Shun Medoruma (sinh năm 1960) là một trong những nhà văn đương đại quan trọng nhất của Okinawa, Nhật Bản. Ông được giải Akutagawa Prize năm 1997 với truyện ngắn “Giọt nước” (Suiteki).
Nhà văn Nhật Bản Shun Medoruma - Ảnh: internet
SHUN MEDORUMA
Một tấm kính cửa sổ vỡ. Tôi mở cửa sổ phòng ngủ của tôi và đảo mắt nhìn xuống đường phố. Một gã đàn ông đang chạy trốn. Dưới bàn ăn trong bếp tôi thấy có một hòn đá cỡ nắm tay em bé. Tôi lấy mũi giày đẩy các mảnh kính vỡ lớn thành một đống vào cạnh vách tường, rồi lấy chổi quét các mảnh vỡ vụn. Tôi không muốn chạy máy hút bụi vào giữa đêm, vì vậy tôi để nó ở đó và quay trở lại giường ngủ.
Anh thấy đó là ai không?
Vợ tôi hỏi, cô nằm quay lưng về phía tôi.
Anh không biết. Trông giống mấy gã trai trẻ.
Anh không đuổi theo nó à?
Gì cơ?
Nó chưa thể đi quá xa đâu.
Đồng hồ trên chiếc tủ đứng điểm 5. 15. Tôi mặc quần áo thể dục vào và đi ra ngoài. Không khí luồn vào phổi buốt lạnh. Tôi tự ôm mình lại cho ấm, tay để trong nách, và hướng theo chỗ gã đàn ông đã biến mất. Tất cả những ngôi nhà của khu dân cư đều tối. Không có ai xung quanh, mặc dù thỉnh thoảng tôi nghe thấy vài chiếc xe chạy qua đường phố. Khi gần tới các góc đường, thần kinh của tôi căng lên. Tôi nín thở và lắng nghe, sau đó nhảy ra, nhưng nhìn trở lại chỉ là một con đường vắng vẻ. Ở phía trước siêu thị thực phẩm có cái máy bán hàng tự động gắn chiếc đèn đỏ đang xoay phía trên cao. Tiếng vo vo của thiết bị điện tử như từ trong đầu tôi rỉ ra.
Tôi bắt đầu chạy bộ để cố gắng thoát khỏi những tiếng ồn nhưng nó có ở tất cả mọi nơi. Tôi từ từ dừng lại. Mồ hôi chảy ướt cả người. Tất cả các căn nhà trong khu vực này trông giống nhau, và mặc dù tôi đã sống ở đây nhiều năm, chuyện nhầm đường vẫn dễ xảy ra. Có cảm giác như lần đầu tiên tôi đến ở đây. Tôi tiếp tục bước đi, đảo mắt khắp các phía đường phố bên cạnh, ngạc nhiên là mình đã đi xa hơn nhiều. Tôi sẽ phải đi. Bụng hết sức lo lắng. Thôi quay trở lại.
Mặc dù cảm thấy mình đã đi một quãng rất xa, cái máy bán hàng tự động gắn đèn xoay vẫn như nhấp nháy ngay trước mặt tôi. Tôi nhìn vào cổ tay để xem giờ, nhưng tôi đã bỏ quên đồng hồ ở nhà. Kể từ khi ra khỏi nhà đến giờ không thể quá một tiếng đồng hồ. Bầu trời ở phía đông đã bắt đầu hửng sáng. Khi tôi cố nhớ lại khoảng thời gian này trong năm mặt trời mọc lúc mấy giờ, tôi nhận ra tôi không thể nhớ được lần cuối cùng tôi đã thức dậy đón bình minh. Tôi đột nhiên mất hết tin tưởng về cảm giác thời gian của mình. Tôi nghĩ, có lẽ tốt hơn là tôi trở về nhà.
Tôi quay lại và nhìn thấy một người phụ nữ trẻ chạy về phía tôi. Cô dừng một lúc ngắn ngủi. Hầu như không thể nhìn thấy khuôn mặt mờ mờ của cô dưới cái áo trùm đầu, nhưng cô không thể nào lớn hơn tuổi trung học cơ sở. Có lẽ tôi thấy quả là nguy hiểm cho một cô gái chạy ngoài đường một mình vào giờ này, nhưng rồi điều xảy ra cho tôi là cô ấy có thể lo lắng chính tôi là mối nguy hiểm. Khi tôi đứng đó lặng lẽ, cô đi ngang qua tôi một cách nhanh vội và đôi mắt nhìn xuống đường, tôi nghĩ, cô đang bảo vệ mình. Ngay khi tôi sắp chào hỏi thì nhanh như chớp cô biến mất bên góc phố. Cảnh chạy trốn tức thời của cô gái làm cho tôi nghĩ đến gã đàn ông.
Tôi đã đoán người tôi thoáng thấy từ cửa sổ là một gã đàn ông còn trẻ, nhưng bây giờ tôi không chắc đó là nam hay nữ, già hay trẻ. Tôi có cảm giác mình bị bắt giữ, cả trí nhớ cùng sự phán đoán của mình đang được làm rõ, và tôi chạy về nhà như để cố gắng thoát khỏi chúng. Khi tôi trở về, vợ tôi vẫn hướng mặt nơi khác để tránh tôi và nằm như bất động trên giường.
Anh không tìm thấy ai cả.
Cô không trả lời, nhưng tôi quá mệt mỏi nên cũng không làm gì hơn là nhắm mắt lại để có thể ngủ chút ít.
Khi tôi thức dậy, vợ tôi đã đi khỏi. Có cà phê lạnh và bánh mì nướng trên bàn ăn. Hơn 08:00. Tôi vội vã rửa mặt và khi sắp cạo râu thì nhận thấy có thứ gì đó màu trắng trong chòm râu trên cổ tôi.
Lo lắng nó có thể là một mảnh thủy tinh vỡ, tôi rà nhẹ vào - hóa ra là sợi tóc bạc. Tôi bắt đầu có tóc bạc từ khi nào nhỉ? Tôi quá trẻ để có tóc bạc, tôi nghĩ, và cười mình, nhưng cảm thấy thêm điều gì đó giống như tuyệt vọng. Tôi nhìn qua chỗ chân tường. Kính vỡ vẫn còn đó. Ngoài ra còn có rất nhiều mảnh vỡ lấp lánh dưới cửa sổ, nhưng tôi không có thời gian để dọn sạch chúng. Tôi đổ cà phê vào bồn rửa chén và lấy một mẩu bánh mì nướng trước khi vội vã ra khỏi cửa.
“Này, S. Cô có cái kim không?”
“Gì vậy, đứt nút à,? Lại đây, em kết cho”.
“Không, không phải cái đó. Tôi nghĩ mình bị mảnh kính đâm.”
Lúc tôi đến chỗ làm việc và lấy bút để ghi lại vài việc cần nhớ thì cảm thấy đầu ngón tay trỏ phải đột ngột nhói đau. Có vật gì đó chui vào, nằm trong lớp thịt của ngón tay. Khi tôi ấn vào đó thì có cảm giác bị vật bén đâm mạnh.
S. đưa cho tôi một cây kim lấy từ túi đồ may cô để trong bàn của mình và tôi mang nó đến bên cửa sổ. Tôi liếm mũi kim rồi cẩn thận lách nó vào dưới da. Mặc dù tôi không thể nhìn thấy gì cả, nhưng chắc chắn có vật cứng và sắc nhọn mắc kẹt trong đó. Tôi khoét rộng hơn và cố gắng moi nó ra. Mỗi lần mũi kim có vẻ như bắt được nó thì nó trượt sang một bên và ăn sâu hơn vào thịt. Tôi dùng móng tay cái ép mạnh lên trên đầu ngón tay và thọc kim vào. Tôi cắn răng nén một tiếng kêu đau đớn. Khi tôi kéo ra thì cây kim dính ướt chất dịch màu vàng nhạt. Dính trên mũi kim là một mảnh kính rất nhỏ, lấp lánh. Khi tôi nghiêng qua để nhìn cho rõ hơn thì dường như nó biến mất. Tôi lấy khăn tay của mình lau cây kim rồi trả nó cho S. Cô cười và nói, “Đúng là ấn tượng.” Tôi quay trở lại bàn của mình và cố gắng tiếp tục công việc, nhưng ngón tay của tôi không thôi đau nhức. Khi tôi nhìn lên thì thấy S. gói cây kim vào khăn giấy và ném vào sọt rác dưới chân cô. Tôi cảm thấy có cái gì đó đang loáng thoáng trong đầu. Không mảy may bận lòng, tôi cố gắng tập trung vào công việc, để làm tan đi sự chú ý của mình vào cái đau ở ngón tay.
![]() |
Minh họa: ĐẶNG MẬU TỰU |
Chiều hôm đó tôi về sớm, nói là bị đau đầu. Trên đường về nhà, tôi ghé lại cửa hàng kính.
Tôi lên lịch sửa chữa cửa sổ và vẽ sơ đồ đánh dấu vị trí nhà tôi. Khi tôi cầm bản sơ đồ đưa cho chủ tiệm và sắp rời chân thì thấy một tấm kính dựa vào bức tường.
Tôi liền hỏi giá của nó, chủ tiệm nói ông sẽ cho tôi không lấy tiền bởi vì nó bị lỗi. Tôi cảm ơn và mang nó ra xe, nhưng trước khi để nó vào xe thì tôi cầm nó lên và ngắm mọi vật xung quanh qua tấm kính. Đúng vậy, nó có một vài khiếm khuyết. Nó hình vuông, viền màu xanh lá cây, dày khoảng năm li và mỗi cạnh khoảng năm mươi centimet, nhưng nó hơi vênh một chút. Tôi không thể nói chính xác nó bị lỗi chỗ nào, nhưng rõ ràng tấm kính sẽ không phù hợp với các loại cửa sổ. Tôi đặt nó ở ghế hành khách và lái xe đi. Theo một sự thúc giục bất ngờ, tôi vượt qua ngang nhà tôi và hướng về phía bắc đến bờ biển, tăng tốc trên đường đi.
Cô ấy áng chừng ở tuổi học đại học. Làn da trắng của cô có vẻ không như tự nhiên. Cô đưa máy ảnh cho tôi nhờ chụp ảnh giùm, rồi cười và chạy đến làm dáng cạnh một cô bạn khác. Họ đứng gần rìa của vách đá, quay lưng về phía chân trời. Gió từ biển thổi lên gần như làm tốc những cái mũ che nắng của họ. Tiếng cười vô tư của họ vang lên khi họ ép chặt cái mũ xuống đầu. Cảm thấy thoải mái hơn trước, tôi nhìn qua kính ngắm. Nhưng những hình ảnh nhỏ bé của các cô gái đang mỉm cười trong cái khung vuông dường như gây ra điều gì đó làm tôi không thể bấm máy. Cơn đau như dao đâm ở ngón tay của tôi quay trở lại. Một cái ớn lạnh lan truyền từ ngón tay vào vai, sau đó toàn bộ cánh tay của tôi tê liệt. Nụ cười của các cô gái biến mất.
“Anh có sao không? Tôi có thuốc nhức đầu cho anh uống.”
Tôi cảm thấy hơi thở ấm áp của cô gái rót vào tai tôi khi tôi cong người lên. Tôi xua tay và giao lại máy ảnh. Những ngón tay của cô mềm ẩm, như sâu bướm. Tôi không thể nhấc người lên để nhìn cô gái.
Tôi cảm thấy cô di chuyển rồi dừng lại cúi xuống mấy lần ngắn ngủi. Khi tôi gượng dậy được, tôi nhìn thấy cô ấy đứng gần bạn cô, hai người nhìn tôi ấp úng. Một lần nữa cô gái hỏi tôi có sao không và tôi lại xua tay. Đột nhiên cô thấy sợ hãi. Họ vội vàng đi tới chiếc xe màu xanh và lái xe đi, tung lên một đám mây bụi.
Gió từ biển thổi tới quất vào quần áo của tôi. Nhưng tôi không cảm thấy nó trên mặt, ở cổ hoặc ở tay và chân tôi - giống như da của tôi được bọc nhựa. Tôi lấy tấm kính trong xe mang tới rìa vách đá. Nhìn nước phía dưới cách chừng sáu mươi hoặc bảy mươi mét. Từ nơi tôi đang đứng, tôi không thể nhìn thấy nơi vách đá giáp với nước, các sườn vách đá đã bị sóng biển gặm mòn. Những mũi đá từ rạn ngầm bật lên trên làn nước xanh thẫm, sóng vỗ trắng xóa xung quanh. Duy nhất có một đôi giày màu đỏ nằm trên một khối đá san hô. Tôi đỡ kính lên và nhìn xuyên qua nó. Sự chuyển động của nước đã chậm lại và biển càng lúc càng trở nên bình lặng hơn. Ngón tay của tôi nóng như đốt. Tôi thả tấm kính. Nó nghiêng về phía trước, lúc rơi nó trở nên nhỏ hơn. Tất cả chỉ xảy ra trong cùng một lúc. Những con sóng âm thầm tung phá.
Tôi đi về phía nam xuống đường cao tốc về lại thị trấn.
Tôi ra khỏi xe và đi bộ qua các đường phố. Dường như bất cứ khi nào tôi đi ngang qua một ai đó thì họ quay lại lén liếc nhìn vào phía sau tôi. Lo lắng trong tôi lớn lên và bước chân của tôi giục giã hơn.
Bằng cách nào để biết mấy giờ rồi?
Tôi để đồng hồ của mình ở đâu đó nhưng không thể nhớ chỗ. Xét đoán từ nhiều người vẫn lui tới có lẽ chưa phải là muộn. Nhưng tôi không thể biết chắc chắn. Tôi theo cùng một đường với những người đi bộ khác cho đến khi tôi nhận ra còn một mình tôi lang thang trên các con đường tối. Chỉ có một căn hộ mở đèn ở cửa sổ tầng hai. Qua bức màn kéo ra tôi có thể nhìn thấy cái bóng của một cô gái. Đó là cô gái sáng nay, tôi nghĩ. Cô ấy trông giống như cô gái ngồi ở bàn học. Có cái gì đó khi nhìn một bên chiếc cằm nhọn của cô làm cho ngực tôi nhói đau. Đầu ngón tay cào trên đá, lạnh khủng khiếp. Cái bóng mảnh mai đứng lên và quay sang đối mặt với tôi. Nó kéo dài cánh tay thật rộng và ngay lúc đó tôi nghe thấy tiếng kính vỡ vang lên. Các mảnh vỡ của cô gái đổ ập xuống.
“Chính là nó!”
Tôi nghe thấy một giọng nói cộc lốc và tiếng chân bước về phía tôi từ đầu kia của đường phố. Tôi chui vào một con hẻm và chạy hộc tốc. Hơi thở của tôi đứt quãng và chân của tôi như văng ra khi nhìn thấy căn hộ của mình. Tôi tung cửa và cả tay chân rớt xuống bàn ăn, thở hổn hển ở đó cho đến khi hơi thở trở lại bình thường. Kính vỡ trên sàn nhà đã được dọn sạch và cửa sổ mới đã được lắp đặt.
Nhìn qua cái cửa sổ mới thì bề nào cũng sinh động hơn, dường như ngày hôm sau đã ló dạng, trong khi phần còn lại của thế giới vẫn còn đang ngủ. Tôi quăng chiếc áo sơ mi tuột cúc ướt đẫm mồ hôi xuống ghế sofa và bò vào giường. Từ phía trong, vợ tôi đang hướng về phía tôi. Cô rùng mình. Giọng nói của cô run run.
Anh đang ướt như tắm kia.
Tôi trả lời mà lẩm bẩm không thành tiếng.
Mắt tôi nhắm lại và một giấc ngủ đè nặng lên người tôi.
Xa xa, có tiếng kính vỡ vang lên.
Dương Đức dịch
Nguồn: http://wordswithoutborders.org/article/
(TCSH376/06-2020)
LGT: R. Grossmith sinh năm 1954 ở Dagenham thuộc London, nhận bằng tiến sĩ với luận án về Nghệ thuật tiểu thuyết của Vladimir Nabokov và hiện sống ở Glasgow, nơi ông làm việc biên soạn tự điển.
L.T.S: Nikom Rayawa là nhà văn trẻ sinh ở một làng phía Bắc thủ đô Băng Cốc. Nikom Rayawa thuộc phái văn học "Trăng lưỡi liềm" có xu hướng nhân bản và tự do.
Lỗ Tấn là nhà văn hiện đại Trung Quốc rất đỗi quen thuộc với bạn đọc Việt Nam. Ông quê ở Thiệu Hưng, Triết Giang, sinh ngày 25 tháng 9 năm 1881, mất ngày 19 tháng 10 năm 1936. Năm nay là năm kỉ niệm 130 năm ngày sinh và 75 năm ngày mất của ông.
William Butler Yeats (1865 - 1939) là nhà thơ và kịch tác gia lớn của Ailen, sinh ở Dublin. Cùng với T.Eliot, Yeats đã cách tân nền thơ Anh và Ailen. Được giải thưởng Nôbel năm 1923. Sáng lập Hội Văn học Ailen và Nhà hát Quốc gia Ailen.
LGT: O. Henry là bút danh của William Sydney Porter. Ông sinh năm 1862 và mất năm 1910, cùng năm qua đời của Mark Twain.
LGT: James Ross là nhà văn đương đại của Anh. Ông là một trong số những thành viên của trường phái Không Tưởng. James sống trong một căn nhà cũ, viết bên một chiếc bàn cũ bằng một chiếc máy tính xách tay giá rẻ, theo như lời ông nói. James Ross bắt đầu cầm bút từ năm 1996, cho đến nay đã viết hàng loạt truyện ngắn mang phong cách riêng, đậm chất huyền ảo và giả tưởng.
Mia Couto sinh ngày 5 tháng 7.1955 tại Beira, Mozambique. Ông là nhà văn Mozambique nổi tiếng. Các tác phẩm của ông viết bằng tiếng Bồ Đào Nha, đã được dịch rộng rãi ra nhiều thứ tiếng và được in ở trên 22 quốc gia. Truyện ngắn dưới đây được David Brookshaw dịch từ tiếng Bồ Đào Nha sang tiếng Anh. Bản tiếng Việt theo David Brookshaw.
LGT: Ngày nay, khi văn học dần rời xa đại tự sự mà thay vào đó là sự lên ngôi của tiểu tự sự thì truyện cực ngắn là một trong những thể loại được người sáng tạo và người đồng sáng tạo quan tâm. Tuy nhiên cho đến nay thì dường như vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất cho cái gọi là “truyện cực ngắn”. Truyện cực ngắn còn được biết đến dưới nhiều dạng thức định danh như “truyện chớp” (flash fiction), “truyện bất ngờ” (sudden fiction), “vi truyện” (micro fiction)...
L.T.S: Kurt Kusenberg (1904-1983), sinh ở Göteborg, Thụy Điển, mất tại Đức. Giám đốc văn học suốt ba mươi năm tại một nhà xuất bản trong nước và chủ biên một loại sách viết riêng về các triết gia, bác học và nhà văn. Tác giả của nhiều truyện kể mang màu sắc kỳ dị.
L.T.S: Miguel Rojas Mix, sinh năm 1934 tại thủ đô Chi-lê. Giám đốc viện Nghệ thuật châu Mỹ La tinh thủ đô San Chiago. Bỏ Chi lê sang Pháp dạy học ở Đại học Paris VIII. Viết tiểu luận, truyện ngắn, sách thiếu nhi. “Bàn tay Chúa” là truyện ngắn ác liệt tố giác chính quyền Pi-nô-chê khát máu tại Chi-lê chỉ có thể gây ra khổ đau, chết chóc, ly hương và quật khởi cho nhân dân xứ này. Truyện mang ý hướng ngụ ngôn, gợi ý, gợi hình, vừa có nét thần kỳ mà vẫn không xa hiện thực.
LTS: Valentin Rasputin sinh năm 1937 tại một ngôi làng ở Siberia, Ust-Uda. Tốt nghiệp xong đại học Irkutsk, ông làm việc cho các tờ báo ở Irkutsk và ở Krasnoyarsk trong nhiều năm. Truyện ngắn đầu tiên của ông xuất hiện năm 1961. Truyện “Tiền bạc cho Ma-ria” đem lại danh tiếng cho ông. Với những truyện xuất hiện sau đó như “Kỳ hạn cuối cùng”, “Hãy sống và nhớ đến tôi”, “Vĩnh biệt Ma-chi-ô-ra”, ông được khẳng định như một trong những nhà văn Xô-viết lớn nhất. Truyện ngắn dưới đây xuất hiện trong một tập truyện mới của ông, tập truyện có đề là “Cuộc sống và tình yêu”.
LGT: Hồ Thích là nhà văn, học giả lớn của Trung Quốc. Truyện cực ngắn này đã rạch đôi hai nền văn minh với hai lối sống, hai cách tư duy. Với nền văn minh nông nghiệp, xã hội tiểu nông, mọi thứ chỉ cần tương đối. Đem lối sống, cách tư duy ấy sang nền văn minh đại công nghiệp thì trật khớp hết, và… chết.
PHRÊ-ĐRÍCH SI-LAN-ĐE- Tất cả đứng dậy, - viên mõ tòa nói với giọng đều đều.Ông chánh án bước vào, kéo ghế lại gần rồi ngồi xuống.- Tất cả ngồi xuống, - viên mõ tòa làm xong phận sự, chẳng còn buồn để ý đến những gì diễn ra trước mắt.
A-ri-en Đot-phơ-man sinh năm 1942 tại Chi-lê. Giáo sư dạy thuyết giảng tại Đại học Văn thuộc Viện Đại học Chi-lê, ông phải rời bỏ Chi-lê vào năm 1973, viết truyện ngắn, tiểu luận và thơ.Truyện ngắn Viên thuốc bọc đường viết theo kỹ thuật chen lồng đối thoại và chen lồng hiện tại và tương lai.Nội dung truyện vạch trần sự vật lộn miếng ăn tại Hoa Kỳ khiến cho lắm kẻ tha phương lao vào một số nghề nghiệp nguy hiểm, khốn nạn.
An-ghiêc-đax Pô-xi-ux, sinh năm 1930, tại làng Ketubai - ông tốt nghiệp Khoa Ngữ văn Litva ở Học viện Giáo dục Klaipeda - Ông viết văn vào năm 1953, tác giả của nhiều truyện ký, đồng thời ông còn là nhà văn viết nhiều cho tuổi thơ.
VLA-ĐI-MIA XÔ-LÔ-KHINThị trấn nhỏ giữa buổi trưa hè bụi bậm, buồn tanh, vắng ngắt. Chẳng biết tự bao giờ, giữa thị trấn đã sừng sững một tòa đại giáo đường năm tháp nhọn. Nổi lên giữa những mái nhà một tầng có vườn cây xanh rì bao quanh trải đều lúp xúp hai bên bờ sông là gần chục nhà thờ, mà tháp của chúng cái thì màu da trời, cái thì màu lục, cái thì màu vàng.
Marie Luise Kaschnitz (1901-1974) là một nữ văn sĩ nổi tiếng và tiến bộ của Tây Đức, sinh trưởng ở Cac-lơ Xru-e (Karlsruhe) trong một gia đình sĩ quan. Bắt đầu hoạt động với tư cách cây bút văn xuôi từ những năm 20.
K. PAU-TỐP-XKISố phận một nguyên soái của Na-pô-lê-ông - mà chúng ta sẽ không gọi tên để khỏi làm phiền lòng những nhà sử học và những kẻ mọt sách - xứng đáng để đem kể cho các bạn, những người đang phàn nàn về sự nghèo nàn của tình cảm con người.
LTS: Vassily Shukshin (1929-1974), một diễn viên tài hoa, một đạo diễn phim lỗi lạc, một nhà văn tên tuổi. Thật khó nói lãnh vực nghệ thuật nào đã quyết định quá trình hình thành tài năng của Shukshin: truyện ngắn, tiểu thuyết hay điện ảnh? Nhưng dẫu sao vẫn không cần bàn cãi gì nữa về giá trị truyện ngắn của Shukshin. Xin giới thiệu một trong những truyện ngắn viết vào những năm cuối đời của nhà văn.
LGT: Irving Stone (1903-1989), nhà văn Mỹ hiện đại, nổi tiếng trong nước và trên thế giới nhờ những kịch bản phim lịch sử, những tác phẩm về tiểu sử các nhân vật nổi tiếng, nhất là những cuốn “Khát vọng cuộc sống” (Lust for Life) viết năm 1934, về Vincent van Gogh, danh hoạ Hà Lan, “Tê tái và Đê mê” (The Agony and the Ecstasy) viết năm 1961, về Michelangelo, danh hoạ và nghệ sĩ điêu khắc Italy, “Thuỷ thủ trên lưng ngựa” (Sailor on Horseback) về Jack London, nhà văn Mỹ lừng danh...).