Khi khán giả chưa thể đến rạp, sân khấu chưa thể sáng đèn, việc xây dựng và triển khai mô hình “nhà hát truyền hình” được xem là hướng đi phù hợp để không làm đứt đoạn dòng chảy biểu diễn nghệ thuật trong đại dịch. Ðồng thời, giữ lửa đam mê nơi nghệ sĩ và mang đến nhiều cơ hội giúp công chúng được thưởng thức những tác phẩm nghệ thuật chất lượng cao.
Vở Trung thần (Nhà hát Tuồng Việt Nam) được chọn phát trên “nhà hát truyền hình”. Ảnh: Ðào Anh
Gần hai năm qua, dịch Covid-19 đã khiến ngành nghệ thuật biểu diễn nước nhà lao đao. Nhiều tác phẩm, chương trình được đầu tư, chuẩn bị kỹ lưỡng buộc phải hoãn, hủy. Hoạt động biểu diễn bị tê liệt, các đơn vị không có nguồn thu, tâm lý và đời sống nghệ sĩ bị ảnh hưởng trầm trọng. Khán giả cũng bị hạn chế hơn trong tiếp cận, thụ hưởng những chương trình biểu diễn có giá trị về nội dung và nghệ thuật…
Ðể tháo gỡ những khó khăn nêu trên trong điều kiện bảo đảm an toàn phòng dịch, song song với duy trì các kênh trực tuyến về nghệ thuật biểu diễn trên nền tảng số, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chỉ đạo Cục Nghệ thuật biểu diễn triển khai việc thu phát, ghi hình các chương trình nghệ thuật đặc sắc để phát trên sóng truyền hình. Ông Trần Hướng Dương, Phó Cục trưởng Nghệ thuật biểu diễn cho biết, Cục đã làm việc với các nhà hát trực thuộc Bộ và một số đài truyền hình như VTV, VOV, một số đài phát thanh - truyền hình các tỉnh, thành phố để lên phương án, kế hoạch phối hợp phát sóng các chương trình nghệ thuật chất lượng. Theo đó, Cục chịu trách nhiệm về phần lựa chọn, cung cấp các tác phẩm, chương trình; các đài truyền hình chịu trách nhiệm biên tập để phát sóng. “Ðây không chỉ là giải pháp tình thế khi sân khấu trực tiếp bị “đóng băng”, mà còn là xu thế của thời đại mới giúp nghệ thuật biểu diễn được quảng bá rộng rãi tới mọi đối tượng khán giả. Ngay cả khi điều kiện cho phép hoạt động biểu diễn trực tiếp trở lại, các đơn vị nghệ thuật vẫn cần xây dựng các nhà hát trực tuyến trên nền tảng công nghệ số và truyền hình nhằm phục vụ đồng thời cả hai đối tượng: Khán giả trực tiếp đến sân khấu và khán giả tiếp cận qua các kênh thông tin truyền thông” - ông Trần Hướng Dương nhấn mạnh.
Hiện có 12 nhà hát hoạt động ở nhiều loại hình nghệ thuật chuyên nghiệp: Kịch nói, tuồng, chèo, cải lương, xiếc, rối, ca múa nhạc đang trực thuộc quản lý của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Trong giai đoạn đầu, Cục Nghệ thuật biểu diễn và các đơn vị đã lên danh sách 24 chương trình sẽ phát sóng, bao gồm bảy chương trình ca múa nhạc; ba tác phẩm kịch nói; sáu tác phẩm sân khấu truyền thống tuồng, chèo, cải lương; hai chương trình rối; hai chương trình xiếc; bốn chương trình giao hưởng, nhạc vũ kịch... Ngay trong tháng 7, Nhà hát Ca múa nhạc dân gian Việt Bắc sẽ trình diễn chương trình nghệ thuật “Những ngôi sao bất tử” để phát trên sóng VTV2 đúng dịp kỷ niệm 74 năm Ngày Thương binh - liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2021). Ðảm nhận vai trò tác giả kịch bản kiêm tổng đạo diễn chương trình, Nghệ sĩ Ưu tú Lê Khánh Toàn, Quyền Giám đốc Nhà hát cho biết: Thời gian ghi hình gói gọn trong ngày 24/7, toàn bộ ê-kíp phải làm xét nghiệm PCR và chỉ được sinh hoạt tại đơn vị. Nhằm làm mới chủ đề đã quen thuộc, phần âm nhạc được phối khí lại toàn bộ, phần hoạt cảnh cũng được dàn dựng theo phong cách của những biên đạo trẻ sao cho mang đậm màu sắc anh hùng ca mà vẫn giàu chất thơ, hoành tráng nhưng không bi thương mà vẫn nhẹ nhàng, lãng mạn…
Nghệ sĩ Nhân dân Tống Toàn Thắng, Phó Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam chia sẻ: Trong tình hình hiện tại, “nhà hát truyền hình” có thể xem là giải pháp tích cực nhất để nghệ sĩ hâm nóng đam mê, tình yêu với nghề nghiệp. Ðây cũng là bước đi giúp khai thông dòng chảy nghệ thuật, đưa các tác phẩm chất lượng cao tiếp cận rộng rãi nhiều đối tượng khán giả, tranh thủ được sức mạnh của truyền hình là phương tiện chuyển tải thông tin có sức lan tỏa lớn…
Tuy nhiên, theo các chuyên gia sân khấu, để “nhà hát truyền hình” thật sự trở thành kênh quảng bá nghệ thuật hiệu quả, cần có sự cẩn trọng trong khâu lựa chọn các chương trình, tác phẩm khi giới thiệu, bảo đảm phù hợp tâm lý tiếp nhận của công chúng hiện đại trên thiết bị nghe nhìn, nhất là với các tác phẩm sân khấu vốn có thời lượng khá dài. Có thể thấy, “nhà hát truyền hình” vừa là động lực, cũng vừa là thách thức. Bởi với biểu diễn trực tiếp, giữa khán giả và diễn viên thường vẫn có khoảng cách cố định từ sân khấu tới hàng ghế khán giả. Nhưng trước ống kính máy quay, mọi tình huống, diễn biến tâm lý đều có thể bắt cận cảnh. Ðiều này đòi hỏi các nghệ sĩ, diễn viên càng cần tập trung cao độ trong diễn xuất, không ngừng trau dồi, rèn giũa khả năng biểu diễn, sao cho những sản phẩm nghệ thuật trên sóng truyền hình thật sự trở thành món ăn tinh thần lôi cuốn, hấp dẫn.
Khi toàn cầu hóa, nhiều người mới ý thức rõ hơn tầm quan trọng của sáng tạo. Nhiều quốc gia coi sáng tạo là nguồn lực chính trong nền kinh tế tri thức. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số, bên cạnh động lực cũng tạo ra nhiều thách thức đối với khả năng sáng tạo của con người.
“Hiện thực” của đời sống hiện ra trước cái nhìn của chúng ta luôn luôn là một hỗn hợp, một nồi súp lẩu của “thực tế” và “tri nhận”, không tách bạch, và không dễ tách bạch được.
Nuôi dưỡng tâm hồn ham đọc sách từ bé cho con, sẽ giúp con dễ dàng vượt qua được giai đoạn khủng hoảng của tuổi mới lớn, giúp con mạnh mẽ đối mặt với những thay đổi của bản thân, và sóng gió của cuộc đời.
Để không bị lãng quên giữa các loại hình nghệ thuật giải trí hiện đại, sân khấu cải lương nói riêng, nghệ thuật truyền thống nói chung, đang tìm cách chuyển mình, dần tìm lại chỗ đứng. Trong quá trình tìm hướng đi mới ấy, các nghệ sĩ không hoàn toàn chạy theo thị hiếu một cách dễ dãi mà bỏ qua yếu tố nghệ thuật.
Một năm qua, sự xuất hiện của các sàn đấu giá nghệ thuật đã góp phần thúc đẩy hội họa phát triển, tạo ra thị trường lành mạnh thu hút nhà đầu tư cũng như giới mộ điệu. Nhưng vẫn còn nhiều vấn đề bỏ ngỏ.
Văn hóa là sản phẩm, đồng thời là điều kiện, động lực, phương thức tồn tại và phát triển của một đất nước. Văn hóa có sự phát triển tự thân nhưng cũng có cả sự tiếp nhận bên ngoài. Theo các chuyên gia, trong khi bảng giá trị của người Việt xuất hiện một số hiện tượng lệch lạc, cần nghiên cứu xây dựng hệ thống chuẩn mực xã hội, từ đó xác định khuôn khổ để trở lại chân giá trị.
Khi các hoạt động diễn xướng dân gian dần tách khỏi, đình làng dường như đánh mất một phần linh hồn, còn nghệ thuật truyền thống cũng thiếu khí vị. Theo NSƯT Đoàn Thanh Bình, những buổi diễn của Giáo phường Đình làng Việt một năm qua chính là hành trình để mỗi người được về lại ngày xưa, đắm mình trong đời sống văn hóa cộng đồng.
Thêm một lần mổ xẻ về thực trạng của lý luận phê bình sân khấu hiện nay, các nhà chuyên môn, tác giả đều cho rằng lý luận phê bình của sân khấu nước nhà rất thiếu, yếu và luôn bị các nhà hát… phớt lờ.
Nhà biên kịch Nguyễn Thị Hồng Ngát đã chia sẻ đầy trăn trở tại Hội thảo "Liên hoan phim Việt Nam trong sự nghiệp phát triển điện ảnh dân tộc" vừa qua ở Đà Nẵng.
Sáng 16/11, Hội Di sản văn hóa Thăng Long - Hà Nội đã tổ chức Hội thảo khoa học “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu trên địa bàn Hà Nội - nhận diện, bảo tồn và phát triển” tại đình Hào Nam. Hội thảo đã thu hút sự quan tâm của đông đảo các nhà nghiên cứu, quản lý văn hóa - xã hội, các nghệ nhân dân, đồng đền, thủ nhang, thanh đồng…
Gần đây, một số trường ngoài công lập tăng học phí cao gây phản ứng của phụ huynh và bất bình dư luận. Đáng chú ý là theo Luật Giáo dục 2005, các cơ quan quản lý nhà nước không có thẩm quyền quản lý việc thu chi của các trường ngoài công lập. Các trường này hoạt động theo Luật Doanh nghiệp và ngành giáo dục chỉ giám sát về chỉ tiêu tuyển sinh, chương trình đào tạo.
Là di tích lịch sử văn hóa được xếp hạng Quốc gia từ năm 1991, nhưng những giá trị lịch sử, yếu tố nguyên gốc tại chùa Khúc Thủy, thôn Khúc Thủy (xã Cự Khê, huyện Thanh Oai, Hà Nội) đã bị xâm phạm nghiêm trọng.
Không phải ai sinh ra cũng đã có thẩm mỹ âm nhạc mà nó được hình thành gắn với không gian sống, điều kiện thụ hưởng. Theo nhạc sĩ Quốc Trung, hiện nay ở Việt Nam hầu hết các chương trình nghệ thuật chỉ trình diễn một vài thể loại nhạc, bó hẹp sự lựa chọn của khán giả. Nếu mọi người tự mở rộng, bỏ qua rào cản để thử nghiệm nhiều thể loại nhạc khác nhau, sẽ phát hiện ra nhiều thứ mới mẻ, thú vị.
Cuộc sống của họ ra sao, quan niệm về tình yêu, hạnh phúc, nỗi buồn, suy nghĩ về truyền thống, hiện tại và tương lai như thế nào? Để tìm ra câu trả lời, đạo diễn người Hà Lan Manouchehr Abrontan đã đi từ Nam ra Bắc, phỏng vấn hàng trăm phụ nữ ở mọi lứa tuổi, ngành nghề, vai trò khác nhau. Và “Việt Nam tim tôi” ra đời như tình ca về vẻ đẹp, sức mạnh của phụ nữ Việt.
“Học sinh như bó đuốc, nhiệm vụ của tôi là truyền lửa cho bó đuốc. Nhưng trước khi truyền lửa được thì giáo viên phải là người yêu thích, say mê tìm tòi, chắt lọc cái hay trong môn học, khơi gợi cho các em tự tìm tòi, tự phát hiện ra vấn đề”. Đó là chia sẻ của thầy giáo Lê Quang Nhân, Trường THPT chuyên Nguyễn Du, Đắk Lắk tại Lễ tuyên dương gương Người tốt việc tốt đổi mới sáng tạo trong dạy và học năm học 2016 - 2017 do Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD - ĐT) tổ chức sáng 18.10.
Trong bối cảnh cần khẳng định văn hóa doanh nghiệp Việt Nam, việc tìm ý tưởng sáng tạo từ “Truyện Kiều” được cho là con đường ngắn nhất. Như GS. Phong Lê, Chủ tịch Hội Kiều học Việt Nam nhận định: “Doanh nhân dùng chữ tâm ấy để tiến là phúc cho họ, cũng là phúc cho xã hội vậy”.
Trước các phương tiện nghe nhìn, sách đang trở nên yếu thế hơn. Người lớn cũng ngại đọc sách, còn trẻ em thì thích xem iPad và chơi game. Làm sao để tạo được thói quen đọc sách cho trẻ, qua đó, dần nuôi dưỡng tâm hồn các em bằng sách?
Chú trọng phát triển văn hóa đọc tại vùng nông thôn, miền núi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong Đề án phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030. Tuy nhiên, văn hoá đọc ở trẻ em nói riêng sẽ không thể phát triển rộng lớn nếu hệ thống phát hành sách chỉ tập trung ở thành phố và trẻ em nông thôn, miền núi vẫn còn “đói sách”.
Hoạt động đấu giá nghệ thuật ở Việt Nam mới đang ở buổi bình minh. Buổi đấu giá nghệ thuật chính thức đầu tiên được tổ chức cách đây chưa đầy hai năm bởi Công ty Cổ phần Bán đấu giá Lạc Việt tại Hà Nội hồi tháng 5/2016.
Nhiều biểu hiện cho thấy nhận thức của xã hội đối với sở hữu trí tuệ còn hạn chế. Người dân chưa hình thành ý thức tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ; chủ sở hữu chưa chủ động thực hiện việc bảo vệ quyền và tài sản của mình mà vẫn mang nặng tâm lý trông chờ, ỷ lại.