Vị khách không mời

09:28 02/03/2010
AZIT NÊXIN (1915 - 1995)Một con chó chạy xồng xộc vào tòa báo "Tin tức đô thành”.

Thi sĩ Xuân Quỳnh và Azit Nexin - Ảnh: tienphong.vn

Mày đi đâu thế kia hở đồ chết tiệt? Bà lao công đang quét nhà vung cái cán chổi lên quát - Tao đang phải dọn chết xác ra đây thế mà mày lại còn chui vào làm bẩn cả nhà cả cửa.

Con chó nhanh nhẹn tránh được cú đòn, đưa mắt nhìn bà lao công với vẻ trách móc rồi chững chạc nói:

Xin lỗi, tôi không phải đến đây để làm bẩn nhà. Tôi có một tin quan trọng cho tờ báo, bà có hiểu không? Nói đoạn, con chó ung dung đi qua mặt bà lao công đang sững sờ rồi leo lên tầng hai:

Ông đến đây có việc gì? Cô Thư ký của Tổng biên tập hỏi, mắt vẫn không rời quyển sách đang đọc.

Tôi có một tin quan trọng cho báo.

Ai ai cũng đều có tin quan trọng cả. Tôi chưa hề gặp một người nào lại khẳng định rằng anh ta có tin không quan.trọng cho báo. Cuối cùng cô Thư ký ngước mắt nhìn thốt lên một tiếng rồi lấy khăn tay lau trán. Con chó lấy chân đẩy cánh cửa và bước vào phòng tổng biên tập.

Lại còn ai nữa thế? Tổng biên tập cáu kỉnh nói? Anh không nhìn thấy là chúng tôi đang họp à? Xin lỗi ngài Phó Tổng biên tập khẽ nói. Nhưng đây là… con chó.

Cái gì? Chó à? Ra vậy! Tổng biên tập chua chát thốt lên: Tôi luôn luôn nghĩ rằng còn thiếu một cái gì trong cuộc sống. Thì bây giờ tôi hiểu rằng tôi còn một con chó ở trong phòng làm việc? Sao các ông cứ ngồi đực ra như phỗng cả thế? Hay là đến con chó tôi cũng phải tự mình đuổi ra. Thế mà cũng gọi là những người cộng sự.

Hai trưởng ban vội vàng đứng phắt dậy và lao tới con chó hai tay huơ lên như múa vòng: Cả hai đều có gánh nặng gia đình và sẵn sàng tìm mọi cách bày tỏ lòng mẫn cán trong công việc, tất nhiên là trừ nghề làm báo mà họ vốn rất ít khi để tâm đến.

Tôi mang đến cho ngài một tin quan trọng. Con chó vừa nói vừa né người tránh hai ông trưởng ban - hy vọng rằng ngài biết rõ quan điểm của báo chí chúng ta: nêu như con chó cắn người thì là chuyện bình thường còn nếu người cắn chó thì đó là chuyện giật gân.

Thế mày là giống chó gì vậy? Và mày biết gì về công việc báo chí nào?

Bài xã luận thì chắc là tôi có thể viết được - con chó điềm tĩnh đáp - nhưng vấn đề không phải là ở đấy. Vấn đề là ở chỗ ông chủ tôi đã cắn tôi.

Tôi được giáo dục rất chu đáo để không trả đũa lại, ông ta cũng bằng biện pháp đó. Loài chó chúng tôi thông thường không có thói cắn các ân nhân của mình. Nhưng tôi trộm nghĩ giới báo chí cần quan tâm đến độ đó. Tôi cho rằng cái tin này rất hữu ích cho tờ báo của ngài vốn có số lượng phát hành rất lớn...

E hèm - Viên Thư ký tòa soạn đằng hắng định lên tiếng nhưng lại sợ quá hấp tấp bày tỏ ý kiến của mình.

Cám ơn - Tổng biên tập nhếch mép cười chua chát: Tôi suốt đời từng mơ ước được loài chó dạy khôn.

Thưa ngài, ngài bực mình thật là vô lối. Con chó nói: Tôi tuyệt nhiên không muốn xúc phạm tới ngài. Nhưng tôi cảm thấy răng, đây chính là trường hợp khi mà lợi ích của chúng ta trùng khớp với nhau. Một mặt là tôi muốn cho ông chủ của tôi biết rằng, ở nước ta loài chó không phải là không được bảo vệ, còn mặt khác, chuyện này cũng có lợi cho ngài. Vậy ngài có đăng không? Nếu không thì tôi cũng có thể đến đài truyền hình.

Hai ông trưởng ban thở đốc ra một cách khinh bỉ như ống bễ lò rèn để bày tỏ thái độ căm ghét đối với những kẻ cạnh tranh.

Tại sao quý ngài lại định đến đài truyền hình?

Chúng tôi ở đây có chống lại chó đâu. Về nguyên tắc. Nhưng thưa quý ngài, quý ngài cũng cần phải thông cảm với chúng tôi. Lúc ấy sẽ ra sao? Té ra là ở ta, con người đã đi đến nông nỗi cắn cả con chó của chính mình, có đúng thế không hở các bạn?

Đúng thế. Ban biên tập nhất tề đáp.

Và ngoài ra, người ta có thể có cảm tưởng là chúng tôi chẳng còn chuyện gì để mà viết nữa. Tất nhiên là quý ngài không hài lòng: Quý ngài hết lòng phục dịch ông chủ, thế mà đùng một cái, ông ta lại đớp vào chân quý ngài.

Vào đuôi. Con chó sủa lại bởi lẽ nó bao giờ cũng muốn chính xác.

Thế càng hay. Tổng biên tập nói: nhưng xét theo quan điểm vận mệnh dân tộc thì điều này có vẻ như là... Thế ai là chủ nhân của quý ngài?

Ông In-khan, chủ hiệu bánh mì ở phố Gia-man.

Đấy quý ngài thấy chưa, chúng tôi sẽ phanh phui một thành viên khả kính của xã hội chúng tôi dưới thứ ánh sáng nào? Một thành viên khả kính của xã hội bò bằng bốn chân và ngoạm vào đuôi con chó của mình.

Tôi nói “bò bằng bốn chân" bởi vì vị tất quý ngài có thể nhảy cao đến thế và vị tất ông ta lại "cắn đuổi theo quý ngài" có đúng không các bạn?

Đúng thế - Ban biên tập đồng thanh xác nhận.

Hơn nữa, chúng tôi cũng phải nghĩ tới phúc lợi của những người chúng tôi chứ. Quý ngài thử nghĩ mà xem, liệu mọi người có còn đến cửa hàng bánh mì của ông chủ của quý ngài như trước đây nữa không, nếu như họ biết rằng ông ta có thói cắn người? Và như thế là ông chủ của quý ngài sẽ bị phá sản. Và tất cả chỉ là do con người muốn đùa dai một chút... Có đúng thế không hở các bạn? Các bạn cho biết quan điểm của mình đừng ngại gì cả.

Đúng thế! Quả là như vậy! Ban biên tập đồng thành biểu lộ quan điểm của mình.

Đấy quý ngài thấy chưa, sự đời không phải là đơn giản như thế nếu ta có thái độ khá nghiêm tức, có tinh thần trách nhiệm và tầm nhìn xa đối với công việc làm báo.

Xin tùy ngài. Con chó nói, đoạn ngoe nguẩy cái đuôi và bước ra khỏi phòng làm việc.

Tôi cho rằng chúng ta đã hành động đúng. Tất nhiên là không phải ngày nào các ông chủ cũng cắn con chó của họ, vả lại, xin thú thật là trước đây tôi chưa hề nghe về con chó biết nói bao giờ. Nhưng các bạn hãy thử hình dung xem các độc giả có thiện chí khả kính của chúng ta có thể sẽ nghĩ điều gì? Họ có thể nghĩ rằng đến ngay con chó cũng phải khiếu nại. Có đúng thế không hở các bạn?

Dạ đúng như thế! Ban biên tập nhất loạt tán thành.

LÊ SƠN dịch
(121/03-99)



Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • LTS: Butribabu tên thật là Sivarazu Vencata Xubarao (1916 - 1967) là một nhà văn lớn của Ấn Độ, tác giả của tiểu thuyết nổi tiếng “Còn lại gì?” và 10 tập truyện ngắn trong đó tập đầu tay “Năm truyện ngắn” xuất bản năm 1933. Ông sáng tác bằng tiếng Telugu truyện ngắn “Khasima Bi” in trong tập “Tuyển tập sáng tác của các nhà văn Nam Á” của nhà xuất bản “Văn học”, Mat-xcơva, 1980.

  • LGT: R. Grossmith sinh năm 1954 ở Dagenham thuộc London, nhận bằng tiến sĩ với luận án về Nghệ thuật tiểu thuyết của Vladimir Nabokov và hiện sống ở Glasgow, nơi ông làm việc biên soạn tự điển.

  • L.T.S: Nikom Rayawa là nhà văn trẻ sinh ở một làng phía Bắc thủ đô Băng Cốc. Nikom Rayawa thuộc phái văn học "Trăng lưỡi liềm" có xu hướng nhân bản và tự do.

  • Lỗ Tấn là nhà văn hiện đại Trung Quốc rất đỗi quen thuộc với bạn đọc Việt Nam. Ông quê ở Thiệu Hưng, Triết Giang, sinh ngày 25 tháng 9 năm 1881, mất ngày 19 tháng 10 năm 1936. Năm nay là năm kỉ niệm 130 năm ngày sinh và 75 năm ngày mất của ông.

  • William Butler Yeats (1865 - 1939) là nhà thơ và kịch tác gia lớn của Ailen, sinh ở Dublin. Cùng với T.Eliot, Yeats đã cách tân nền thơ Anh và Ailen. Được giải thưởng Nôbel năm 1923. Sáng lập Hội Văn học Ailen và Nhà hát Quốc gia Ailen.

  • LGT: O. Henry là bút danh của William Sydney Porter. Ông sinh năm 1862 và mất năm 1910, cùng năm qua đời của Mark Twain.

  • LGT: James Ross là nhà văn đương đại của Anh. Ông là một trong số những thành viên của trường phái Không Tưởng. James sống trong một căn nhà cũ, viết bên một chiếc bàn cũ bằng một chiếc máy tính xách tay giá rẻ, theo như lời ông nói. James Ross bắt đầu cầm bút từ năm 1996, cho đến nay đã viết hàng loạt truyện ngắn mang phong cách riêng, đậm chất huyền ảo và giả tưởng.

  • Mia Couto sinh ngày 5 tháng 7.1955 tại Beira, Mozambique. Ông là nhà văn Mozambique nổi tiếng. Các tác phẩm của ông viết bằng tiếng Bồ Đào Nha, đã được dịch rộng rãi ra nhiều thứ tiếng và được in ở trên 22 quốc gia. Truyện ngắn dưới đây được David Brookshaw dịch từ tiếng Bồ Đào Nha sang tiếng Anh. Bản tiếng Việt theo David Brookshaw.

  • LGT: Ngày nay, khi văn học dần rời xa đại tự sự mà thay vào đó là sự lên ngôi của tiểu tự sự thì truyện cực ngắn là một trong những thể loại được người sáng tạo và người đồng sáng tạo quan tâm. Tuy nhiên cho đến nay thì dường như vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất cho cái gọi là “truyện cực ngắn”. Truyện cực ngắn còn được biết đến dưới nhiều dạng thức định danh như “truyện chớp” (flash fiction), “truyện bất ngờ” (sudden fiction), “vi truyện” (micro fiction)...

  • L.T.S: Kurt Kusenberg (1904-1983), sinh ở Göteborg, Thụy Điển, mất tại Đức. Giám đốc văn học suốt ba mươi năm tại một nhà xuất bản trong nước và chủ biên một loại sách viết riêng về các triết gia, bác học và nhà văn. Tác giả của nhiều truyện kể mang màu sắc kỳ dị.

  • L.T.S: Miguel Rojas Mix, sinh năm 1934 tại thủ đô Chi-lê. Giám đốc viện Nghệ thuật châu Mỹ La tinh thủ đô San Chiago. Bỏ Chi lê sang Pháp dạy học ở Đại học Paris VIII. Viết tiểu luận, truyện ngắn, sách thiếu nhi. “Bàn tay Chúa” là truyện ngắn ác liệt tố giác chính quyền Pi-nô-chê khát máu tại Chi-lê chỉ có thể gây ra khổ đau, chết chóc, ly hương và quật khởi cho nhân dân xứ này. Truyện mang ý hướng ngụ ngôn, gợi ý, gợi hình, vừa có nét thần kỳ mà vẫn không xa hiện thực.

  • LTS: Valentin Rasputin sinh năm 1937 tại một ngôi làng ở Siberia, Ust-Uda. Tốt nghiệp xong đại học Irkutsk, ông làm việc cho các tờ báo ở Irkutsk và ở Krasnoyarsk trong nhiều năm. Truyện ngắn đầu tiên của ông xuất hiện năm 1961. Truyện “Tiền bạc cho Ma-ria” đem lại danh tiếng cho ông. Với những truyện xuất hiện sau đó như “Kỳ hạn cuối cùng”, “Hãy sống và nhớ đến tôi”, “Vĩnh biệt Ma-chi-ô-ra”, ông được khẳng định như một trong những nhà văn Xô-viết lớn nhất. Truyện ngắn dưới đây xuất hiện trong một tập truyện mới của ông, tập truyện có đề là “Cuộc sống và tình yêu”.

  • LGT: Hồ Thích là nhà văn, học giả lớn của Trung Quốc. Truyện cực ngắn này đã rạch đôi hai nền văn minh với hai lối sống, hai cách tư duy. Với nền văn minh nông nghiệp, xã hội tiểu nông, mọi thứ chỉ cần tương đối. Đem lối sống, cách tư duy ấy sang nền văn minh đại công nghiệp thì trật khớp hết, và… chết.

  • PHRÊ-ĐRÍCH SI-LAN-ĐE- Tất cả đứng dậy, - viên mõ tòa nói với giọng đều đều.Ông chánh án bước vào, kéo ghế lại gần rồi ngồi xuống.- Tất cả ngồi xuống, - viên mõ tòa làm xong phận sự, chẳng còn buồn để ý đến những gì diễn ra trước mắt.

  • A-ri-en Đot-phơ-man sinh năm 1942 tại Chi-lê. Giáo sư dạy thuyết giảng tại Đại học Văn thuộc Viện Đại học Chi-lê, ông phải rời bỏ Chi-lê vào năm 1973, viết truyện ngắn, tiểu luận và thơ.Truyện ngắn Viên thuốc bọc đường viết theo kỹ thuật chen lồng đối thoại và chen lồng hiện tại và tương lai.Nội dung truyện vạch trần sự vật lộn miếng ăn tại Hoa Kỳ khiến cho lắm kẻ tha phương lao vào một số nghề nghiệp nguy hiểm, khốn nạn.

  • An-ghiêc-đax Pô-xi-ux, sinh năm 1930, tại làng Ketubai - ông tốt nghiệp Khoa Ngữ văn Litva ở Học viện Giáo dục Klaipeda - Ông viết văn vào năm 1953, tác giả của nhiều truyện ký, đồng thời ông còn là nhà văn viết nhiều cho tuổi thơ.

  • VLA-ĐI-MIA XÔ-LÔ-KHINThị trấn nhỏ giữa buổi trưa hè bụi bậm, buồn tanh, vắng ngắt. Chẳng biết tự bao giờ, giữa thị trấn đã sừng sững một tòa đại giáo đường năm tháp nhọn. Nổi lên giữa những mái nhà một tầng có vườn cây xanh rì bao quanh trải đều lúp xúp hai bên bờ sông là gần chục nhà thờ, mà tháp của chúng cái thì màu da trời, cái thì màu lục, cái thì màu vàng.

  • Marie Luise Kaschnitz (1901-1974) là một nữ văn sĩ nổi tiếng và tiến bộ của Tây Đức, sinh trưởng ở Cac-lơ Xru-e (Karlsruhe) trong một gia đình sĩ quan. Bắt đầu hoạt động với tư cách cây bút văn xuôi từ những năm 20.

  • K. PAU-TỐP-XKISố phận một nguyên soái của Na-pô-lê-ông - mà chúng ta sẽ không gọi tên để khỏi làm phiền lòng những nhà sử học và những kẻ mọt sách - xứng đáng để đem kể cho các bạn, những người đang phàn nàn về sự nghèo nàn của tình cảm con người.

  • LTS: Vassily Shukshin (1929-1974), một diễn viên tài hoa, một đạo diễn phim lỗi lạc, một nhà văn tên tuổi. Thật khó nói lãnh vực nghệ thuật nào đã quyết định quá trình hình thành tài năng của Shukshin: truyện ngắn, tiểu thuyết hay điện ảnh? Nhưng dẫu sao vẫn không cần bàn cãi gì nữa về giá trị truyện ngắn của Shukshin. Xin giới thiệu một trong những truyện ngắn viết vào những năm cuối đời của nhà văn.