng tới tạo ra một ảo giác về thực tại. Trong một nghệ phẩm cực thực, người xem thấy trong đó là những thứ thuộc về thực tại, thuộc về hiện thực, nhưng ẩn dưới sự trung thành với sự vật đó là cả một thể giới khả thể cần được khám phá, một thể giới méo mó, nhiều ẩn ý, một thế giới vô thực nào đấy đang ẩn mình dưới vẻ trung thành với hiện thực bạn đang thấy.
![]() |
Tác phẩm điêu khắc cực thực của Sam Jinks |
Nhìn vào tác phẩm của Sam Jinks, chúng ta nhận thấy nghệ sĩ cực thực có khả năng, biệt tài trong kỹ thuật mô tả, hiểu rõ quy luật chuyển động của sáng - tối, cái họ đạt được không chỉ là giống mà còn dấy lên trong người xem những cung bậc cảm xúc khó tả bằng lời.
Phải chăng nghệ thuật cực thực ra đời như là một sự phản ứng lại với nghệ thuật đương đại hiện nay, bởi nghệ thuật đương đại ngoài những tán dương, xiển dương thái quá đến từ công chúng hay các nhà đầu tư nghệ thuật thì còn có một bộ phận không nhỏ tỏ ra hoài nghi về bản chất của tính “giá trị nghệ thuật” trong các tác phẩm, thậm chí đã có những la ó, mỉa mai bởi một số quan niệm cho rằng nghệ thuật đương đại là những trò lố, lừa bịp...
![]() |
Tranh cực thực của Nguyễn Đình Hoàng Việt |
L.T.H.
(TCSH363/05-2019)
BẠCH DIỆP
"Có lẽ đau khổ lại tốt cho con người. Nhà nghệ sĩ có thể làm gì nếu anh ta hạnh phúc? Anh ta liệu có muốn làm bất cứ điều gì không? Nghệ thuật, rốt cuộc chính là chống lại sự khắc nghiệt của cuộc đời".
ĐINH CƯỜNG
Kỷ niệm 100 năm ngày sinh của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh
PHAN THANH BÌNH
Trong lịch sử mỹ thuật thế giới, từ Âu châu đến Á châu đã ghi nhận nhiều hoàng đế từng cầm bút vẽ, nặn tượng và không ít bảo tàng mỹ thuật ở các quốc gia có lưu giữ những tác phẩm mỹ thuật mà tác giả là những vị vua danh tiếng.
KHẢ HÂN
Là một trong những họa sĩ chủ soái của trường phái Ấn tượng nổi tiếng với phong cách làm việc ngoài trời một cách nhất quán, Monet đã để lại rất nhiều bức vẽ đầy ấn tượng về băng, tuyết và sương giá.
LINH PHƯƠNG
Một lần nữa có thể thấy rằng, mỹ thuật Huế trong dòng chảy của mình, không ồn ào mà lại âm thầm trong việc theo đuổi những tiếng gọi nghệ thuật thuộc nhiều kiểu dạng ngôn ngữ nghệ thuật khác nhau để có được hiệu quả thẩm mỹ tốt nhất.
PHƯỢNG LÂM
Họa sĩ Léopold Franckowiak, đến nay ông đã có bảy năm sống ở Việt Nam. Có thể nói, Việt Nam là nơi gợi cảm hứng sáng tác mạnh mẽ nhất với ông trong thời điểm này.
TRẦN DUY MINH
Trong hội họa, mùa thu là mùa quyến rũ với các họa sĩ, bởi mùa thu là mùa của thi tính, của cái đẹp và cũng là mùa của nỗi buồn. Mùa thu là mùa của sự úa tàn, của những phôi pha, của những gì kết thúc nhưng đó cũng là thời điểm để khởi đầu cho một hành trình mới của sự vật.
LÝ HỮU NGUYÊN
Nguyễn Trọng Khôi là họa sĩ song hành cả hiện thực và trừu tượng.
VŨ LINH
Từ khởi thủy của nghệ thuật tạo hình, động vật đã là một đề tài được lựa chọn. Những hình vẽ sơ khai nhất được tìm thấy trong các hang động, những hình thù khắc trên đá, trên xương động vật, trên các dụng cụ bằng đồng...
TRẦN DIỄM THY
Trong nghệ thuật tạo hình trên thế giới cũng như ở Việt Nam, hình tượng trẻ con luôn được xem như là một nguồn mạch của sáng tạo nghệ thuật.
NGUYỄN THỊ HÒA
Huế những năm đầu thế kỷ XX, Nhà nước phong kiến triều Nguyễn đã ban hành nhiều chính sách, trong đó có chính sách văn hóa hướng tới nhiều khía cạnh của đời sống xã hội như văn chương nghệ thuật, giáo dục, giao lưu, tiếp xúc văn hóa, bảo tồn di sản… nhằm đáp ứng nhu cầu văn hóa nghệ thuật của cộng đồng, với sự xuất hiện trào lưu học thuật tân tiến của châu Âu, mỹ thuật được giao lưu biểu hiện qua các hoạt động và sáng tác nghệ thuật.
ĐẶNG TRIỆU VĂN
Như tên gọi của nó, trào lưu tối giản trong nghệ thuật hướng tới tiết chế mọi yếu tố cấu nên tác phẩm nghệ thuật.
NGUYỄN HOÀNG VY
Từ khi Phân tâm học của Freud ra đời, người ta mới có thể lý giải được phần nào nguyên do xui khiến người nghệ sĩ lao vào sáng tạo nghệ thuật, có một sức mạnh to lớn từ vô thức khiến người nghệ sĩ mộng mơ, đó là sức mạnh bất khả từ chối.
VŨ LINH
Với hội họa Việt Nam, sơn mài là chất liệu không xa lạ. Những tên tuổi lớn từng thành công trên chất liệu sơn mài phải kể đến như: Nguyễn Gia Trí, Nguyễn Sáng, Nguyễn Đỗ Cung, Phan Kế An, Nguyễn Tư Nghiêm...
TRÚC LÂM
Trong văn hóa nhân loại, lợn như là một biểu tượng phổ quát. Lợn được xem là tổ phụ sáng lập một trong bốn đẳng cấp trong xã hội Meslanesie. Nữ thần trời và mẹ vĩnh cửu của các tinh tú ở Ai Cập cổ đại lại thường được tạo hình trên các bùa đeo với những họa tiết của lợn nái đang cho đàn con bú.
VŨ PHƯƠNG
Trong dòng nghệ thuật biểu ý, dựa trên ngôn ngữ biểu hiện ở Huế, thì Trương Thế Linh nổi lên như một hiện tượng tiêu biểu.
KHẢ HÂN
Francesco Clemente sinh năm 1952, ở Naples, Italy. Ông xuất hiện vào thời điểm khi mà Thế chiến II vẫn còn là một ký ức dai dẳng khắc sâu thành những vết nứt trong tâm thức sáng tạo của cộng đồng nghệ sĩ ở dải đất ven vùng biển Địa Trung Hải này.
TRẦN PHƯƠNG ĐÔNG
Lê Kinh Tài là một trong những nghệ sĩ đương đại rất thành công ở Việt Nam hiện nay. Sự thành công được minh chứng không chỉ ở số lượng tác phẩm lớn, những tìm tòi nghệ thuật không mệt mỏi mà cả ở giá tranh của ông trên thị trường quốc tế.
TRẦN PHƯỢNG TRÚC LINH
Nếu như nói bi kịch là một trong những suối nguồn không bao giờ vơi cạn, thì trường hợp Francis Bacon là một minh chứng thuyết phục. Hội họa của Francis Bacon đã khai thác tận cùng nỗi đau của con người.