Thi cử mang tính chất kỹ thuật – là công cụ kiểm định chất lượng giáo dục,mỗi thời mỗi khác, tôi nhớ ở miền Nam trước đây thi cử khá dày đặc, là những rào cảnthử thách các sĩ tử nhưng nếu cố sức chiến đấu vượt qua cầm lấy tấm bằng Tú tài toàn phần trong tay thì vô cùng tự hào sung sướng vì nó là thứ “chứng chỉ ISO” xác nhận chất lượng,hiệu quả đào tạo và đẳng cấp giá trị bản thân người học.
Tú tài thời trước rất có giá - cũng đúng thôi,trước năm 1960 – các bạn thử tưởng tượng cái rây lọc cứ“một trăm học sinh khi xong Tiểu học chỉ còn không đầy 50 em được vào Trung học công lập,một số khác phải vào tư thục nếu gia đình có tiền.Trong số 50 em này sau khi học xong Trung học Đệ Nhất Cấp(THĐNC) chỉ còn khoảng 20 em vào Đệ Tam rồi Đệ Nhị và dự thi Tú tài I. - Xong Tú tài I còn không đầy 10 người lên học Tú tài II.Thường thì hầu hết những người đậu xong Tú tài I đều sẽ đậu Tú tài II sau đó,tính trung bình không hơn 10% học sinh vào trung học được tốt nghiệp trung học! Sang thập niên 1960,Bộ GD(Miền Nam) lược bỏ thi Tiểu học - kỳ thi THĐNC chỉ còn thi viết,bỏ vấn đáp và sau đó cũng bỏ luôn(nhưng lại tổ chức kỳ thi THĐNC Tráng Niên cho người lớn tuổi). Đến năm 1973 kỳ thi Tú Tài I cũng được bãi bỏ chỉ còn giữ kỳ thi Tú Tài II xem như kỳ thi tốt nghiệp bậc Trung học.”- (Theo GS Nguyễn Thanh Liêm,nguyên Thứ trưởng Bộ GD ở miền Nam - Nguồn:Website Pétrus Ký-Australia, 06/02/2005)
Thi cử bây giờ
Mỗi năm đến hè ôm liền hai kỳ: Tốt nghiệp Trung học phổ thông(THPT)và Tuyển sinh Đại học,Cao đẳng (ĐHCĐ),toàn xã hội Việt Nam gần như gồng mình căng cứng để lo trăm thứ : tàu xe vận chuyển,giao thông ùn tắc,chỗ trọ,cha mẹ gác công việc chầu chực đưa đón,rồi nào là tư vấn chọn nguyện vọng,chọn trường,hướng dẫn ghi hồ sơ, tiếp sức mùa thi…
Năm 2009 trên diễn đàn báo chí, nhiều ý kiến trao đổi nghiêng về phương án gộp“2 trong 1”– bỏ thi TNTHPT,lấy kết quả cuối năm lớp 12 xét tuyển ĐHCĐ. Bộ lắng nghe nhưng rồi cuối cùng vẫn cảm thấy chưa yên tâm,chưa dám bỏ thi – do vậy năm tiếp theo đó (2010) vẫn chỉ đạo tổ chức riêng hai kỳ thi với lý lẽ :”để tạo niềm tin trong chính ngành giáo dục và thúc đẩy học sinh học tập”. Và cho đến nay(2014) vẫn thi hai kỳ…
Có nên bỏ thi TNTHPT ?
Tiếng Pháp phân biệt rất rõ:thi tốt nghiệp “examen” có nghĩa xem xét,kiểm tra,khảo sát,không cần ganh đua,đề thi TN ở mức độ kiến thức cơ bản,chỉ cần đủ điểm trung bình là đỗ,khác với thi tuyển“concours” phân biệt hơn kém.Do vậy theo theo nhiều ý kiến đã đến lúc chín muồi bỏ thi TNTHPT thay vào đó xét tốt nghiệp trên cơ sở kết quả năm cuối cấp.
Điều quan trọng ở phổ thông là “Cách học” chứ không phải học “Cái gì”- Jame Beatle đã chỉ ra :“Mục đích của giáo dục là dạy cách nghĩ chứ không phải dạy suy nghĩ cái gì”. GS Tiến sĩ Hồ Ngọc Đại có lần đã phát biểu:”Giá trị đích thực của học vấn không phải ở “cái gì” học được mà là bằng “cách nào”học được “cái” ấy .Cả hai “cái” và “cách” này không nhất thiết chỉ có thể có được từ nhà trường và không nhất thiết phải đến phòng thi làm công chứng”.Do vậy trong giảng dạy,người thầy cần đặt học sinh vào vị trí trung tâm các phương pháp,rèn học sinh kỹ năng tư duy phê phán - đặt câu hỏi phản biện,thuyết trình nêu vấn đềtranh luận - học sinh chủ động tiếp thu kiến thức thay vì chỉ đơn thuần một chiều .
Về công tác tuyển sinh Đại học như hiện nay phải nói khá phức tạp,tốn kém xã hội- Cứ tầm tháng Tư (cuối Học kỳ II) hằng năm chưa cầm tấm bằng TN trên tay,học sinh phổ thông đã lo làm hồ sơ dự thi ĐH,mỗi em 1,2bộ,ảnh chụp,lệ phí thi – tư vấn trực tuyến, rối rắm chọn ghi nguyện vọng, ngành học, khối thi.- Rồi thì đâu phải 100% học sinh TNTHPT đều có chỗ ngồi trên giảng đường ĐH,do vậy triển khai làm hồ sơ sớm xem như mặc nhiên dồn tất cả dự thi ĐH- dẫn đến nghịch lý - lùa học sinh thi ĐH để rồi lại lập luận vào ĐH không phải là con đường duy nhất …! –Tội nghiệp các trường CĐ chuyên nghiệp,trung cấp nghề lúc bấy giờ bị “knock out”sự chọn lựa ngay ở vạch xuất phát,trở thành cái sọt hứng thập cẩm thí sinh rụng xuống .
Thử xem qua cách thức thi cử ở một số nước:
- Ở Pháp thi Tú Tài (baccalauréat – được thiết lập năm 1808 dưới thời hoàng đế Napoléon I) hoàn toàn bằng tự luận - học sinh tốt nghiệp vào thẳng Đại học (hệ thống Université),sau năm học thứ nhât sinh viên phải qua kỳ thi lên lớp rất gắt gao nếu không đạt sẽ bị loại. Hiện nay một số trường thuộc hệ thống tạm gọi “Trường lớn”(Grande École) có “mục tiêu nghề nghiệp” như kỹ sư,chuyên viên cao cấp về Thương mại,Thú y…,buộc các Tú Tài phải trải qua kỳ thi tuyển chặt chẽ.
- Ở Mỹ thi Tú Tài bằng trắc nghiệm,áp dụng học chế tín chỉ,học sinh lớp 12 chỉ cần tích lũy đủ điểm số cho những tín chỉ của các môn học đã chọn theo quy định của chương trình là được trường cấp bằng tốt nghiệp trung học. Tuyển sinh ĐH ở Mỹ là một quá trình phi tập trung hóa mỗi trường ĐH đều có quyền tự trị nên họ tuyển sinh theo các tiêu chí và thủ tục của riêng mình mà không qua một “kỳ thi quốc gia” nào – Nhưng tuyệt đại đa số dựa trên kết quả kỳ thi chuẩn gọi là SAT (Scholastic Aptitude Text)hoặc ACT (American College Text) do Hội đồng Đại học(College Board),một cơ quan độc lập với mọi trường ĐH,tổ chức nhiều lần trong năm cho bất kỳ ai muốn dự thi. Thông thường học sinh Mỹ đăng ký thi SAT vào năm giữa hoặc năm cuối của bậc Trung học. Những trường ĐH có uy tín chưa cao luôn mở rộng cửa đón mọi học sinh tốt nghiệp trung học.
- Ở Hàn Quốc không tổ chức thi Tú Tài (TNTHPT),từ năm 1995 đến nay để được xét tuyển vào ĐH,học sinh phải trải qua kỳ thi chung cấp quốc gia tương tự như kỳ thi SAT của Mỹ,kéo dài hơn 9 giờ,thường được tổ chức vào giữa tháng 11 hàng năm. Kết quả của kỳ thi duy nhất này sẽ là căn cứ để các trường ĐH xét tuyển sinh viên.Cha mẹ học sinh hết sức lo lắng cho con em phải huy động đến “thần linh” yễm trợ.–Đình chùa tổ chức cầu nguyện – cá biệt có rất nhiều bà mẹ đứng lên quỳ xuống lạy 1000 đến 3000 cái để cầu may?!- Ở Việt Nam mình thí sinh kéo nhau đến xoa mòn đầu các cụ rùa Văn miếu Quốc Tử Giám - Hà Nộiđể xin ân phúc).
Tuyển sinh ở Việt Nam:
Cải tổ thi cử là cấp thiết nhưng cần có lộ trình và được nghiên cứu kỹ lưỡng,giải trình tường tận không thể thăm dò dư luận tìm sự đồng thuận đơn giản.Mô hình của Pháp tương đối gần gũi Việt Nam, theo đó nên chăng:
- Nhóm trường có định hướng nghề nghiệp(kiểu Grande École) - đào tạo chuyên biệt như Bách khoa,Y,Dược,Sư phạm,Kiến trúc,Kỹ thuật công nghệ … sẽ trực tiếp tổ chưc tuyển sinh( ra đề,coi,chấm xét tuyển).
- Các trường ĐH tổng hợp,đa khoa nhiều ngành (Université Pluridisciplinaires),dạy kiến thức khoa học cơ bản hoặc đào tạo có định hướng nghề nghiệp - cho đăng ký ghi danh tự do - học theo chế độ tín chỉ - mở toang cửa đầu vào nhưng siết chặt đầu ra .
Tóm lại bớt một kỳ thi,giảm được phân nửa sức ép,giao quyền tuyển sinh cho các trường ĐH chủ động,Bộ đỡ sa vào sự vụ,rảnh tay cho nhiều công việc hệ trọng khác ở tầm chiến lược vĩ mô.
Nhân Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam chỉ đạo từ năm 2015 sẽ chỉ còn một kỳ thi để phục vụ cả mục tiêu xét tốt nghiệp THPT và làm cơ sở giúp các trường ĐH, CĐ tuyển sinh,dư luận chung rất tán thành.
(nguyên PHT.THPT Gia Định –TP.HCM,18/7/2014)
Nguồn: Phan Văn Thạnh - vanchuongviet
Hôm nay, ngày 16/6, nhiều địa phương trên cả nước đồng loạt công bố kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Thông tin từ các hội đồng chấm thi cho thấy, tỷ lệ tốt nghiệp trung học phổ thông năm nay ở nhiều địa phương vẫn ở mức trên 99% và có xu hướng tăng nhẹ so với mọi năm.
Theo báo cáo nhanh của Bộ GD&ĐT, kết thúc ngày thi thứ 2, cả nước có thêm 6 trường hợp bị đình chỉ thi do mang điện thoại di động và tai nghe Bluetooth vào phòng thi.
Bộ GD-ĐT vừa ban hành Thông tư bổ sung vào Quy chế tuyển sinh THCS và THPT. Theo đó, con của người hoạt động cách mạng trước ngày 1 tháng 1 năm 1945 được cộng điểm ưu tiên vào Trung học phổ thông.
Vừa qua, phòng Giáo dục - Đào tạo thị xã Hương Trà đã tổ chức tổng kết phong trào “ai đọc nhiều hơn” trong học sinh tiểu học các trường Tiểu học trên địa bàn thị xã.
Các thí sinh đã hoàn thành xong ngày thi tốt ngiệp THPT 2014.Hôm nay, các thí sinh đã bước vào ngày thi thứ hai với 3 môn thi Toán, Hóa học và Đia lý.
Sáng nay (2/6), các thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm 2014 đã hoàn thành môn thi đầu tiên thuận lợi.
Nhân dịp lễ tổng kết năm học 2013-2014, vào sáng ngày 27/5 vừa qua, chương trình học bổng đầy ý nghĩa có tên gọi “Tiếng nói của bạn” đã tiếp tục được thực hiện tại trường THCS Nguyễn Hữu Đà (THCS Quảng Vinh cũ) thuộc huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế.
Sáng 24/5, tại Lăng Cô (Thừa Thiên Huế), Bộ GD&ĐT, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Chương trình Read Việt Nam phối hợp tổ chức Hội thảo – Tập huấn Kiểm tra đánh giá trong giáo dục.
Ngày 25/5, hơn 700 sinh viên Trường đại học Y Dược - Đại học Huế đã tham dự ngày hội tư vấn tuyển dụng việc làm năm 2014 do Trường đại học Y Dược Huế tổ chức.
Ngày 25/5, tại Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Huế diễn ra ngày hội việc làm mang chủ đề “Cơ hội việc làm trong tầm tay bạn”, với sự tham gia của hơn 1.500 sinh viên đến từ các khoa, trường trực thuộc Đại học Huế.
Bắt đầu từ ngày 2.6, Kỳ thi tốt nghiệp THPT sẽ diễn ra với 4 môn thi trong đó có 2 môn bắt buộc là Toán, Văn, và 2 môn tự chọn trong 6 môn gồm Sử, Địa, Lý, Hóa, Sinh, Ngoại ngữ.
Sau hơn 2 tháng phát động cuộc thi “An toàn giao thông cho nụ cười ngày mai”. Ngày 21/5, tại thành phố Huế, Bộ GD&ĐT phối hợp cùng Uỷ ban ATGT quốc gia và Công ty HONDA Việt Nam tổ chức trao giải cho các giáo viên và học sinh đạt giải.
Chiều 15/5, tại trường Trung cấp Âu Lạc đã diễn ra chương trình giao lưu văn hóa giữa trường Trung cấp Âu Lạc - Huế và Đại học Quản lý Singapore.
Một mùa hè sắp bắt đầu đồng nghĩa với việc các sinh viên năm cuối chuẩn bị thi tốt nghiệp ra trường, nỗi lo về việc làm đang là nỗi lo chung của rất nhiều bạn trẻ. Nhằm giúp các sinh viên có cơ hội tìm được việc llàm, vào ngày 25/5 tới, Trường Đại học Nông Lâm- Đại học Huế sẽ tổ chức "Ngày hội việc làm năm 2014" với sự tham gia tuyển dụng của các Công ty, doanh nghiệp có uy tín trong và ngoài tỉnh.
Đây là chiến dịch nhằm tăng cường thực hiện các chính sách, chương trình và biện pháp nhằm đảm bảo một nền giáo dục hòa nhập có chất lượng, hỗ trợ người khuyết tật vượt qua những rào cản mà họ đang phải đối mặt trong việc tiếp cận giáo dục và quyền được giáo dục.
Sáng 8.5, ĐH Huế đã tổ chức Triển lãm sản phẩm khoa học và công nghệ năm 2014. Đây cũng là dịp để ĐH Huế nhìn lại những kết quả hoạt động KH-CN đã đạt được trong năm qua, với sự tham gia của hàng ngàn cán bộ giảng viên và nhà khoa học ở các đơn vị trực thuộc trên nhiều lĩnh vực khác nhau
Ngày 24-4, Thanh tra tỉnh Thừa Thiên – Huế cho biết kết luận thanh tra Trường Cao đẳng Y tế Huế cho thấy trường này đã tuyển sinh vượt quá chỉ tiêu được giao của Bộ GD-ĐT.
Kỳ thi Olympic Toán sinh viên Toàn quốc lần thứ 22 năm 2014 vừa được tổ chức từ ngày 8 /4/2014 đến ngày 13/4/2014tại Trường Đại học Phạm Văn Đồng (Quảng Ngãi). Đội tuyển Olympic Toán, trường ĐHSP Huế đã đoạt giải đặc biệt Kỳ thi Olympic Toán Sinh viên toàn quốc năm 2014.
Diến ra trong 4 ngày, từ 14/4 đến 17/4, Hội thảo đã quy tụ hơn hơn 200 bác sĩ, chuyên gia về mắt trên thế giới và Việt Nam đến tham dự.
Ngày 16/4, Nhà Thiếu Nhi Huế đã phối hợp với Phòng Giáo dục và Đào tạo, Thành Đoàn Huế tổ chức khai mạc Lễ hội Thiếu nhi "Sắc màu tuổi thơ" tại Nhà thiếu nhi Huế.