Vị khách không mời

09:28 02/03/2010
AZIT NÊXIN (1915 - 1995)Một con chó chạy xồng xộc vào tòa báo "Tin tức đô thành”.

Thi sĩ Xuân Quỳnh và Azit Nexin - Ảnh: tienphong.vn

Mày đi đâu thế kia hở đồ chết tiệt? Bà lao công đang quét nhà vung cái cán chổi lên quát - Tao đang phải dọn chết xác ra đây thế mà mày lại còn chui vào làm bẩn cả nhà cả cửa.

Con chó nhanh nhẹn tránh được cú đòn, đưa mắt nhìn bà lao công với vẻ trách móc rồi chững chạc nói:

Xin lỗi, tôi không phải đến đây để làm bẩn nhà. Tôi có một tin quan trọng cho tờ báo, bà có hiểu không? Nói đoạn, con chó ung dung đi qua mặt bà lao công đang sững sờ rồi leo lên tầng hai:

Ông đến đây có việc gì? Cô Thư ký của Tổng biên tập hỏi, mắt vẫn không rời quyển sách đang đọc.

Tôi có một tin quan trọng cho báo.

Ai ai cũng đều có tin quan trọng cả. Tôi chưa hề gặp một người nào lại khẳng định rằng anh ta có tin không quan.trọng cho báo. Cuối cùng cô Thư ký ngước mắt nhìn thốt lên một tiếng rồi lấy khăn tay lau trán. Con chó lấy chân đẩy cánh cửa và bước vào phòng tổng biên tập.

Lại còn ai nữa thế? Tổng biên tập cáu kỉnh nói? Anh không nhìn thấy là chúng tôi đang họp à? Xin lỗi ngài Phó Tổng biên tập khẽ nói. Nhưng đây là… con chó.

Cái gì? Chó à? Ra vậy! Tổng biên tập chua chát thốt lên: Tôi luôn luôn nghĩ rằng còn thiếu một cái gì trong cuộc sống. Thì bây giờ tôi hiểu rằng tôi còn một con chó ở trong phòng làm việc? Sao các ông cứ ngồi đực ra như phỗng cả thế? Hay là đến con chó tôi cũng phải tự mình đuổi ra. Thế mà cũng gọi là những người cộng sự.

Hai trưởng ban vội vàng đứng phắt dậy và lao tới con chó hai tay huơ lên như múa vòng: Cả hai đều có gánh nặng gia đình và sẵn sàng tìm mọi cách bày tỏ lòng mẫn cán trong công việc, tất nhiên là trừ nghề làm báo mà họ vốn rất ít khi để tâm đến.

Tôi mang đến cho ngài một tin quan trọng. Con chó vừa nói vừa né người tránh hai ông trưởng ban - hy vọng rằng ngài biết rõ quan điểm của báo chí chúng ta: nêu như con chó cắn người thì là chuyện bình thường còn nếu người cắn chó thì đó là chuyện giật gân.

Thế mày là giống chó gì vậy? Và mày biết gì về công việc báo chí nào?

Bài xã luận thì chắc là tôi có thể viết được - con chó điềm tĩnh đáp - nhưng vấn đề không phải là ở đấy. Vấn đề là ở chỗ ông chủ tôi đã cắn tôi.

Tôi được giáo dục rất chu đáo để không trả đũa lại, ông ta cũng bằng biện pháp đó. Loài chó chúng tôi thông thường không có thói cắn các ân nhân của mình. Nhưng tôi trộm nghĩ giới báo chí cần quan tâm đến độ đó. Tôi cho rằng cái tin này rất hữu ích cho tờ báo của ngài vốn có số lượng phát hành rất lớn...

E hèm - Viên Thư ký tòa soạn đằng hắng định lên tiếng nhưng lại sợ quá hấp tấp bày tỏ ý kiến của mình.

Cám ơn - Tổng biên tập nhếch mép cười chua chát: Tôi suốt đời từng mơ ước được loài chó dạy khôn.

Thưa ngài, ngài bực mình thật là vô lối. Con chó nói: Tôi tuyệt nhiên không muốn xúc phạm tới ngài. Nhưng tôi cảm thấy răng, đây chính là trường hợp khi mà lợi ích của chúng ta trùng khớp với nhau. Một mặt là tôi muốn cho ông chủ của tôi biết rằng, ở nước ta loài chó không phải là không được bảo vệ, còn mặt khác, chuyện này cũng có lợi cho ngài. Vậy ngài có đăng không? Nếu không thì tôi cũng có thể đến đài truyền hình.

Hai ông trưởng ban thở đốc ra một cách khinh bỉ như ống bễ lò rèn để bày tỏ thái độ căm ghét đối với những kẻ cạnh tranh.

Tại sao quý ngài lại định đến đài truyền hình?

Chúng tôi ở đây có chống lại chó đâu. Về nguyên tắc. Nhưng thưa quý ngài, quý ngài cũng cần phải thông cảm với chúng tôi. Lúc ấy sẽ ra sao? Té ra là ở ta, con người đã đi đến nông nỗi cắn cả con chó của chính mình, có đúng thế không hở các bạn?

Đúng thế. Ban biên tập nhất tề đáp.

Và ngoài ra, người ta có thể có cảm tưởng là chúng tôi chẳng còn chuyện gì để mà viết nữa. Tất nhiên là quý ngài không hài lòng: Quý ngài hết lòng phục dịch ông chủ, thế mà đùng một cái, ông ta lại đớp vào chân quý ngài.

Vào đuôi. Con chó sủa lại bởi lẽ nó bao giờ cũng muốn chính xác.

Thế càng hay. Tổng biên tập nói: nhưng xét theo quan điểm vận mệnh dân tộc thì điều này có vẻ như là... Thế ai là chủ nhân của quý ngài?

Ông In-khan, chủ hiệu bánh mì ở phố Gia-man.

Đấy quý ngài thấy chưa, chúng tôi sẽ phanh phui một thành viên khả kính của xã hội chúng tôi dưới thứ ánh sáng nào? Một thành viên khả kính của xã hội bò bằng bốn chân và ngoạm vào đuôi con chó của mình.

Tôi nói “bò bằng bốn chân" bởi vì vị tất quý ngài có thể nhảy cao đến thế và vị tất ông ta lại "cắn đuổi theo quý ngài" có đúng không các bạn?

Đúng thế - Ban biên tập đồng thanh xác nhận.

Hơn nữa, chúng tôi cũng phải nghĩ tới phúc lợi của những người chúng tôi chứ. Quý ngài thử nghĩ mà xem, liệu mọi người có còn đến cửa hàng bánh mì của ông chủ của quý ngài như trước đây nữa không, nếu như họ biết rằng ông ta có thói cắn người? Và như thế là ông chủ của quý ngài sẽ bị phá sản. Và tất cả chỉ là do con người muốn đùa dai một chút... Có đúng thế không hở các bạn? Các bạn cho biết quan điểm của mình đừng ngại gì cả.

Đúng thế! Quả là như vậy! Ban biên tập đồng thành biểu lộ quan điểm của mình.

Đấy quý ngài thấy chưa, sự đời không phải là đơn giản như thế nếu ta có thái độ khá nghiêm tức, có tinh thần trách nhiệm và tầm nhìn xa đối với công việc làm báo.

Xin tùy ngài. Con chó nói, đoạn ngoe nguẩy cái đuôi và bước ra khỏi phòng làm việc.

Tôi cho rằng chúng ta đã hành động đúng. Tất nhiên là không phải ngày nào các ông chủ cũng cắn con chó của họ, vả lại, xin thú thật là trước đây tôi chưa hề nghe về con chó biết nói bao giờ. Nhưng các bạn hãy thử hình dung xem các độc giả có thiện chí khả kính của chúng ta có thể sẽ nghĩ điều gì? Họ có thể nghĩ rằng đến ngay con chó cũng phải khiếu nại. Có đúng thế không hở các bạn?

Dạ đúng như thế! Ban biên tập nhất loạt tán thành.

LÊ SƠN dịch
(121/03-99)



Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • BỒ TÙNG LINHLang Mỗ quê ở Bành Thành, con nhà học thức. Ngày nhỏ đã được nghe cha nói đến các sách quý và các sách khác trong nước, lại thường được nghe cha luận bàn với các bạn bè của ông về các loại sách và các nhà thơ cổ đại.

  • AZIt NêxinNgày xưa, nhà vua ở một nước nọ có một kho bạc. Nghe đồn rằng trong kho bạc của nhà vua cất giữ một báu vật vô giá duy nhất của nước đó. Mọi người đều tự hào về báu vật mà tổ tiên đã để lại cho họ. “Mặc dầu chúng ta chẳng có gì cả, nhưng tổ tiên đã để cho chúng ta giữ một vật quý”, họ thường tự hào như vậy mà quên đi cảnh túng thiếu của mình.

  • Nhà văn Mỹ Carson Mc Cullers sinh 1917. Các tác phẩm chính của bà là: Trái tim là kẻ đi săn cô độc (1940), Thành viên của đám cưới (1946), Khúc ballad của quán cà phê buồn (1951), Ngọt như dưa chua và sạch như heo (1954)…

  • Kamala Das tên thật là Kamala Suraiyya, sinh ngày 31.3.1934 tại Punnayurkulam, quận Thrissur, thành phố Kerala, vùng tây nam Ấn Độ. Bà là nhà văn nữ nổi tiếng của Ấn Độ. Bà sáng tác truyện ngắn bằng tiếng Malayalam. Bà sáng tác thơ và tiểu thuyết ngắn bằng tiếng Anh. Bà chủ yếu nổi tiếng trong thể loại truyện ngắn. Trong sự nghiệp sáng tác, bà đã có nhiều giải thưởng văn học, trong số đó là: Asian Poetry Prize, Kent Award for English Writing from Asian Countries, Asan World Prize, Ezhuthachan Award và một số giải thưởng khác nữa. Ngày 31 tháng Năm, 2009, bà mất tại bệnh viện thành phố Pune, Ấn Độ, thọ 75 tuổi.

  • HERTA MULLERHerta Mueller vừa được trao giải Nobel văn học 2009 vì đã mô tả cảnh tượng mất quyền sở hữu bằng một lối thơ cô đọng và một lối văn thẳng thắn. Truyện ngắn này rút từ tập truyện Nadirs (1982) là tác phẩm đầu tay của bà.

  • SHERMAN ALEXIENgay sau khi mất việc ở văn phòng giao dịch của người Anh điêng, Victor mới biết cha anh đã qua đời vì một cơn đau tim ở Phoenix, Arizoan. Đã mấy năm nay Victor không gặp cha, anh chỉ nói chuyện với ông qua điện thoại một hay hai lần gì đó, nhưng đó là một căn bệnh di truyền, có thực và xảy ra đột ngột như xương bị gãy vậy.

  • KOMATSU SAKYOKomatsu Sakyo sinh tại Osaka (Nhật Bản) (28/1/1931). Nhà văn chuyên viết  truyện khoa học giả tưởng nổi tiếng của Nhật Bản. Tốt nghiệp Đại học Tổng hợp Kyoto, chuyên ngành Văn học Italia. Từ năm 1957 là phóng viên đài phát thanh Osaka và viết cho một số báo. Năm 1961 chiến thắng trong cuộc thi truyện ngắn giả tưởng xuất sắc do tạp chí “SF Magasines” tổ chức. Tác phẩm của Komatsu đã được dịch ra rất nhiều thứ tiếng trên thế giới. Có bốn tiểu thuyết đã được dựng thành phim.

  • FRANK R- STOCKTONCách đây năm năm, một sự kiện kì lạ đã xảy đến với tôi. Cái biến cố này làm thay đổi cả cuộc đời tôi, cho nên tôi quyết định viết lại nó. mong rằng nó sẽ là bài học bổ ích cho những người lâm vào tình cảnh giống tôi.

  • MIKHAIN SÔLÔKHỐP                Truyện ngắn Mùa xuân thanh bình đầu tiên đã về lại trên sông Đông sau những năm tháng chiến tranh. Vào cuối tháng Ba, những cơn gió ấm áp cũng đã thổi đến, và chỉ sau hai ngày tuyết cũng đã bắt đầu tan trên đôi bờ sông Đông. Khắp mọi ngả đường việc đi lại cũng vô cùng khó khăn.

  • KAHLIL GIBRANNguồn: A Treasury of Kahlil Gibran (Một kho tàng của Kahlil Gibran), Anthony Rizcallah Ferrris dịch từ tiếng Arập, Martin L. Wolf biên tập, Nxb Citadel Press, New York, HK, 1951.

  • ROBERT ZACKS (ANH)Nhân ngày quốc tế phụ nữ, tôi và anh tôi bàn nhau mua quà tặng mẹ. Đây là lần đầu tiên trong đời chúng tôi thực hiện điều này.

  • GUY DE MAUPASSANTÔng Marrande, người nổi tiếng và lỗi lạc nhất trong các bác sĩ tâm thần, đã mời ba đồng nghiệp cùng bốn nhà bác học nghiên cứu khoa học tự nhiên đến thăm và chứng kiến, trong vòng một giờ đồng hồ, một trong những bệnh nhân tại nhà điều trị do ông lãnh đạo.

  • GUY DE MAUPASSANTGia đình Creightons rất tự hào về cậu con trai của họ, Frank. Khi Frank học đại học xa nhà, họ rất nhớ anh ấy. Nhưng rồi anh ấy gửi thư về, và rồi cuối tuần họ lại được gặp nhau.

  • JAMAICA KINCAIDNhà văn hậu hiện đại Anh J. Kincaid sinh năm 1949. Mười sáu tuổi, bà đến New York làm quản gia và giữ trẻ. Bà tự học là chính. Tuyển tập truyện ngắn đầu tiên của bà: “Giữa dòng sông” (1984) nhận được giải thưởng của viện hàn lâm Văn chương và Nghệ thuật Mỹ; còn các tiểu thuyết “Annie” (1985), “Lucky” (1990) được đánh giá cao.

  • SAM GREENLEE (MỸ)Sam Greenlee sinh tại Chicago, nổi tiếng với thể loại tiểu thuyết.Ông cũng đóng góp nhiều truyện ngắn, bài báo trong “Thế giới da màu” (Black World); và xem như là bộ phận không thể tách rời trong văn nghiệp, bởi ông là nhà văn da màu. Tuy nhiều truyện ngắn của ông vẫn được thể hiện theo lối truyền thống, nghĩa là vào cửa nào ra cửa ấy; nhưng cái cách mở rộng câu chuyện ở giữa truyện, bằng lối kể gần gũi nhiều kinh nghiệm; đã gây được sự thú vị. Đọc “Sonny không buồn” qua bản dịch, dĩ nhiên, khó thấy được cái hay trong lối kể, bởi nếp nghĩ và văn hoá rất khác nhau; nhiều từ-câu-đoạn không tìm được sự tương đương trong tiếng Việt. Cho nên đọc truyện này, chỉ có thể dừng lại ở mức, cùng theo dõi những diễn tiến bên ngoài cũng như sự tưởng tượng bên trong của Sonny về môn bóng rổ, cả hai như một và được kể cùng một lúc.

  • DƯƠNG UÝ NHIÊN (Trung Quốc)Tôi không thể thay đổi được thói quen gần gũi với cô ấy nên đành trốn chạy ra nước ngoài. Tôi đã gặp được em. Khi đăng tác phẩm “Không thể chia lìa” trên một tạp chí xa tít tắp và dùng bút danh, tôi cho rằng mình không một chút sơ hở. Tôi nhận tiền nhuận bút và mua hai chai rượu quý nồng độ cao trên đường trở về. Tôi muốn nói với em điều gì đó nhân kỷ niệm ngày cưới.

  • S. MROZEK (Ba Lan)Tại thủ đô của một vương quốc nọ có một viện bảo tàng, trong đó có khu trưng bày về nền nghệ thuật phương Đông. Trong vô số các hiện vật trưng bày tại khu này có nhiều báu vật cực hiếm, giá trị văn hoá và giá trị bằng tiền của chúng vô cùng lớn. Trong số các vật hiếm này có một báu vật đầu bảng, bởi đó là bản duy nhất thuộc loại đó và cũng là bản duy nhất trên toàn cầu. Vì là hiện vật cực hiếm nên giá trị văn hoá của nó là độc nhất vô nhị, còn giá trị bằng tiền thời không tính xuể.

  • WILLIAM SAROYAN (Mỹ)Cả thế giới muốn tôi làm một chầu hớt tóc. Cái đầu tôi thì quá bự cho thế giới. Quá nhiều tóc đen, thế giới nói thế. Mọi người đều nói, khi nào thì mày định đi làm một chầu hớt tóc vậy hả nhóc kia?

  • SOMERSET MAUGHAM (ANH)Trang trại nằm giữa thung lũng, giữa những mỏm đồi ở Sômôsetsi. Ngôi nhà xây bằng đá theo mốt cũ được bao bọc bởi những kho củi, sân nhốt súc vật và những công trình bằng gỗ khác. Thời điểm xây dựng được chạm trổ trên cổng bằng những chữ số cổ đẹp đẽ: 1673.

  • SORBON (Tajikistan)Sorbon sinh năm 1940 tại làng Amondar  trong một gia đình nông dân  thuộc  tập đoàn sản  xuất nông nghiệp. Năm 1963 ông tốt nghiệp Đại học Lenin của Tajikistan với bằng tiến sĩ ngôn ngữ học. Các tác phẩm của Sorbon xuất hiện lần đầu vào năm 1965. Tuyển tập truyện ngắn đầu tiên của ông “Không phải tất cả đã được nói ra” xuất bản năm 1969. Nhiều truyện ngắn của ông mau chóng được thu thập lại, trong đó có truyện “Ngày đầu tiên đến trường” nói về một phụ nữ Tajikistan  trong Thế chiến thứ Hai, “Sự phòng thủ của đá” và “Người du mục” nói về sự thiết lập chính quyền Xô Viết tại ngôi làng ven sông Zeravshan, và “Áo khoác đồ sộ” nói về một cậu bé bị mất cha trong chiến tranh. Sorbon là nhà văn có tiếng tăm lớn của nền văn xuôi Tajikistan ở thập niên bảy mươi. Truyện ngắn “Người đánh bẫy chim” được viết năm 1974.