GIAI THOẠI VĂN CHƯƠNG

09:37 20/12/2019


TÔN THẤT BÌNH

Cụ Ưng Bình Thúc Giạ (trái) và cụ Thảo Am Nguyễn Khoa Vy

Lý do tổ chức lễ sanh điếu của cụ Ưng Bình

 

Trong một buổi đi đưa đám một người bạn, cụ Thúc Giạ rỉ tai cụ Thảo Am.

- Yêng nghe kìa, cũng một con người ấy, khi sống ở nghị trường chỉ nghe toàn chuyện xấu của mình, đến khi chết, lại được nghe toàn chuyện tốt. Không hiểu họ tìm đâu ra chuyện mà giỏi dữ vậy!

Cụ Thảo Am hóm hỉnh hỏi : "Rứa thì Yêng có muốn nghe chuyện tốt của Yêng không ? Tôi bày cho một cách, Yêng cứ giả chết rồi người ta sẽ làm lễ sanh điếu cho Yêng, lúc đó mặc sức Yêng được nghe chuyện tốt lúc còn sống."

Cụ Thúc Giạ ngẫm nghĩ rồi bật cười:

- Được rồi, tôi sẽ tổ chức lễ sanh điếu, nhưng đích thân Yêng phải làm bài văn tế nghe!

Cụ Thảo Am đồng ý.

Thế là sau đó, cụ Ưng Bình tổ chức lễ sanh điếu thực lúc cụ 75 tuổi. Đây thực là một lễ hiếm thấy ở Huế. Trong ngày ấy bạn bè thân thuộc kéo nhau đến chúc mừng cụ, liễn đối treo chật nhà, không khí ngày đối sống thật nhộn nhịp, chẳng nghe một tiếng khóc mà toàn vang lên những tràng tiếng cười rộn rã. Bạn bè của Hương Bình thi xã đều đến và được cụ Ưng Bình niềm nở tiếp đón. Đến buổi nghe đọc văn tế sống, cụ chủ soái Hương Bình thi xã ngồi trên ghế, đích thân ông bạn phó soái tâm giao xướng đọc sáng tác của mình. Sau bài văn tế công phu, đầy ngôn ngữ trào lộng, cụ Thảo Am còn tặng thêm hai câu đối:

Cô Huệ, cô Na đương đọc vở kép đào, họ quyết yêu cầu thầy ở lại.

Ông Lý, ông Đỗ dẫu ngứa nghề ngâm vịnh, ai cho nghinh tiếp cụ về chơi.

 

Núi Ngự, sông Hương

 

Vào những năm 1948 - 1954 những cây thông trên núi Ngự Bình đều bị quân Pháp và lính bảo vệ đốt trụi, còn sông Hương thì vắng khách làng chơi. Nhà thơ trào phúng ở Huế là cụ Thảo Am Nguyễn Khoa Vy đã làm 2 câu thơ :

Núi Ngự không cây cu đậu đất
Sông Hương vắng khách đĩ kêu trời.

Hai câu này ám chỉ cảnh thay đổi của xứ Huế lúc bấy giờ và ngỏ ý mong cụ Ưng Bình Thúc Giạ Thị tiếp thêm hai câu cho trọn câu hò. Cụ Ưng Bình không những làm tiếp 2 câu mà còn làm thêm một bài trả lời để nói lên lòng yêu quê hương đất nước và lòng tin tưởng ở tiền đồ xán lạn của dân tộc như sau :

Hỏi:

"Núi Ngự không cây cu đậu đất
Sông Hương vắng khách đĩ kêu trời"
Ai ơi cho hỏi một lời
Vì sao non nước đổi dời ra ri ?

Trả lời:

Nợ nước này non hãy còn như cũ
Giang sơn hữu chủ ai nhủ em lo
Rồi đây tái tạo cơ đồ
Sẽ có cây cho chim đậu, cũng có đò cho em đi.

(Theo Tôn nữ Hỷ Khương - "Tiếng hát sông Hương")

Sự khẳng định của cụ Ưng Bình nay đã trở thành sự thực.

T.T.B
(TCSH47/05-1991)

 

 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
  • TRẦN NGUYÊN HÀO  

    Lòng nhân ái của Bác Hồ dành cho mọi người dân Việt Nam; tình yêu thương ở Bác lan tỏa đến những người nô lệ mất nước và những người cùng khổ trên khắp thế gian, cho những người da đen bị phân biệt chủng tộc, cho cả những người da trắng bần cùng, cho những người phụ nữ các nước đế quốc thực dân có chồng con bị đưa sang Việt Nam và nước thuộc địa làm bia đỡ đạn; và cho cả chính những người lính ở bị đưa đi đánh nhau và nhận những cái chết oan uổng trong các cuộc chiến tranh xâm lược phi nghĩa.

  • HÀN NHÃ LẠC

    Thêm một giọng ca tài danh từng tôn cao giá trị di sản ca Huế vừa ra đi: nghệ sĩ nhân dân Minh Mẫn vừa qua đời ngày 13 tháng ba năm 2018, nhằm ngày 26 tháng giêng âm lịch.

  • ĐẠI HỘI VHNT THỪA THIÊN HUẾ LẦN THỨ NHẤT

    (Trích bài phát biểu của đồng chí Vũ Thắng, nguyên ủy viên BCH Trung ương Đảng CSVN, Bí thư Tỉnh ủy Thừa Thiên - Huế tại Đại Hội)

  • HÒA ÁI   

    Đến nay, những bài thơ chúc Tết của Hồ Chủ tịch đã trở thành di sản của dân tộc. Những bài thơ chúc Tết của Bác trong mỗi dịp Tết đều toát lên tư tưởng chỉ đạo của Đảng ta trong một giai đoạn lịch sử.

  • PHẠM PHÚ PHONG
              Du ký  

    Do cách chia thời gian theo ngày tháng, người ta thường coi thời gian trôi/ đi qua, nhưng thực ra thời gian vẫn đứng yên đó thôi, chỉ có con người và vạn vật trôi qua dưới con mắt chăm chú, kiên trì và nhẫn nại của thời gian.

  • TRẦN THỊ KIÊN TRINH

    Là em gái của anh nhưng khi tôi được sinh ra anh đã tròn hai mươi tuổi. Những gì nhớ về anh chỉ là ký ức tuổi thơ trong khu vườn tranh thỉnh thoảng anh về.

  • LÊ VŨ TRƯỜNG GIANG  
       (Viết từ lời kể của cựu chiến binh Đặng Hà)

    Tôi tình cờ đọc được thông tin Hải quân Mỹ lấy thành phố Huế để đặt tên cho một tuần dương hạm mang tên USS Hue City (CG-66). Tuần dương hạm này thuộc lớp Ticonderoga, trang bị tên lửa, gắn với trận đánh Trung đoàn 1, Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ tham chiến Huế vào dịp Tết Mậu Thân.

  • NGUYỄN TỰ LẬP  

    Cuộc Tổng công kích - Tổng khởi nghĩa Tết Mậu Thân 1968 của quân và dân ta trên chiến trường miền Nam cách đây tròn nửa thế kỷ (1968 - 2018).

  • Những tượng đài thiêng liêng trong lòng dân Quảng Điền   

    NGUYỄN QUANG HÀ
                             Bút ký 

  • Thái độ về cuộc Cần Vương

    Người thẩm vấn (NTV): Ông có phải là kẻ hâm mộ người anh hùng cuối cùng trong cuộc tử chiến chống người Pháp đó không?

  • CHƯƠNG THÂU

    Hồ sơ Thẩm vấn là tập tài liệu khá khá dày dặn của Hội đồng xử án Tòa Đề hình của chính quyền thực dân để chuẩn bị xử Phan Bội Châu vào ngày 23/11/1925 tại Hà Nội.

  • LTS: Kỷ niệm 150 năm ngày sinh của chí sĩ Phan Bội Châu, Sông Hương được tiếp cận với bản thảo “Vụ án Phan Bội Châu năm 1925: Hồ sơ thẩm vấn”. Đây là nguồn tư liệu quý, nằm trong tập Bổ di II lần đầu được công bố về vụ án chí sĩ Phan Bội Châu.

  • Cuối mùa hè năm 1978 chúng tôi là lứa lưu học sinh đầu tiên được tới Liên Xô bằng máy bay, trước đây chỉ đi bằng tàu hỏa liên vận qua Bắc Kinh. Đối với nhiều người Việt Nam lúc bấy giờ, nhất là những người lính sau mấy năm chỉ sống ở núi rừng, Moscow thực sự là thiên đường.

  • DƯƠNG PHƯỚC THU

    Dưới thời Pháp thuộc, những năm đầu thế kỷ XX, để ra được một tờ báo - mà lại báo tiếng Việt do người Việt quản lý tại Kinh đô Huế quả thực nhiêu khê và vô cùng khó khăn, phức tạp.

  • ĐẶNG NHẬT MINH

    Tôi vẫn còn nhớ đinh ninh cảnh quay đầu tiên của phim Cô gái trên sông vào tháng 10 năm 1987 là cảnh Liên, nhà báo nữ (do Hà Xuyên đóng) đến bệnh viện Huế tìm gặp Nguyệt (do Minh Châu đóng).

  • THÁI KIM LAN

    Con đường ấy, từ dốc cầu Gia Hội đổ xuống, dọc theo con sông nhánh trước kia còn gọi là sông Đông Ba, Hàng Đường, rồi Bạch Đằng, lấy tên dòng sông chảy qua chùa Diệu Đế, qua cầu Đồng Ba, về Bao Vinh, ngã Ba Sình, con đường mang nhiều vẻ lạ, nó mang phố về biển khơi và chuyên chở tứ xứ về kinh thành, vốn là phố cổ một thời với những căn nhà gỗ kiến trúc thuần Huế, nơi những gia đình thượng lưu, quý tộc định cư  một thời quan quan thư cưu

  • DƯƠNG PHƯỚC THU

    Ngay sau Cách mạng Tháng Tám thành công, Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa ra đời, nhận chỉ thị của Hồ Chủ tịch, đại diện Ủy ban Nhân dân lâm thời Thừa Thiên và Ủy ban Nhân dân Trung Bộ đóng tại Huế đã đến mời cụ Huỳnh Thúc Kháng, một tiến sĩ Nho học yêu nước, một nhà báo nổi tiếng, một người không đảng phái ra Hà Nội gặp cụ Hồ.

  • HƯƠNG CẦN

    Vài năm lại đây, báo chí thường nhắc đến ông hai lúa Bùi Hiển (Thủ Dầu Một, Bình Dương) tự chế thành công chiếc máy bay trực thăng vào năm 2012, ông làm chiếc thứ hai vào năm 2014.

  • VŨ HẢO

    Tháng Tám năm 1945 đã trở thành mốc son chói lọi, vẻ vang trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Cách mạng tháng Tám thành công đã phá tan xiềng xích của thực dân, phát xít, lật đổ chế độ phong kiến, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - Nhà nước của dân, do dân và vì dân.

  • Kỷ niệm 100 năm Trường Đồng Khánh 

    BÙI KIM CHI