Dự án “Tương lai của truyền thống” vừa tổ chức buổi trò chuyện “Cảm hứng nghệ thuật Tuồng”. Với sự tham gia của NSND Mẫn Thị Thu, NSƯT Phạm Quốc Chí, NSƯT Nguyễn Ngọc Khánh, Nghệ sĩ Nguyễn Thành Nam một lần nữa những bất cập trong công tác bảo tồn và phát triển nghệ thuật Tuồng đã được chính người trong cuộc chia sẻ.
Các nghệ sĩ tại buổi trò chuyện “Cảm hứng nghệ thuật Tuồng”.
Tuồng là bộ môn nghệ thuật cung đình, phát triển mạnh mẽ từ thời nhà Nguyễn, từng được coi là quốc kịch. Tuy nhiên, càng đến thời hiện đại thì người hâm mộ tuồng càng ngày càng ít, Tuồng đang mất dần vị thế và khán giả, thiếu hụt nhân lực và có nguy cơ mai một.
NSND Mẫn Thị Thu chia sẻ: “Sự tập luyện, sự đãi ngộ nó quá chênh lệch, cuộc sống của những người nghệ sĩ theo đuổi nghệ thuật truyền thống nó khổ quá, nó không đủ để người ta sống, người ta làm nghề”. Cũng theo NSND Mẫn Thị Thu, một phần lỗi nữa là do cơ quan quản lý và các nghệ sĩ, những người làm nghề, không biết quảng bá nó, không biết cách đưa đến công chúng để công chúng hiểu là mình đang làm gì? Trong khi có quá nhiều loại hình nghệ thuật mới lạ và hấp dẫn thì Tuồng lại ê a, sầu thảm. Tuồng là nghệ thuật truyền thống của dân tộc được giữ gìn mấy trăm năm nay, nhưng nó tương đồng hoàn toàn với nghệ thuật đương đại, bởi vì nghệ thuật đó là do người nghệ sĩ mô tả ra, diễn tả ra.
“Ví dụ như diễn cưỡi 1 con ngựa, nhưng không phải là con ngựa thật mà chỉ là cái roi ngựa thôi. Nhưng người nghệ sĩ họ thể hiện ra cái con ngựa ấy là con ngựa bất kham hay con ngựa hiền lành, con ngựa ấy đi ở đồng bằng hay trèo đèo lội suối là do người nghệ sĩ, do nghệ thuật của người nghệ sĩ người ta thể hiện ra, thì đó giống với nghệ thuật đương đại” - NSND Mẫn Thị Thu nói.
Khi được hỏi làm thế nào để những vở tuồng trở nên dễ hiểu? NSND Mẫn Thị Thu chia sẻ: “Khi diễn 1 vở về lịch sử, truyền thống, nghệ sĩ phải thể hiện được làm sao cho các nhân vật phải mạch lạc, hát, diễn, xướng làm sao để khán giả có thể nghe được câu văn là nghệ sĩ hát gì, nói gì. Còn nếu hát mà để người ta không hiểu gì, không nghe được gì thì người ta không đến với anh được. Đó là lỗi của những người nghệ sĩ chứ không phải lỗi của nghệ thuật”.
Tại buổi trò chuyện các nghệ sĩ cho rằng nghệ thuật Tuồng thì phải là Tuồng, hát nói, diễn, múa phải ra chất Tuồng, chỉ cần hát một câu người ta cũng có thể nhận ra đó là Tuồng.
Được biết dự án “Tương lai của truyền thống” sẽ được triển khai bằng chuỗi các buổi nói chuyện chuyên sâu cùng các nghệ nhân từ nhiều lĩnh vực truyền thống như Tuồng, Chèo, Cải lương và các nghệ sĩ đương đại thực hành với chất liệu truyền thống như Nguyễn Trinh Thi, Trần Kim Ngọc, Nguyễn Oanh Phi Phi, Nguyễn Huy An, Nguyễn Đức Phương, Trần Lương… kéo dài vào các ngày cuối tuần từ đầu tháng 4/2019 đến tháng 6/2019.
Theo Minh Quân - Uyên Nguyễn - ĐĐK
Thư Sông Hương Vậy là năm đầu của thế kỷ XXI, của thiên niên kỷ III Công lịch đã qua. Mới ngày nào đó, khắp hành tinh này còn rộ lên niềm hoang mang và hoang tưởng về một ngày tận thế ở năm 2000 bởi sự “cứu rỗi” của Thiên Chúa hoặc bởi sự “mù loà” của máy tính. Mới một năm thôi mà thế giới loài người đã qua biết bao bất trắc, xung đột, khủng bố... và máu và nước mắt! May mà đất nước chúng ta vẫn được bình yên, ổn định, phát triển theo Đường lối Đại hội IX của Đảng. May mà dân ta vẫn còn nhu cầu Văn hoá tâm linh. Văn hoá tâm linh cũng là thuộc tính của văn học nghệ thuật. Các tờ báo văn nghệ tồn tại được chính nhờ nhu cầu đó. Qua một năm nhìn lại, Tạp chí Sông Hương chúng tôi ngày một được bạn đọc tin cậy hơn, cộng tác càng nhiều hơn, thật là điều vinh hạnh. Song, ngược lại, chúng tôi cũng lấy làm áy náy vì bài vở thì nhiều mà trang báo lại có hạn, không thể đăng tải hết được, nhất là số Tết này. Ở đây, nó mang một nghịch lý chua chát, bi hài như một nhà viết kịch đã nói: “Số ghế bao giờ cũng ít hơn số người muốn ngồi vào ghế”. Ngoài sự bất cập ấy, hẳn còn có những điều khiếm nhã khác mà chúng tôi không biết làm gì hơn ngoài lời xin lỗi, lời cảm ơn và mong được thể tất. Chúng tôi xin cố gắng chăm lo tờ Sông Hương luôn giữ được sắc thái riêng, có chất lượng để khỏi phụ lòng các bạn. Dù thế giới có biến đổi thế nào đi nữa thì Sông Hương vẫn mãi mãi muốn được thuỷ chung với bạn đọc, bạn viết của mình. Nhân dịp tết Nhâm Ngọ, Sông Hương trân trọng chúc Tết các bạn sang năm mới thêm dồi dào sức khoẻ, thành đạt và hạnh phúc. S.H
Các bạn đang cầm trên tay số kỷ niệm 25 năm thành lập Tạp chí Sông Hương. Mới ngày nào đó, một ngày hè tháng 6 năm 1983, trong niềm khao khát của không khí đổi mới trong văn học nghệ thuật, Tạp chí Sông Hương số 01 ra mắt và đón nhận sự hưởng ứng của công chúng. Đó là một sự khởi đầu được mong đợi từ hai phía: người viết và bạn đọc.
Gần đây đọc các bài của Trần Mạnh Hảo và Nguyễn Hùng Vĩ bàn về ba bài thơ Thu của Nguyễn Khuyến trên Văn nghệ (1), tôi thấy câu "Nước biếc trông như tầng khói phủ" trong bài Thu vịnh là câu thơ sáng rõ, không có gì khó hiểu mà lại được bàn nhiều. Mỗi người hiểu mỗi cách mà đều hiểu không đúng, chỉ vì không để ý rằng câu thơ này được viết theo lối "đảo trang".
(Nhân đọc: "Truyện Mã Phụng - Xuân Hương") * Truyện "Mã Phụng - Xuân Hương" trước đây còn được quen gọi dưới nhiều tên khác nhau, lúc là Vè Bà Phó, Vè Mã Phụng - Mã Long, khi là Thơ Mụ Đội, khi lại là Truyện Mã Ô - Mã Phụng v.v... là một tác phẩm văn học dân gian vốn được nhân dân Bình - Trị - Thiên rất yêu thích, phạm vi phổ biến trước Cách mạng Tháng Tám 1945 khá rộng.
Trên Tạp chí Sông Hương số tháng 3, nhân sự kiện Trần Hạ Tháp dành được giải A trong cuộc thi truyện ngắn của báo “Văn nghệ”, tôi vừa lên tiếng về sự “lặng lẽ” - một điều kiện cần thiết để làm nên tác phẩm văn học nghệ thuật có giá trị, nay lại nói điều ngược lại, vậy có “bất nhất” có mâu thuẫn không?
Trên thực tế, việc bảo tồn những vốn quý của cha ông để lại quả không phải là việc đơn giản, dễ dàng. Nhưng chúng ta sẽ không thể có sự chọn lựa nào khác bởi vì sẽ không có một nền văn hóa tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc nào cả nếu từ bây giờ chúng ta không biết giữ lấy những gì mình đang có.
Mang tên dòng sông duyên dáng thả mình bên thành phố Huế - SÔNG HƯƠNG, những trang tạp chí này là dòng chảy của những cảm xúc tươi đẹp trên “khúc ruột miền Trung” đất nước.
Từ xa xưa đến bây giờ, thường tục vẫn nói "sông có khúc người có lúc". Không biết Sông Hương bản báo năm rồi (năm tuổi 15) là sông hay là người? Có lẽ cả hai. Vậy nên cái khúc và cái lúc của nó đã chồng lên nhau - chồng lên nhau những khó khăn và tai tiếng!