KHÉT
Lễ Pây Tái - Ảnh: internet
Tôi còn
tôi còn đôi mắt cà mau
những đêm trăng vàng gốc đước
tôi còn ngồi rửa chân cạn
thương em thương cả đời sông
tôi còn giọng nói u minh
theo dấu bông tràm mà lớn
vọng cổ em đừng buộc lạt
tôi trôi trên sợi tóc nào
vì làng sinh ra từ biển
nên mình chát mặn đời nhau
em còn một vành nón lá
nghiêng tôi trú mấy cơn đau?
Đưa noọng về Pây Tái(1)
mảnh lằm khấư trên vai(2)
áo chàm còn quen mùi đước
rừng núi này của chúng ta
thương sẽ như cây tự xanh mà lớn
nhà mình bốn mùa lửa
sao ta lại đói mùa mắt
ruộng mình bốn mùa lúa
sao ta lại đói mùa nhau
noọng ới
chài đã ăn hết những lá ngón trên đường về đây(3)
cái chết không ngăn được cái chân
mưa giông kiếp này không ngăn được cái thương cái nhớ
chài khảm hải(4)
đưa noọng về Pây Tái
--------------
Các từ trong tiếng Tày:
(1) Noọng: em; Pây Tái: Người Tày, rằm tháng bảy là lễ “Pây Tái” - một trong hai cái Tết quan trọng nhất của năm, sau Tết Nguyên đán. Người Tày, Nùng quan niệm rằng, những người phụ nữ sau khi đi lấy chồng ngày rằm tháng bảy là dịp người phụ nữ cùng chồng con mình trở về nhà bố mẹ đẻ để tự tay được chăm sóc cho cha mẹ.
(2) lằm khấư: Còn gọi là vải ướt khô, mảnh vải được chàng trai mang lên khi tổ chức đám cưới của người Tày lúc dâng lễ cho bên nhà vợ, thể hiện sự nhớ ơn nuôi nấng của cha mẹ vợ.
(3) Chài: anh.
(4) Khảm hải: nghĩa là Vượt biển, một đoạn trong hát Then của người Tày, được dùng trong các nghi lễ cúng bái quan trọng.
(TCSH403/09-2022)
HỒ PHI PHỤC
LÊ THU THỦY
NGUYỄN SĨ CỨ
Bạch Tâm - Xuân Hoàng - Mộng Phật Tôn Thất Diệm
Võ Quê - Lê Viết Xuân - Nguyễn Man Kim - Nguyên Quân - Đoàn Mạnh Phương - Đào Duy Anh - Nguyễn Ngọc Phú - Nguyễn Ngọc Hạnh - Hồ Loan - Trương Nam Chi - Nguyễn Thành Tâm - Phan Lệ Dung - Đức Sơn - Trần Khoa Văn - Nghiêm Nhan
NGUYỄN HỮU PHÚ
NGUYỄN HỒNG VÂN
Trần Quốc Toàn - Trần Tịnh Yên - Lê Anh Hoài - Trần Dzạ Lữ - Hoàng Vũ Thuật - Mai Văn Hoan - Thai Sắc - Thy Nguyên - Nguyễn Việt Chiến - Nguyễn Hữu Quý - Triệu Nguyên Phong - Hoàng Thụy Anh
NGUYỄN HOÀNG THỌ
Vĩnh Thông - Châu Thu Hà - Đỗ Tấn Đạt - Lê Nhi - Ngô Mậu Tình - Trần Huy Minh Phương - Nhung Nhung - Đỗ Thượng Thế
DUYÊN AN
NGÔ CANG
ĐỖ VĂN KHOÁI
Nguyễn Khắc Thạch - Ngô Đức Hành - Đoàn Trọng Hải - Lê Hưng Tiến - Vàng A Giang
NGUYỄN TRỌNG TẠO
HỒ THẾ HÀ
HẢI BẰNG
L.T.S: Đầu năm 1992 kiến trúc sư Tống Trần Phượng ở Sở Xây dựng tỉnh Hà Tĩnh trong khi khảo sát công trình dưới chân Đèo Ngang, đã đào được tấm bia khắc bài thơ của vua Thiệu Trị. Tác giả Trần Hữu Dinh đã chép lại toàn bài, phiên âm và dịch thơ. Sông Hương xin giới thiệu cùng bạn đọc.
Thiệp Đáng - Hữu Kim - Triều Tâm Ảnh - Đặng Nguyệt Anh - Đỗ Hoàng
NGUYỄN XUÂN SANG