Thành phố Huế trong tương lai là một đô thị độc đáo có rừng, có biển, có đồng bằng, đầm phá với cảnh quan thiên nhiên hết sức phong phú, tài nguyên lịch sử - văn hóa – nhân văn - kiến trúc to lớn và đặc sắc. Huế còn độc đáo bởi tính hiện đại của nó, đô thị hình thành và phát triển là một thành phố sinh thái với một đô thị trung tâm và chùm đô thị vệ tinh, xây dựng hài hòa giữa đô thị trung tâm và các đô thị vệ tinh bằng vùng ven đô, vùng nông nghiệp, những làng quê, thôn bản mang đặc thù của Thừa Thiên Huế. Và theo định hướng đó, Huế là một thành phố hàm chứa một trung tâm văn hóa đặc sắc của đất nước, văn hóa Huế phát triển tương xứng trong mối tương quan kết nghĩa 3 thành phố “Huế - Hà Nội – Sài Gòn” với Hà Nội là trung tâm chính trị, Sài Gòn là trung tâm kinh tế và Huế là trung tâm văn hóa của đất nước. VỊ TRÍ TRUNG TÂM CỦA HUẾ Đưa Thừa Thiên Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương khiến không ít người không khỏi không phân vân. Biến một tỉnh trở thành một thành phố trực thuộc Trung ương có thể nói là một sự kiện quá mới mẻ và độc đáo, và Thừa Thiên Huế làm được thì sao các địa phương khác không làm, tại sao không làm được (trong quá khứ thành phố Huế lên loại 2 kéo theo một loạt thành phố lên loại 2, Huế lên loại 1 kéo theo một loạt thành phố lên loại 1 thuộc tỉnh). Điều này dễ dẫn đến những quyết định vội vã, đô thị phát triển không theo quy luật...đô thị phát triển nham nhở. Đổi tên một tỉnh thành thành phố thì quá dễ, nhưng tạo nên sự thay đổi mang tính bản chất thì không dễ chút nào. Vậy từ đâu để Bộ Chính trị có Kết luận 48 ?. Điều mà ai ai cũng nhận thấy là từ khi có Kết luận của Bộ Chính trị, Thừa Thiên Huế thực sự có bước lột xác, những bức xúc trong phát triển đô thị được giải toả, nhiều bài toán về bảo tồn và phát triển được mở ra, người dân cảm nhận như được cởi trói, thóat khỏi chiếc áo chật chội của mình trong việc xây dựng quê hương đúng tầm vóc của nó. Có thể nói trên nhiều phương diện Huế đã là trung tâm của miền Trung và đất nước, có vị trí trên trường quốc tế: - Là một vùng đất văn hiến, có bề dày lịch sử - văn hóa đặc sắc, có 2 di sản văn hóa được UNESCO công nhận là di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của nhân loại, và con số này có thể nâng lên nhiều nếu được đầu tư chăm chút, Huế có gần 1000 di tích bao gồm di tích lịch sử cách mạng, di tích lưu niệm chủ tịch Hồ Chí Minh, di tích văn hóa, danh lam thắng cảnh...Trên 500 lễ hội từ lễ hội cung đình đến lễ hội dân gian truyền thống, lễ hội tôn giáo... Nhiều lễ hội lay động tâm linh người dân không chỉ ở Huế, mà còn với người Huế xa quê, người Huế ở nước ngoài... với di sản văn hóa đồ sộ như vậy, cùng với sự kiên trì biến du lịch - dịch vụ trở thành trục xoay nền kinh tế trong mấy chục năm nay của tỉnh nhà, việc tổ chức thành công các kỳ Festival, Huế thực sự là một trung tâm văn hóa du lịch đặc sắc của đất nước. - Vốn là kinh đô của đất nước, đất thu hút nhân tài vật lực, từ xa xưa Huế đã là đất học mà Quốc Tử Giám là tiêu biểu. Với trường Quốc Học - Đồng Khánh có bề dày lịch sử cả trăm năm, biết bao nhân tài của đất nước xuất thân từ 2 trường này, trong đó có chủ tịch Hồ Chí Minh. Đại học Huế có trên 50 năm phát triển với cả chục trường đại học, trung tâm nghiên cứu chuyển giao công nghệ... Hàng năm thu hút cả 100.000 sinh viên đang nỗ lực trở thành đại học quốc gia, và từng bước phấn đấu trở thành đại học có tầm cỡ ở khu vực. Rõ ràng Huế là trung tâm giáo dục đào tạo của đất nước sau Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh; là trung tâm đào tạo ứng dụng, chuyển giao công nghệ; tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực miền Trung, Tây Nguyên và cả nước; góp phần hình thành nền kinh tế tri thức. - Với trên 115 năm hình thành và phát triển, Bệnh viện Trung ương Huế là bệnh viện Tây Y đầu tiên của Việt Nam và Đông Dương, là một trong 3 bệnh viện đa khoa lớn và hiện đại nhất Việt Nam. Với đội ngũ giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa giỏi; Bệnh viện Trung ương Huế cùng với Đại học Y dược Huế, và ngành y tế Huế phát triển với tốc độ nhanh, cơ sở vật chất ngày càng hiện đại, xứng đáng là một trung tâm y tế chuyên sâu của miền Trung, trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phát triển ứng dụng kỹ thuật công nghệ cao trong chẩn đoán, điều trị, trong đào tạo, chuyển giao công nghệ, nơi đào tạo thực hành có uy tín của ngành y tế Việt Nam. Và trong xu thế hội nhập đang tiến tới hình thành ngành du lịch khám chữa bệnh. Vị trí trung tâm của Huế còn thể hiện ở các thế mạnh của mình: có cảng nước sâu, có sân bay quốc tế, có cửa khẩu, có hệ thống giao thông đối nội đối ngoại tương đối hoàn chỉnh... Đây là những tiền đề quan trọng, một khi nền kinh tế thế giới phục hồi sẽ làm thức dậy cả vùng Đông Dương, Đông Nam Á. Chính vị trí trung tâm của Huế là sự khác biệt của Thừa Thiên Huế so với các địa phương khác trong cả nước. Vị trí trung tâm này luôn làm cho thành phố Huế (cũ) luôn cảm thấy bức bối và việc mở rộng Huế ra toàn tỉnh là điều tất yếu. ĐÔ THỊ TRUNG TÂM Nhưng để Thừa Thiên Huế thành thành phố trực thuộc Trung ương, tạo nên những thay đổi thực sự về chất không phải là điều dễ dàng. Vấn đề hàng đầu là phải tạo sự bứt phá trong phát triển đô thị. Để tạo sự bứt phá trong phát triển đô thị đòi hỏi phải có một nguồn lực khổng lồ được huy động từ nhiều phía, nếu không sẽ dẫn đến bế tắc và nham nhở. Chúng ta đều biết, việc mở rộng thủ đô Hà Nội cần khoảng 250 đến 300 tỷ đôla cho phát triển đô thị; để đưa Bình Dương trở thành thành phố trực thuộc Trung ương đến năm 2020, Bình Dương đầu tư trên 150.000 tỷ đồng xây dựng nguyên một thành phố mới... Đối với Thừa Thiên Huế cũng cần có một phương án tài chính mạnh mẽ cho phát triển đô thị, rõ ràng khi Bộ Chính trị ban hành Kết luận số 48 chắc chắn nguồn lực đầu tư của Trung ương phải được tính đến. Quan điểm của Thừa Thiên Huế là phát triển thành phố theo mô hình chùm đô thị, đa trung tâm, bao gồm đô thị trung tâm và các đô thị vệ tinh. Trong đó thành phố Huế hiện nay là đô thị hạt nhân thúc đẩy toàn tỉnh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Hướng đến năm 2025 là một đô thị cấp quốc gia, khu vực và quốc tế; là trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học công nghệ, đào tạo lớn của đất nước và khu vực Đông Nam châu Á, là một thành phố Festival và du lịch đặc sắc, hấp dẫn trên thế giới. Huế là đô thị trung tâm, đã là đô thị trung tâm phải làm nhiệm vụ trung tâm, nơi chứa đựng các cơ quan Đảng, Nhà nước và một số cơ quan trung ương, nơi các cơ quan kinh tế tài chính lớn, cơ sở vật chất bảo đảm cho các trung tâm y tế, giáo dục, khoa học công nghệ, thể dục thể thao... Điều này đòi hỏi phải có những xây dựng lớn. Nhưng Huế lại là đô thị cố đô, thành phố lịch sử, phát triển theo hướng bảo tồn di sản văn hóa vật thể; phi vật thể, hạn chế phát triển mật độ cao và tăng cường cây xanh khu vực nội thị hiện nay, tiếp tục giãn dân khu vực nội thành, đặc biệt là chung quanh Kinh thành Huế. Trong đề án đưa Thừa Thiên Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vừa được HĐND tỉnh thông qua nêu ra 2 phương án cho thành phố trung tâm. Nhưng dù phương án nào đô thị trung tâm cũng bao gồm Huế - Bình Điền - Tứ Hạ - Phú Bài - Thuận An. Điều nay đặt ra là phải kịp thời điều chỉnh các quy hoạch không còn phù hợp với tình hình phát triển đô thị trong mối quan hệ giữa bảo tồn, tôn tạo cảnh quan thành phố, các khu phố cũ và yêu cầu xây dựng phát triển các khu đô thị mới văn minh hiện đại. Tất nhiên, nhận thức vấn đề này không phải dễ dàng, một sớm một chiều, khi mà địa giới hành chính vẫn đang còn ám ảnh và hiểu biết trong nhiều người còn chưa rõ ràng. Với các phương án của tỉnh, không chỉ Huế, các đô thị Bình Điền, Tứ Hạ, Phú Bài, Thuận An được xác định là các đô thị trung tâm, là một thể thống nhất của đô thị trung tâm. Chính việc mở rộng đô thị trung tâm sẽ giải quyết nhiều bức xúc của Huế, nhiều áp lực đối với Huế, đảm bảo cho đô thị cũ vẫn giữ gìn được bản sắc, không bị pha tạp... Không gian mới của đô thị trung tâm một khi đã được xác định, đặt ra vấn đề phải có bước đi táo bạo, mạnh mẽ trong phát triển đô thị. Đô thị cũ phát triển trong giới hạn ít biến đổi mà phải đẩy mạnh chỉnh trang làm cho nó đẹp hơn, lung linh hơn, quyến rũ hơn, giữ gìn và phát huy những giá trị hiện có, trùng tu tôn tạo di tích, danh thắng và trong chừng mực nào đó nơi đây sẽ là thiên đường nghỉ dưỡng. Làm được điều này đòi hỏi phải tiếp tục giãn dân ở khu vực Nội thành, duy trì mật độ dân số vừa phải; tôn trọng không gian 2 bờ sông Hương; mặt khác phải có những quyết sách quyết liệt trong sắp xếp lại đô thị, hình thành những đô thị mới như đô thị đại học, trung tâm hội nghị quốc tế và khách sạn khu nghỉ dưỡng cao cấp... Phần đô thị hiện đại này phải được chuyển hướng về các đô thị trung tâm Phú Bài, Bình Điền, Tứ Hạ, Thuận An. Làm sao để đô thị trung tâm thóat khỏi chiếc áo chật về địa giới hành chính, chủ động trong làm mới bộ mặt đô thị của mình. Tất nhiên, để đưa Thừa Thiên Huế nhanh chóng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, đô thị trung tâm phải nhanh chóng được ổn định để làm nhiệm vụ hạt nhân, động lực tăng trưởng cho thành phố mới. Xác định rõ điều này trong 7 chương trình trọng điểm phát triển đô thị của tỉnh, chương trình nâng cấp phát triển đô thị Huế, Hương Thuỷ, Hương Trà, Thuận An là chương trình số 1. Để đô thị ổn định việc giãn dân ở khu vực nội thành, ổn định dân cư vùng xung yếu, vùng di tích phải được triển khai mạnh mẽ, quyết liệt kể cả việc di dời các cơ quan đơn vị, trường học đóng trong Nội thành không còn phù hợp, không bảo đảm quy hoạch; mặc khác phải đầu tư hoàn chỉnh hạ tầng cơ sở, nhất là việc giải quyết thóat nước và xử lý nước thải, khơi thông hệ thống thủy đạo Kinh thành Huế. Cần nhận thức đầy đủ về phát triển đô thị lành mạnh, có quan điểm rõ ràng trong phát triển đô thị: - Phát triển trước, làm sạch sau hay quan tâm làm sạch ngay từ đầu? Đô thị lúc nào cũng ngổn ngang thì thành phố không thể nói sạch - đẹp được. Thành phố mới mưa đã ngập; sông, hồ, hào lúc nào cũng ô nhiễm thì không thể nói là đô thị văn minh. Đô thị ổn định chính là tiền đề cho thành phố xanh - sạch - đẹp – sáng. Thừa Thiên Huế đứng trước cơ hội lịch sử; các ngành các cấp, các địa phương đang thực hiện Kết luận 48 của Bộ Chính trị bằng những chuyển động mới với quyết tâm chính trị cao. Tất nhiên, để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương phải có lộ trình, bước đi thích hợp, phải nhận thức đầy đủ đặc trưng của Huế, phải có cái nhìn toàn cục về đô thị trung tâm và các đô thị vệ tinh. Thành phố trong tương lai phải là thành phố mà người dân tự hào về đô thị của mình, có những nét riêng độc đáo mà chỉ Huế mới có. HẢI LÊ (SDB 10-2010) |
Sau hơn 20 năm xuất hiện tại Việt Nam, internet ngày càng đi sâu vào cuộc sống, tạo ra những thay đổi to lớn từ thói quen hàng ngày, tới cách làm việc, giao tiếp, tương tác xã hội, quan niệm về không gian, thời gian... Những thay đổi ấy đòi hỏi xây dựng các giá trị văn hóa mới - văn hóa mạng.
LÊ HOÀNG TÙNG
Vai trò của thể dục, thể thao đã được xã hội thừa nhận, đánh giá là một trong những nhân tố quan trọng tác động đến sự phát triển của mỗi cá nhân và đất nước.
Tác phẩm sơn mài “Vườn xuân Trung Nam Bắc” của danh họa Nguyễn Gia Trí - một bảo vật quốc gia đã bị hư hại nặng nề sau quá trình làm vệ sinh của Bảo tàng Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về công tác bảo quản, tu bổ, phục chế.
Di tích xuống cấp là một trong những vấn đề tồn tại song hành với công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản ở Hà Nội. Bên cạnh những khó khăn về nguồn kinh phí, tình trạng tùy tiện trong tu bổ, tôn tạo cũng đang là bài toán đòi hỏi có giải pháp khắc phục hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững giá trị di sản.
Tính đến đầu năm 2019, qua 7 đợt công nhận theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Việt Nam đang sở hữu 164 hiện vật, nhóm hiện vật được tôn vinh là bảo vật quốc gia. Tuy nhiên, thực tế hiện nay, vấn đề ứng xử với các bảo vật quốc gia đang tồn tại nhiều số bất cập, nhất là tình trạng can thiệp thô bạo với không ít hiện vật khiến dư luận bất bình.
Dự án “Tương lai của truyền thống” vừa tổ chức buổi trò chuyện “Cảm hứng nghệ thuật Tuồng”. Với sự tham gia của NSND Mẫn Thị Thu, NSƯT Phạm Quốc Chí, NSƯT Nguyễn Ngọc Khánh, Nghệ sĩ Nguyễn Thành Nam một lần nữa những bất cập trong công tác bảo tồn và phát triển nghệ thuật Tuồng đã được chính người trong cuộc chia sẻ.
NGUYỄN KHẮC PHÊ
Gọi là “Chuyện bên lề” vì chủ trương xây Khu Lưu niệm nhà thơ Tố Hữu (KLNTH) là của UBND Tỉnh Thừa Thiên Huế, tôi “bỗng dưng” bị lôi vào cuộc do đã viết bài “Ngày Xuân thăm quê nhà thơ Tố Hữu” đăng trên báo Văn nghệ số Tết Mậu Tuất - 2018.
Phát biểu tại hội nghị kiểm tra, đánh giá việc triển khai, thực hiện Nghị quyết 33 về xây dựng và phát triển văn hóa con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước tại địa bàn TP.HCM ngày 20/4/2019, ông Võ Văn Thưởng - Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương nhận định: “Văn hóa TPHCM đã phát triển nhưng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng”.
Để hạn chế bạo lực học đường, có ý kiến cho rằng, bên cạnh kiểm soát, ngăn chặn những clip độc hại, bạo lực trên mạng xã hội, cần đưa giá trị sống và kỹ năng sống đến học sinh và giáo viên, qua đó tạo môi trường giáo dục thân thiện hơn, khiến học sinh hạnh phúc hơn.
5 năm kể từ khi Ngày Sách Việt Nam ra đời, khắp các địa phương trên cả nước, hoạt động cổ vũ cho văn hóa đọc được tổ chức rộng rãi. Tại các hệ thống giáo dục đào tạo, phong trào đọc sách cũng lan tỏa mạnh mẽ.
Thần tượng là một nhu cầu thiết yếu của thế hệ trẻ, nó cần thiết như cơm ăn nước uống hàng ngày. Có phải chăng xã hội chúng ta đang thiếu vắng những anh hùng, những con người bình thường, những sự việc bình thường đã trở nên quý hiếm, được nêu gương khiến thế hệ trẻ tìm đến những kẻ giang hồ cộm cán, những kẻ tìm mọi cách để gây sốc trong đời sống và trên mạng xã hội?
Tại Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề: Xây dựng trường mầm non hạnh phúc và nói không với bạo lực học đường, diễn ra sáng 9.4, chuyên gia giáo dục Đan Mạch, PGS. Jette Eriksen khẳng định, để đẩy lùi bạo lực học đường, chúng ta phải xây dựng một nền giáo dục với những phương pháp sư phạm đầy nhân văn và thân thiện với trẻ, kết hợp quan điểm của trẻ em trong tất cả những gì chúng ta làm.
Thông qua cuộc thi “Đại sứ văn hóa đọc”, các em đã có những cảm nhận hết sức tuyệt vời về vai trò của đọc sách, của văn hóa đọc.
NGUYỄN THANH TÙNG
Trong số ra ngày 25 tháng 11 năm 1990, một tờ báo chủ nhật xuất bản ở Hà Nội đăng bài "Giáo dục gia đình - S.O.S" của bạn đọc Lê Hòe.
Chúng ta đã nói quá nhiều về sự xuống cấp đạo đức cá nhân và xã hội mà chưa chỉ ra được căn nguyên sâu xa của nó là gì, nằm ở đâu và phải làm gì, tháo gỡ như thế nào… Sức mạnh đến từ nhiều thiết chế xã hội, trong đó có báo chí với vị thế và tầm ảnh hưởng rộng lớn.
Chủ trương xã hội hóa các hoạt động văn học - nghệ thuật trong đó có nghệ thuật sân khấu đã được triển khai thực hiện hơn 20 năm nay… Tuy nhiên, theo họa sĩ - NSND Lê Huy Quang, quá trình này với sân khấu vẫn đang như một vòng tròn quẩn quanh chưa xác định được hướng đi cụ thể.
Đi dạo trên nhiều tuyến phố của Hà Nội bắt gặp nhiều biển hiệu đề bằng tiếng nước ngoài. Ngay cả khi chúng ta đón lượng khách du lịch kỷ lục là 15 triệu lượt/người trong năm 2018 thì điều này không chỉ chứng tỏ chủ các cửa hàng, công ty thiếu tự tôn văn hóa dân tộc mà còn vi phạm quy định pháp luật.
Xã hội phát triển, các khu đô thị mọc lên ngày một nhiều. Dạng nhà chung cư cao tầng, nhà ống, nhà liền kề, biệt thự phát triển mạnh mẽ dẫn đến sự thay đổi lớn về sinh hoạt của người Việt. Từ đó dẫn đến thay đổi đáng kể về vị trí, vai trò và chức năng của Ban (bàn) thờ gia tiên…
Câu hỏi khá táo bạo, tương tự như khi người ta tính chuyện bứng một gốc cây cổ thụ ngàn năm, rễ của nó đã lan rộng cả dải đất hình chữ S, tán của nó xòe cả bầu trời vùng biển đông, toan ngắt cành ngắt lá đem trồng đi chỗ khác, hoặc chừng như muốn xem bói một quẻ nhờ vào lời thần thánh hoặc tìm nhà bác học phán cho một câu điều chỉnh. Tôi thì tôi không dám nói chuyện điều chỉnh – hai chữ rất thời thượng của thời… hậu cách mạng bứng gốc, nay bớt lại chỉ điều chỉnh thôi nhưng điều chỉnh cái gì, ai điều chỉnh?
Trong xã hội dịch chuyển, Tết với mỗi thế hệ mang giá trị, ý nghĩa khác nhau. Nếu nhiều gia đình trẻ có thể đóng cửa dắt nhau đi du lịch, đón và chơi Tết ở một nơi xa thì với không ít người cao tuổi, ngày Tết vẫn mang giá trị truyền thống bất biến. Tuy nhiên, một điều chung nhất dễ nhận thấy, đó là trong tâm thức mỗi người Việt luôn trân trọng những giá trị linh thiêng ngày Tết cổ truyền.