Vẫn như thường lệ chuyện động đất, núi lửa, sóng thần … ở Nhật Bản đối với tôi đã trở thành quen thuộc. Tám năm sống ở Nhật trong một gia đình gia phong, tôi đã được cha mẹ và chồng tôi dạy dỗ đủ thứ, trong đó có việc chuẩn bị tâm thế và ứng phó đối với động đất như thế nào, trong tình thế, hoàn cảnh mà hầu như không ngày nào không xảy ra trên đất nước Mặt trời mọc: “ Động đất, sóng thần, núi lửa” … Vì thế tôi đã không để tâm vào lời nói của anh ấy mấy. Một lúc sau tôi lại nghe lời nói của chồng tôi dồn dập hơn: “ động đất lớn ở Sendai”, nơi cha mẹ và rất nhiều bà con đang cư ngụ. Ngồi trước máy vi tính với nét mặt căng thẳng liên tục cập nhật thông tin tay anh không rời con chuột, tôi nghĩ chắc có chuyện bất thường. Tình hình càng lúc càng tồi tệ .Hình ảnh rung chuyển đổ nát trong 1 vùng rộng lớn của các tỉnh trong vùng Đông Bắc Nhật Bản đã lôi cuốn đôi mắt tôi dõi theo màn hình. Sau những rung chuyển đầu tiên lúc 2.46 phút thì sau 30 phút sóng thần ập đến. Sự chuẩn bị tránh nạn của người dân không kịp với tốc độ và sức mạnh của cơn sóng cao 10m. Trong tích tắc các thành phố miền duyên hải từng là những hải cảng lớn, những nơi lý tưởng thơ mộng về cảnh sắc đã bị sóng đánh tan tành, trở thành những bình địa ngổn ngang. Cha mẹ chồng tôi ở cách Sendai khoảng 13 km về phía Đông Bắc gọi là thành phố Shiogama, nơi có hải cảng cách nhà khoảng 5km. Sự lo lắng, bàng hoàng càng lúc càng tăng. Cha mẹ đang ở nơi trong tình trạng nguy hiểm. Chồng tôi tay rời con chuột điện thoại về nhà: Điện thoại không liên lạc được. Thông tin về người chết, sự thiệt hại càng lúc càng tăng lên. Nhưng với sự bình tĩnh vốn dĩ là bản tính độc đáo của người Nhật Bản, chồng tôi trấn an tôi “ nhà cha mẹ ở trên địa thế cao, lại kiên cố, trong một khu vườn rộng hi vọng chắc không sao” … Thế nhưng thỉnh thoảng anh lại đứng dậy đi đi lại lại suy nghĩ điều gì, rồi lại gọi về Nhật Bản, thông tin liên lạc đã bị tê liệt hoàn toàn, giao thông cũng bị hư hại tắc nghẽn . Sau mọi nổ lực cố gắng để liên lạc về nhà thất bại thì hai ngày sau chúng tôi nhận được tin nhắn Email của người chú ruột ở Sendai với một dòng ngắn ngủi “ cha mẹ không sao, đừng lo!”. Rồi sau đó không liên lạc được nữa. Chúng tôi tự hỏi không biết có phải người chú trấn an mình không. Bồn chồn, hồi hộp chờ đợi thông tin, vợ chồng tôi ăn ngủ không yên, cộng thêm đợt lạnh lần này khiến anh ấy bị ốm nặng. Ba ngày sau khi xảy ra đông đất (14/3), theo kế họach anh bay về Tokyo, tìm cách liên lạc với cha mẹ cũng không có tin tức gì hơn ngoài lời nhắn tin lửng Email của ông chú hôm trước. Anh hủy bỏ chuyến đi công tác Canada ngày 16/3 đã chuẩn bị chu đáo, dự định tìm cách về thăm cha mẹ theo đường rừng là sự tính toán duy nhất lúc này. Lo ngại cho cách đi chẳng có gì bảo đảm an toàn tính mạng giữa rừng núi đêm khuya, không điện, hết xăng thì còn khổ hơn nhiều. Điều gì đến cũng đã đến. Ngày hôm sau 17/3 thì chồng tôi vui mừng nhận được cú điện thoại mẹ gọi lên. Sau hơn 1 tuần sống trong lo âu chờ đợi giờ đây con cháu đã thở phào nhẹ nhỏm. Cha mẹ được an toàn nhờ khu nhà vườn biệt thự nằm trong một địa thế cao lý tưởng, nơi sóng thần không đến được. Sự rung chuyển của trái đất 8,9 độ không làm sập ngôi nhà vốn rất kiên cố, chỉ có một vài hư hại không đáng kể. Những ngày thiếu điện, nước, chống chọi với cái giá lạnh khắc nghiệt cuối đông đối với cha mẹ thật là kinh khủng, nhưng cha mẹ tôi đã đón nhận và vượt qua nó như một lẽ thường tình. Nhờ sự chu đáo đến mức tối đa nên trong những ngày đại nạn họ vẫn có đầy đủ mọi thứ để sống qua những ngày đông tàn một cách bản lĩnh trong hoàn cảnh tan thương của xứ sở. Sendai- thủ phủ của tỉnh Miyagi, vốn dĩ mạnh mẽ bởi sức sống và sức vươn lên thần kỳ của một thành phố công nghiệp hiện đại nhưng vẫn hiền hòa và thơ mộng bởi cánh sắc thiên nhiên hài hòa giữa núi sông và biển hồ, giờ đây đang quằn mình đau đớn tang tóc cùng với nỗi đau chung với người dân các tỉnh Iwate, tỉnh Fukishima… do cơn sóng thần hung giữ quét sạch có nơi gần như xóa sổ. Miyagi là nơi chịu thiệt hại nặng nhất về người và của, khoảng 1/10 dân số bị chết và mất tích... Các lễ hội đầu Xuân sắp bắt đầu, chắc chắn những người may mắn thoát nạn nơi đây không thể vui nổi để tận hưởng mùa hoa Anh Đào thanh bình dưới nắng xuân ấm áp như mọi năm. Những lễ hội Búp Bê 3/3; lễ hội cá Chép 5/5 rộn rã của các em bé trai gái, cũng không còn không khí như trước. Và mùa hè sắp tới đây, lễ hội Hanabata ( lễ hội Ngưu Lang - Chức Nữ) ngày 7 tháng 8 dương lịch được tổ chức ở Sendai hằng năm rất hoành tráng và rực rỡ nhất với những nghi lễ, nghi thức lung linh trang trọng như cõi tiên trên trần thế trong bầu không khí vui nhộn đầy ý nghĩa bản sắc văn hóa Nhật Bản độc đáo chắc không còn vui nữa; Lễ hội Ôbôn ( từ ngày 12-8 đến 15-8) gọi linh hồn người đã khuất trong mỗi gia đình về với tổ tiên năm nay chắc nhiều ngậm ngùi nức nở đau thương… Với tư cách là người con dâu của xứ hoa Anh đào, tôi thành tâm chia sẽ nỗi mất mát lớn lao này tới người dân Nhật Bản. Với bản lĩnh và ý chí quả cảm, với tinh thần đoàn kết và sức mạnh dân tộc tôi hy vọng người Nhật Bản sẽ sớm khôi phục lại đất nước trong một thời gian ngắn Trong những ngày xảy ra đại họa ở quê hương chồng tôi, tôi đã nhận được hàng trăm cuộc điện thoại, email, tin nhắn của bạn bè khắp nơi trong và ngoài nước thăm hỏi chia sẻ với cha mẹ tôi ở Nhật. Đặc biệt là sự quan tâm thường xuyên của các anh chị nhà văn ở Thừa Thiên Huế: nhà văn Tô Nhuận Vỹ, nhà văn Hà Khánh Linh, nhà văn Hồng Nhu, tiến sĩ Huyền sâm, chú Cáp Doãn Bình, nhà sử học Mai Khắc Ứng hiện đang an dưỡng ở Canada, vợ chồng giáo sư Hồ Thế Hà… cùng các thầy cô giáo và các em sinh viên các trường Đại học Ngoại Ngữ, Đại học Sư Phạm, Đại Học Khoa Học, Đại học Y Khoa Huế, các bác sĩ và bạn bè ở Bệnh viên Trung Ương Huế … Cha mẹ chồng tôi, bác sĩ Muranushi Iwao và nhà giáo Muranushi Hiroko kính gởi lời cảm ơn về sự quan tâm sâu sắc đến gia đình tôi, về sự đồng cảm với người dân Nhật Bản trong cơn hoạn nạn này. Cảm ơn những người bạn Việt Nam yêu mến luôn dành cho người dân Nhật Bản những tình cảm tốt đẹp chân thành… Đất nước Nhật bản sẽ hồi sinh, sẽ vươn dậy mạnh mẽ. Điều đó được thể hiện rất rõ trong tinh thần, ý thức và lối sống văn hóa của mỗi người dân, ngay cả trong lúc hoạn nạn. NGUYỄN THANH SONG CẦM |
Sau hơn 20 năm xuất hiện tại Việt Nam, internet ngày càng đi sâu vào cuộc sống, tạo ra những thay đổi to lớn từ thói quen hàng ngày, tới cách làm việc, giao tiếp, tương tác xã hội, quan niệm về không gian, thời gian... Những thay đổi ấy đòi hỏi xây dựng các giá trị văn hóa mới - văn hóa mạng.
LÊ HOÀNG TÙNG
Vai trò của thể dục, thể thao đã được xã hội thừa nhận, đánh giá là một trong những nhân tố quan trọng tác động đến sự phát triển của mỗi cá nhân và đất nước.
Tác phẩm sơn mài “Vườn xuân Trung Nam Bắc” của danh họa Nguyễn Gia Trí - một bảo vật quốc gia đã bị hư hại nặng nề sau quá trình làm vệ sinh của Bảo tàng Mỹ thuật TP Hồ Chí Minh đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về công tác bảo quản, tu bổ, phục chế.
Di tích xuống cấp là một trong những vấn đề tồn tại song hành với công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản ở Hà Nội. Bên cạnh những khó khăn về nguồn kinh phí, tình trạng tùy tiện trong tu bổ, tôn tạo cũng đang là bài toán đòi hỏi có giải pháp khắc phục hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững giá trị di sản.
Tính đến đầu năm 2019, qua 7 đợt công nhận theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Việt Nam đang sở hữu 164 hiện vật, nhóm hiện vật được tôn vinh là bảo vật quốc gia. Tuy nhiên, thực tế hiện nay, vấn đề ứng xử với các bảo vật quốc gia đang tồn tại nhiều số bất cập, nhất là tình trạng can thiệp thô bạo với không ít hiện vật khiến dư luận bất bình.
Dự án “Tương lai của truyền thống” vừa tổ chức buổi trò chuyện “Cảm hứng nghệ thuật Tuồng”. Với sự tham gia của NSND Mẫn Thị Thu, NSƯT Phạm Quốc Chí, NSƯT Nguyễn Ngọc Khánh, Nghệ sĩ Nguyễn Thành Nam một lần nữa những bất cập trong công tác bảo tồn và phát triển nghệ thuật Tuồng đã được chính người trong cuộc chia sẻ.
NGUYỄN KHẮC PHÊ
Gọi là “Chuyện bên lề” vì chủ trương xây Khu Lưu niệm nhà thơ Tố Hữu (KLNTH) là của UBND Tỉnh Thừa Thiên Huế, tôi “bỗng dưng” bị lôi vào cuộc do đã viết bài “Ngày Xuân thăm quê nhà thơ Tố Hữu” đăng trên báo Văn nghệ số Tết Mậu Tuất - 2018.
Phát biểu tại hội nghị kiểm tra, đánh giá việc triển khai, thực hiện Nghị quyết 33 về xây dựng và phát triển văn hóa con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước tại địa bàn TP.HCM ngày 20/4/2019, ông Võ Văn Thưởng - Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương nhận định: “Văn hóa TPHCM đã phát triển nhưng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng”.
Để hạn chế bạo lực học đường, có ý kiến cho rằng, bên cạnh kiểm soát, ngăn chặn những clip độc hại, bạo lực trên mạng xã hội, cần đưa giá trị sống và kỹ năng sống đến học sinh và giáo viên, qua đó tạo môi trường giáo dục thân thiện hơn, khiến học sinh hạnh phúc hơn.
5 năm kể từ khi Ngày Sách Việt Nam ra đời, khắp các địa phương trên cả nước, hoạt động cổ vũ cho văn hóa đọc được tổ chức rộng rãi. Tại các hệ thống giáo dục đào tạo, phong trào đọc sách cũng lan tỏa mạnh mẽ.
Thần tượng là một nhu cầu thiết yếu của thế hệ trẻ, nó cần thiết như cơm ăn nước uống hàng ngày. Có phải chăng xã hội chúng ta đang thiếu vắng những anh hùng, những con người bình thường, những sự việc bình thường đã trở nên quý hiếm, được nêu gương khiến thế hệ trẻ tìm đến những kẻ giang hồ cộm cán, những kẻ tìm mọi cách để gây sốc trong đời sống và trên mạng xã hội?
Tại Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề: Xây dựng trường mầm non hạnh phúc và nói không với bạo lực học đường, diễn ra sáng 9.4, chuyên gia giáo dục Đan Mạch, PGS. Jette Eriksen khẳng định, để đẩy lùi bạo lực học đường, chúng ta phải xây dựng một nền giáo dục với những phương pháp sư phạm đầy nhân văn và thân thiện với trẻ, kết hợp quan điểm của trẻ em trong tất cả những gì chúng ta làm.
Thông qua cuộc thi “Đại sứ văn hóa đọc”, các em đã có những cảm nhận hết sức tuyệt vời về vai trò của đọc sách, của văn hóa đọc.
NGUYỄN THANH TÙNG
Trong số ra ngày 25 tháng 11 năm 1990, một tờ báo chủ nhật xuất bản ở Hà Nội đăng bài "Giáo dục gia đình - S.O.S" của bạn đọc Lê Hòe.
Chúng ta đã nói quá nhiều về sự xuống cấp đạo đức cá nhân và xã hội mà chưa chỉ ra được căn nguyên sâu xa của nó là gì, nằm ở đâu và phải làm gì, tháo gỡ như thế nào… Sức mạnh đến từ nhiều thiết chế xã hội, trong đó có báo chí với vị thế và tầm ảnh hưởng rộng lớn.
Chủ trương xã hội hóa các hoạt động văn học - nghệ thuật trong đó có nghệ thuật sân khấu đã được triển khai thực hiện hơn 20 năm nay… Tuy nhiên, theo họa sĩ - NSND Lê Huy Quang, quá trình này với sân khấu vẫn đang như một vòng tròn quẩn quanh chưa xác định được hướng đi cụ thể.
Đi dạo trên nhiều tuyến phố của Hà Nội bắt gặp nhiều biển hiệu đề bằng tiếng nước ngoài. Ngay cả khi chúng ta đón lượng khách du lịch kỷ lục là 15 triệu lượt/người trong năm 2018 thì điều này không chỉ chứng tỏ chủ các cửa hàng, công ty thiếu tự tôn văn hóa dân tộc mà còn vi phạm quy định pháp luật.
Xã hội phát triển, các khu đô thị mọc lên ngày một nhiều. Dạng nhà chung cư cao tầng, nhà ống, nhà liền kề, biệt thự phát triển mạnh mẽ dẫn đến sự thay đổi lớn về sinh hoạt của người Việt. Từ đó dẫn đến thay đổi đáng kể về vị trí, vai trò và chức năng của Ban (bàn) thờ gia tiên…
Câu hỏi khá táo bạo, tương tự như khi người ta tính chuyện bứng một gốc cây cổ thụ ngàn năm, rễ của nó đã lan rộng cả dải đất hình chữ S, tán của nó xòe cả bầu trời vùng biển đông, toan ngắt cành ngắt lá đem trồng đi chỗ khác, hoặc chừng như muốn xem bói một quẻ nhờ vào lời thần thánh hoặc tìm nhà bác học phán cho một câu điều chỉnh. Tôi thì tôi không dám nói chuyện điều chỉnh – hai chữ rất thời thượng của thời… hậu cách mạng bứng gốc, nay bớt lại chỉ điều chỉnh thôi nhưng điều chỉnh cái gì, ai điều chỉnh?
Trong xã hội dịch chuyển, Tết với mỗi thế hệ mang giá trị, ý nghĩa khác nhau. Nếu nhiều gia đình trẻ có thể đóng cửa dắt nhau đi du lịch, đón và chơi Tết ở một nơi xa thì với không ít người cao tuổi, ngày Tết vẫn mang giá trị truyền thống bất biến. Tuy nhiên, một điều chung nhất dễ nhận thấy, đó là trong tâm thức mỗi người Việt luôn trân trọng những giá trị linh thiêng ngày Tết cổ truyền.