KHÉT
Lễ Pây Tái - Ảnh: internet
Tôi còn
tôi còn đôi mắt cà mau
những đêm trăng vàng gốc đước
tôi còn ngồi rửa chân cạn
thương em thương cả đời sông
tôi còn giọng nói u minh
theo dấu bông tràm mà lớn
vọng cổ em đừng buộc lạt
tôi trôi trên sợi tóc nào
vì làng sinh ra từ biển
nên mình chát mặn đời nhau
em còn một vành nón lá
nghiêng tôi trú mấy cơn đau?
Đưa noọng về Pây Tái(1)
mảnh lằm khấư trên vai(2)
áo chàm còn quen mùi đước
rừng núi này của chúng ta
thương sẽ như cây tự xanh mà lớn
nhà mình bốn mùa lửa
sao ta lại đói mùa mắt
ruộng mình bốn mùa lúa
sao ta lại đói mùa nhau
noọng ới
chài đã ăn hết những lá ngón trên đường về đây(3)
cái chết không ngăn được cái chân
mưa giông kiếp này không ngăn được cái thương cái nhớ
chài khảm hải(4)
đưa noọng về Pây Tái
--------------
Các từ trong tiếng Tày:
(1) Noọng: em; Pây Tái: Người Tày, rằm tháng bảy là lễ “Pây Tái” - một trong hai cái Tết quan trọng nhất của năm, sau Tết Nguyên đán. Người Tày, Nùng quan niệm rằng, những người phụ nữ sau khi đi lấy chồng ngày rằm tháng bảy là dịp người phụ nữ cùng chồng con mình trở về nhà bố mẹ đẻ để tự tay được chăm sóc cho cha mẹ.
(2) lằm khấư: Còn gọi là vải ướt khô, mảnh vải được chàng trai mang lên khi tổ chức đám cưới của người Tày lúc dâng lễ cho bên nhà vợ, thể hiện sự nhớ ơn nuôi nấng của cha mẹ vợ.
(3) Chài: anh.
(4) Khảm hải: nghĩa là Vượt biển, một đoạn trong hát Then của người Tày, được dùng trong các nghi lễ cúng bái quan trọng.
(TCSH403/09-2022)
lưng chừng sángngực em căng đầy giấc mơ anhlong lanh xanhmùa Đông phương trinh tiết
Vú nóngngười đàn bà dán thân thể nâu bóng vàonỗi đợi
Một tháng 30 ngàyMột năm 12 thángThời gian có thể đưa ra đong đếmTình yêu không thấy hình hài
Ta lặn vào nhau chênh chao nỗi nhớNhững niềm yêu lấm cát cuộn tràoÁnh lửa khuya phải chăng là ảoVẫy vùng trong mắt em sâu?
Người đàn bà se bóng tối trong tôikhông đêm tân hôntạo hóa nhọc nhằn đẩy bánh xe tạo hóavòng quay rớt một con ốc như con ốc sên nhòe nhoẹt nước trên đường đi qua
Người bước vào bức tranh tôikhông sắc màunét cọ vẽ bằng sóng - sóng vang không gian 18 chiềuchật chội cơn mơ
Hành hương về núi Thần ĐinhLên chùa Kim Phong trên nghìn bậc đá
Mở những khát vọng raCánh cửa đập tan bờ sóngTrái tim không thể hú hớ nổi ngọn gió thơ trên đồi hoang vuMênh mông vỡ vụn và tự mất dần bóng tối lung linh
Tôi về vốc nước dòng sôngChút rong rêu cũ phiêu bồng đã lâuCòn đây sóng vỗ chân cầuTiếng đàn xưa lạnh, ngọn cau nắng tàn
LTS: Đây là một trong những bài thơ của anh Thanh Hải trong những ngày cuối đời. Bài này chúng tôi chép trong sổ tay của chị Thanh Tâm, vợ anh. Bài thơ không có đầu đề.
Trong ánh chớp rừng mũi tên tua tủa Mỵ Châu lao trên mình ngựa kinh hoàng Vết lông ngỗng rơi cùng nước mắt Trái tim đớn đau đập với nỗi mong chờ...
Những người vợ tiễn chồng về phía ấycó bao giờ quên đâucon sông đã một thời cuồng xô như máu chảynhư khăn sô khoanh sóng bạc ngang đầu
hay Một đêm của nhà thơ Cao Bá Quát (trích)những con cá vàng ngủ mê trong điện Thái Hoàcặp mắt dấu sau bóng tốitiếng thở dàibàn tay nơi không thấy bàn tayphút chốc đốm lửa loé sángngười lính canh bên con nghê