Gửi đóa mai vàng thuở ấu thơ

08:30 08/03/2010
NGUYỄN TRỌNG TẠOKim Mai thân nhớ,Ngày giáp Tết, tôi về miền thơ ấu. Cây đa cổ thụ, ngôi miếu rêu phong vẫn đứng giữa đồng quê như đợi như chờ từ vạn kỷ.

Con đường đất, vẫn con đường đất vắt qua đồng như một chiếc khăn màu cát sáng dẫn tôi về xóm làng xưa. Gặp những cô bé, cậu bé tung tăng theo mẹ đi chợ Tết, tôi chạnh nhớ tới Mai của bốn mươi lăm năm trước. Hồi ấy tôi và Mai cùng lên bảy, cùng theo mẹ đi chợ Tết, cùng đòi mẹ mua trống trận trống bỏi, kèn gà đất, hoa giấy và bánh mứt. Trên đường về, đứa đánh trống, đứa thổi kèn cứ inh ỏi cả một vùng quê. Bỗng cái trống của tôi bị thủng, tôi tiếc quá, khóc òa. Mai dỗ dành tôi, cho tôi cái trống của Mai, tôi không chịu, và Mai cũng khóc theo. Thế là hai bà mẹ phải đưa chúng mình quay lại chợ mua mấy cái trống nữa cho hai đứa hết khóc mới thôi.

Đấy là kỷ niệm về cái Tết cuối cùng của Mai ở làng quê.

Tết năm sau không còn gia đình Mai. Ngôi nhà bên cạnh nhà tôi, một gia đình khác đến ở. Mẹ tôi lại mua trống mua kèn cho tôi, nhưng tôi thấy buồn, con gà đất và cái trống bỏi như cũng buồn theo. Sau này đọc thơ Nguyễn Hồi Thủ, thấy thơ của một người xa nước khá hay, thế mà tôi chỉ thuộc được vài câu:

            Nhà tôi lài lý thơm về tối
            Em bỏ tôi đi mười ba tuổi
            Mà sao còn nhớ tóc em dài

Mai đã bỏ tôi, bỏ làng mà đi từ năm lên tám tuổi. Rồi đất nước chia cắt. Rồi chiến tranh liên miên. Người bạn gái ấu thơ của tôi biệt mù tăm tích. Những đứa bạn học "Khai trừ" Mai ra khỏi đội nhi đồng, dù biết rằng nếu không "khai trừ" thì Mai cũng chẳng còn ở quê để mà sinh hoạt đội.Bạn bè coi Mai như một vết nhơ làm mờ nhòa truyền thống. Mai theo gia đình vào chung sống dưới một chế độ khác. Lớn lên, đứa vào đại học trong nước, đứa đi du học Đông Âu, đứa ở lại làng quê, và hầu hết là vào bộ đội đi giải phóng miền . Có lúc tôi đã tìm Mai ở xứ mai vàng. Nhưng thời gian dâu bể, cá nước chim trời. Nghe người nói gia đình Mai đã chết trong loạn lạc đạn bom, kẻ lại bảo Mai theo chồng du học ở tận bên Pháp hay bên Mỹ. Rồi lại nghe nói chồng Mai là một sĩ quan của chế độ Sài Gòn cũ, giờ ở tận Cali tham gia một tổ chức chống cộng và trong một cuộc dạ hội đã dương lên lá cờ tam tài. Năm ngoái tôi lại được một thông tin khác hẳn: chồng Mai là một công chức hiền lành không tham gia đảng phái nào, sống yếm thế như người tu hành. Còn Mai là một tiến sĩ toán đã thiết kế thành công một loại "nhà chống bão" cho những vùng dân cư luôn bị bão lụt...Nói chung, thông tin về Mai từ con số không đến sự nhiễu loạn, tôi chẳng biết đâu mà lần ra cái múi tơ vò ấy.

Những người bạn ấu thơ của ta giờ cũng đã ngả bạc mái đầu. Năm mốt đứa tuổi Đinh Hợi trong làng giờ chỉ còn hăm mốt. Ba mươi đứa đã ngã xuống trong chiến tranh, hoặc bị ung thư mà qua đời. Tết nào cũng gặp lại ở làng mươi đứa. Cái cậu "Trúc Bút chì" hồi nhỏ chắc Mai còn nhớ chứ? Nó gầy cao và đầu nhọn như một cái bút chì dựng ngược ấy mà. Hồi đó nó hay chọc ghẹo Mai, bị tôi gõ cho một cái sưng đầu, giờ gặp lại, nó cứ nhắc Mai hoài. Thế là cả bọn lại nhớ về Mai và thấy buồn cười cho cái trò "khai trử" đội viên trẻ con ngày xưa. Trúc Bút chì giờ đã thành ông nội rồi, "ông nội" ước: "Nếu bà Mai đưa nhà chống bão về làng mình, tôi sẽ xin một cái". Nói vậy thôi chứ nhà Trúc Bút chì cao đến 4 lầu ở giữa Hà Nội. Anh ta là phó tiến sĩ vật lý đấy.

Mấy ngày Tết ở quê nhà, đi mỏi chân, nói mỏi miệng, và uống ruợu uống bia bụng căng như cái trống. Mấy bà bạn ngày xưa chân lấm tay bùn giờ áo hoa váy đầm đến đâu là đường làng ngõ xóm cứ sáng choang rực rỡ. Những người từ thành phố về quê ăn tết không những ăn diện rất bảnh mà "túi" cũng căng lắm. Những đồng tiền mừng tuổi không còn nhàu nát và nhỏ bé như thời thơ ấu mà cứ mới toanh "cạo râu" được. Ba nhà thờ họ trong làng bị đạn bom tàn phá trong chiến tranh, giờ được xây dựng to đẹp hơn nhiều. Trống tế, trống chầu cứ lùng tùng khắp làng trên xóm dưới thay cho tiếng pháo.

Ấy vậy mà khi tạm biệt làng quê, đi qua cánh đồng có cây đa cổ thụ, ngôi miếu rêu phong ngào ngạt hương khói, tôi lại thấy buồn khi nghĩ tới Mai và những bạn bè xa vắng. Tất cả các thông tin về Mai đều như trong một giấc mơ. Mai đang ở đâu? Chẳng lẽ đóa Mai vàng của tuổi thơ đã vĩnh viễn lìa xa cõi đời này, lìa xa ngôi làng ấu thơ với những kỷ niệm vàng son của tuổi nhỏ? Tôi lại "nói dại" rồi. Bởi trong lòng tôi luôn tin rằng, Kim Mai vẫn còn đâu đó, trong trò chơi trốn tìm rúc rích phía làng quê.

N.T.T
(132/02-2000)



 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
  • CHÍ CÔNGNghe xã ấy chuẩn bị gặt chiêm, làm được nghĩa vụ lương thực, thuế nông nghiệp và hè thu 1983 sớm hơn các nơi khác, tôi cùng hai cán bộ cơ quan đi về đấy rút kinh nghiệm để có kế hoạch tuyên truyền sát thực tế.

  • VĨNH QUYỀNXe vượt qua một khúc quanh, màu lúa xanh rờn đột ngột hiện ra phía trước. Chúng tôi vừa để lại đằng sau thành phố Huế cổ kính. Hai ngày qua, chúng tôi đã đi thăm và làm việc ở đấy.

  • ĐẶNG THỊ HẠNH                 Tùy bútVề cái thị xã cỏn con mà chúng tôi đến vào cuối đông năm ấy, ký ức tôi giữ lại còn bị giới hạn hơn nữa, do bao giờ không gian về một nơi nào đó ta giữ lại từ ngày này qua ngày khác, năm này qua năm khác, cuối cùng cứ hẹp dần lại để chỉ còn rút lại ở không gian ta quen thuộc nhất.

  • PHAN THỊ THU QUỲCách đây trên 80 năm, trên con đường làng ấy, đến tết, dưới hai bụi tre Là Ngà mát mẻ người ta thường đánh bài chòi. Một công tử họ Phan ở làng Đốc Sơ làm trong triều nội với chức Hàn lâm viện Biên tu, và một thiếu nữ họ Bùi con nhà giàu làng Đốc Bưu, ngồi bên chòi thành hai phe. Hễ công tử đi một con bài thì thiếu nữ trúng và ngược lại.

  • HÀ THÀNHChúng tôi chuẩn bị hành trang theo đoàn công tác đặc biệt của tỉnh Thừa Thiên Huế, sang làm việc với tỉnh Xa-ra-van nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào. Để chuẩn bị đón nhận các hài cốt liệt sỹ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh ở chiến trường Lào về nước.

  • ĐỖ NGỌC YÊN(Kỷ niệm ngày thành lập Hội Liên Hiệp VHNT Thừa Thiên Huế)Vào một sáng đầu thu, tôi tìm đến khu tập thể Trung Tự, Hà Nội, nơi nhà văn Bùi Hiển đang sống cùng con cháu. Ông là một trong số những người đầu tiên tham gia thành lập Phân hội Văn nghệ Thừa Thiên tháng 10 năm 1950, tổ chức tiền thân của Hội Văn học Nghệ thuật Thừa Thiên Huế hiện nay.

  • NGUYỄN QUANG HÀ                          Hồi ký(Kỷ niệm ngày thành lập Hội Liên Hiệp VHNT Thừa Thiên Huế)

  • VŨ ĐÌNH HÒE       Trích đoạn trong cuốn Hồi ký "Pháp quyền - Nhân nghĩa Hồ Chí Minh".

  • THÁI KIM LAN       Viết tặng Lisa Eder

  • PHẠM NGỌC CẢNH                        Bút ký Sau này tôi mới biết cụ Đỗ Tất Lợi. Dành dụm mãi tiền sinh hoạt phí của một anh lính, tôi ra cửa hàng sách quốc văn. Mua một cuốn Nam dược... về đặt đầu giường như cái gối. Gối lên những kỷ niệm về cây, về lá để nhớ thương bà. Những trang viết về cây ngải cứu, cây thạch xương bồ, cây bồ công anh hay như những bài thơ. Những trang viết về củ nghệ, củ gừng, quả mướp đắng, trái me chua phúc dày như kinh Phật.

  • NGUYỄN THẾ TƯỜNG                               Bút ký Dải đất Việt khi chạy dài vào tới miền Trung thì xép lại trong một khúc eo. Một bên là dãy Trường Sơn hùng vĩ che chắn. Một bên là biển rộng sóng vỗ bờ.

  • NINH GIANG THU CÚC                         Ghi chép Thuở còn bé tí tẹo tôi thường được người lớn kể cho nghe chuyện một anh chồng Cọp đi rước Cô mụ (nữ hộ sinh) cho chị vợ đang đau bụng đẻ.

  • TRÍ NHÂN       Truyện kýNăm 1954, đa số cán bộ, đảng viên ở chiến trường miền đều tập kết ra Bắc theo Hiệp định Giơ-ne-vơ. Chỉ có một số ít cán bộ, đảng viên cốt cán được bố trí ở lại trong vùng tạm chiếm để xây dựng cơ sở cách mạng, tổ chức lực lượng đề phòng địch phá hoại Hiệp định đình chiến.

  • NHẤT LÂM         Bút ký Năm 1948, từ đồng bằng huyện Triệu Phong, chúng tôi vượt quốc lộ 1A lên một xã miền núi, xã Phong An. Hồi ấy rừng bạt ngàn vô tận, xã Phong An chỉ cách thị xã Quảng Trị chừng mười cây số, do núi rừng ngút ngàn, mà trở nên xa vời như xứ sở lạ lùng ngàn dặm. Chúng tôi bảo nhau: đề phòng cọp từ bụi rậm vồ tươi như đùa. Nhìn núi cao và cây rừng trùng điệp, con người trở nên hồi hộp, lo sợ mơ hồ; lại đi ban đêm, đi lần đầu giữa rừng, sợ là tất nhiên.

  • HƯƠNG GIANG(Hưởng ứng cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”)

  • HOÀI NGUYÊNTiếng tiêu trầm của nỗi cô đơn...

  • TRUNG SƠNTrong số những con vật gần gũi với con người, con mèo không đứng vị trí thứ nhất thì cũng nhì. Chỉ riêng việc chú mèo có đặc quyền thỉnh thoảng "chung chăn" với con người lúc trời mưa rét cũng đủ để xếp chú đứng ở thứ bậc cao trong mối quan hệ với con người. Cũng vì vậy, trong thành ngữ và tục ngữ có nhiều câu nói đến con mèo ngẫm ra khá thú vị.

  • ĐOÀN MINH TUẤN                     Tùy bútĐã từ lâu lắm, nhiều mùa xuân đã qua, nhà văn Đoàn Giỏi có cho tôi mượn cuốn sách rất hay viết về "chó và mèo trên thế giới" của hai tác giả người Pháp Marlyse et Frange.

  • NGUYỄN QUANG HÀHầu như mỗi chúng ta chỉ biết Mai Xuân Hòa là nhạc sĩ. Anh đã ra mắt hai tập nhạc viết cho người lớn: "Nỗi đợi chờ", "Khát vọng",và hai tập cho thiếu nhi: " Những điều em thích", " Những ngôi sao đẹp".

  • PHAN THỊ THU QUỲ(Hưởng ứng cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”)