ĐINH PHƯƠNG
Áp thấp nóng phía Tây không báo trước đổ vào bủa vây thành phố.
Minh họa: NGUYỄN THIỆN ĐỨC
Lúc ấy, chúng mình đang ngủ. Em quay mặt phía tường, cong người như tôm, thỉnh thoảng lại khìn khịt mũi. Em vẫn sợ khoảng trống không bao giờ nằm ngoài, phải chắn cả hai bên mới đỡ giật mình thấp thỏm. Anh nằm quay ra trông giữ nỗi sợ vô hình của ngày mệt mỏi. Giữa là khoảng hở không chạm tới của hai tấm lưng trần. Chúng mình không làm tình đêm áp thấp đổ vào thành phố.
Trong căn phòng áp mái chập chờn sáng tối nhìn ra phía biển chúng mình mơ. Mơ về cá. Loài cá len lỏi vào giấc mơ giỏi hơn loài sâu róm. Mình chỉ mơ có cá phải không em? Những con cá đen, trắng, xanh lục, vẩy bạc nằm cạnh nhau lấp lánh dưới nắng sớm. Con chết rồi, con còn sống, con quẫy, con lờ đờ chờ đợi, con không biết chờ đợi. Tàu về đổ cá xuống bến. Người chen nhau, thúng một chuyển cá về chợ. Khuôn mặt này chen lẫn khuôn mặt kia. Khẩu trang lẫn không khẩu trang. Răng vàng bựa lẫn răng trắng nhởn...
“Rồi sao nữa?”
“...”
Ý anh hỏi giấc mơ của chúng mình? Em không biết. Chúng mình đang sống trong một câu chuyện phải không? Một truyện ngắn thì đúng hơn anh ạ. Vậy thật mệt, chúng mình không làm chủ được cuộc sống, suy nghĩ của chúng mình. Và cơn nóng phía Tây thì đang bủa đến. Áp thấp. Ừ, ý anh là áp thấp nóng phía Tây. Phải nói thật đầy đủ. Trong truyện ngắn người ta phải tỉ mỉ, cẩn thận từng chút một. Thế sáng nay ăn gì? Cá hay sâu róm? Nay ăn cơm rang. Em còn phải đón con đi học. Mình có con rồi hả em? Ơ, con hôm qua em đưa về ông bà ngoại chơi với cậu Tú anh không nhớ hả? Không nhớ, anh tự hỏi con sống thế nào trong căn phòng áp mái chật chội này?
*
Ăn sáng xong anh ra bắt xe buýt đến cơ quan. Chuyến 22, sơn hai màu vàng đỏ, bảy giờ sáng đông như thường lệ. Người đi làm, công nhân, học sinh, sinh viên, người đi chợ, người đến câu lạc bộ thơ thành phố, người hẹn người yêu đi chơi... Phụ xe cố nhét người lèn chặt xuống phía dưới để phía trên cho người mới lên. Yêu cầu xuất trình vé tháng hoặc mua vé ngày 7000đ/ vé. Nhét đến chừng nào không thể nhét nữa. Người thành phố quen chật chội nhinh nhích từng tí không nói gì. Ai cũng khẩu trang, tai nghe, tay điện thoại lướt Facebook để thích hoặc bình luận, giờ có thêm nhiều biểu tượng cảm xúc nữa như yêu thích, buồn, phẫn nộ, mọi thứ y như thật. Đèn báo xuống nhấp nháy đỏ, người len ra cửa, xe phanh dúi dụi vì xe máy tạt ngang qua đầu, dừng ở điểm, không kịp xuống thì xuống ở bến sau. Người thành phố giờ dửng dưng chấp nhận mọi thứ, không oán trách, đấu tranh. Cảm xúc không phải thứ bày tỏ trực diện. Họ không biết áp thấp nóng phía Tây đang bủa vây quanh mình. Anh thì ngột ngạt với nó. Anh nghĩ chúng mình nên đi đâu đó để tránh cho lành. Sa Pa chẳng hạn. Đi tầu hoặc ô tô đều được.
Hăm hở với ý nghĩ này, anh trôi trên vũng ngày của sáng thứ ba với ý nghĩ chạy trốn mát mẻ.
*
Em qua nhà ngoại đón con đi học. Thằng bé nhằng nhẵng khóc đòi ở nhà chơi. Bố mẹ nhìn em, cậu Tú nhìn em. Làm như em đanh ác, cay nghiệt lắm. Cho nó nghỉ một ngày có chết ai cơ chứ. Bố cáu. Ngày xưa mày cũng có cần đi học mẫu giáo đâu mà vẫn đi học, đi làm đấy thôi. Mẹ hờn. Chị để cháu ở nhà chơi với em ngày nữa, mai em đi rồi. Cậu Tú buồn buồn. Cả năm cậu mới cắt phép về thành phố chơi với bố mẹ, anh chị được mấy ngày rồi lại phải ngược mãi tận Ba Chẽ, Bình Liêu. Cái thân lính biên ải thời chiến cũng như thời bình phận số là xa nhà. Mẹ sợ cậu bị gái trên ấy chài. Lần nào về cũng dúi cho túi to tỏi mang đi. Tỏi này mẹ phải nhờ người mua tận ngoài đảo Lý Sơn đấy, thơm và cay lắm. Đi đâu thì nhớ nhét vào túi mấy nhánh phòng ma tà, bùa ngải. Gặp gái trên ấy thì ngậm lấy một tép trong mồm. Thấy dấu hiệu gì không ổn là cắn dập ra ngay. Phải đề phòng con ạ! Em không biết mẹ dặn cậu thế để đề phòng gì. Bố lẩm bẩm. Mẹ mày cái gì cũng sợ, sợ lắm vào, đem hết tiền ra đền ra chùa mà cúng. Cúng thế mà vẫn sợ ma tà, mồi chài à. Ma tà đâu mà lắm thế? Khéo ma trên ấy nó thích ăn tỏi thì khốn. Mẹ không nghe thấy lời bố nói, nếu nghe thấy mẹ sẽ tru tréo. Tôi làm thế không vì cái nhà này thì vì ai? Vì tôi chắc, tôi tác phước cho cả cụ kị nhiều đời, cho oan gia trái chủ, cho ông cho tôi. Ông nghĩ không do tôi ăn chay, niệm Phật, cúng đền này phủ kia mà ông với con được như ngày hôm nay chắc. Ông đúng là vô sư vô sách, cứ liều liệu cái mồm đấy. Tôi không hiểu kiếp trước tôi mắc nợ gì ông mà kiếp này tôi khổ thế này trời ơi! Bố mắc nợ mẹ thì đúng hơn. Còn cậu chưa ai mắc nợ, cũng chưa mắc nợ ai, kiếp này lẫn kiếp trước. Ba mươi tuổi chưa mối tình vắt vai, có căn tu. Mẹ bảo tốt. Bố bảo tu hú. Nghe lời mẹ học hành, công tác, phấn đấu mãi. Em không dám hỏi cậu định phấn đấu đến bao giờ? Năm vài lần về, lúc đi nửa ba lô là tỏi. Nghĩ đến món ăn nào cũng đập tỏi vào em thấy sợ và thương. Nhưng thương là một việc, việc đi học của con lại là việc khác. Nghỉ học không theo được các bạn, không vào được trường điểm, lớp chọn thì khổ ai? Ông bà, cậu có khổ đâu. Nào, con có nghe lời mẹ không thì bảo? Thay quần áo, lấy cặp sách đi học ngay. Cậu nghe em quát giật thót mình bế cháu vào nhà thay quần áo. Thằng bé gan lỳ quẫy đạp, đấm đá không đi học. Áo mặc ngược từ đằng trước ra đằng sau, hai chân xỏ vào một ống ngã lăn ra đất quẫy quẫy như cá mắc cạn. Con không đi học đâu. Không đi. Không đi. Bố ơi cứu con với! Mẹ giết con này! Thằng bé từ lúc nào đã biết chuyện sống chết. Ti vi đầy rẫy tin nóng, mấy hôm nay rộ lên tin mẹ bắt hai con uống thuốc sâu rồi tự tử theo. Chắc thằng lỏi học ti vi. Em đã có bảy chia sẻ và rất nhiều bình luận về việc này. Tình mẫu tử thiêng liêng là thế mà nỡ đang tâm cắt đứt. Hổ dữ còn không ăn thịt con. Em vào bà mẹ này em sẽ dứt khoát bỏ chồng. Một mình nuôi con nên người, có ích cho đất nước, cho xã hội. Bình luận của em cái nhiều like nhất là 18 like. Nhiều ý kiến đồng tình, lên án người mẹ. Nhưng cũng có nhiều đứa bảo em hão huyền, nhà mình đéo lo đi lo chuyện người khác. Chúng nó vô cảm. Xã hội vô cảm. Mà sao phải khổ thế, đời còn dài, giai... À, đời còn nhiều lối thoát. Chết giải quyết được gì đâu.
*
Romeo và Juliet chết giải quyết được nhiều điều, kết thúc vở bi kịch của Shakespeare. Căn phòng áp mái chúng mình đang ở đây ngày xưa cũng có hai người yêu nhau không đến được với nhau tự tử chết. Họ đẹp như những giấc mơ xây về mùa cũ. Uống thuốc độc xong, cả hai cùng ngắm mặt trời thu trong tầm mắt lặn xuống đường chân trời. Màu đỏ hực lên nhuộm một vùng sáng tiến về phía tối. Chim hải âu chao lượn đầy trời. Chiều họ chết hải âu từ đâu táo tác bay về bủa kín lấy phố, thảm thiết kêu, chạm vào người đi đường, xà vào nhà. Đám ma được tổ chức ở hai đầu thành phố. Sáng ấy, hải âu lao vào vách đá tự tử chết cả, xác trong nước biển xanh dập dờn trắng nhễu. Cả hai chết rồi không phản đối được cách xa. Họ bên nhau phần linh hồn. Thể xác để lại cho người nhà đóng quan tài đưa đi, chôn xuống. Chôn cùng nghĩa trang nhưng mỗi người một đầu. Người bên này, người bên kia. Mưa nắng cũng mỗi người một mưa nắng. Cúng giỗ, thanh minh mỗi người một thanh minh.
“Anh nghe ai kể mà buồn thế?”
“Người phát hiện xác hai người.”
Nếu chúng mình cùng chết ngay lúc này thì sao? Có tốt hơn việc sống đằng đẵng thêm mấy chục năm nữa. Mình sẽ lơ lửng bên ngoài kia với mặt trời, sóng và gió. Dần dần, không ai nhắc tên chúng mình trong cõi đời buồn bã này. Em và anh. Dạt vào các rìa kí ức chậm rãi trôi về phương biệt. Thế giống với truyện ngắn ông tác giả đang cố xây lên hơn là sống với các bận tâm tủn mủn của cuộc sống thường nhật. Nó hèn người đi. Phải vươn tới cái cao cả. Như hai người tự tử cùng nhau ở căn áp mái này nhiều năm về trước.
*
Anh đến cơ quan sau khi đi quá hai điểm xe buýt. Xe chật, người đông, không ai xuống cùng ở điểm anh xuống. Lái xe ấn cần gạt lên mở cửa, xong ấn xuống ngay đóng cửa khi cửa còn chưa mở hết. Cho tôi xuống. Tiếng anh lẫn với tiếng động cơ, còi xe, lẫn với áp thấp nóng phía Tây. Tiếng nói mất tác dụng, anh nhích người len từ cuối xe ra giữa xe. Tối mắt nhìn giày dép để khỏi xéo vào chân người đứng. Xuống nhận ra đã quá hai điểm, bên kia đường là quán bia thỉnh thoảng vẫn uống. Lũi cũi đi bộ quay lại.
Cơ quan chưa ai đến, mới tám giờ, giờ này mọi người vẫn đang ăn sáng, uống cà phê ở mấy quán xung quanh. Anh mở cửa, cắm nước, mở máy tính. Áp thấp nóng phía Tây hiện diện quanh đây mà mọi người không nhận ra. Nó đùa giỡn, bao vây, tấn công, di chuyển, châm chọc, khiêu khích, chửi bới anh. Đôn Ki-hô-tê chiến đấu với cối xay gió. Anh bắt buộc phải làm thế. Chiến đấu với áp thấp dù trong tay không có thứ vũ khí nào khả dụng. Vung tay trái, vung tay phải. Nhanh, mạnh, bất ngờ. Áp thấp né nhanh mấy đòn đầu tiên này. Nó không coi anh là mẩu xít gì. M... kiếp. Anh dấn lên tả xung hữu đột, tạt một cú bên trái, ra tay một cú bên phải, lên gối hết cỡ, xé phay đối thủ làm đôi, bồi thêm đòn vào đầu. Sau những đòn như vũ bão này anh hy vọng áp thấp biến mất. Nhưng không, nó vẫn đấy. Anh nhận ra đang đánh nhau với chính cái bóng của mình trong sáng ngày thứ ba, khi áp thấp tràn vào thành phố đã được gần mười tiếng. Gần mười tiếng đồng hồ mọi người chẳng quan tâm gì nó. Ngoài anh. Em có hiểu thế nào là tuyệt vọng và cô đơn. Cảm giác này chỉ có vào buổi chiều lỡ cỡ không biết làm gì, không hò hẹn. Về thì sớm, ở lại thì chán.
Anh không thoát khỏi áp thấp nóng phía Tây.
*
Em không cách nào đưa được thằng bé khỏi nhà ông bà ngoại đến lớp. Nó ôm chặt chân cậu Tú. Mẹ nói giờ con không nghe đúng không? Con giỏi rồi đúng không? Tức giận bùng lên, em cầm chổi lông gà trên bàn uống nước phang túi bụi. Cậu Tú ngồi thụp xuống ôm rịt thằng bé vào lòng, quay lưng ra đỡ. Ngày xưa hai chị em đi chơi em vẫn bênh cậu Tú. Cậu Tú hiền hay bị bọn trẻ con hàng xóm bắt làm ngựa cõng nhong nhong. Mỗi lần thế em xông bừa vào kéo cậu ù té chạy gọi người lớn. Ký ức gài bẫy rơi xuống lúc nào không biết. Em khựng lại, mẹ giật chổi trên tay vứt đi. Cái con trời đánh này. Nó làm gì nên tội mà mày đánh như quân hằn quân thù. Có giỏi mày đánh chết cái thân già này này. Con mày nhưng cháu tao, mày không nuôi thì tao nuôi. Thằng bé được bà bênh càng khóc già. Bố ngồi trong nhà len lén lấy thuốc trong tủ ra châm hút. Bố bị cấm hút thuốc, chỉ có ngày cậu Tú về chơi hay có khách là được hút vài điếu. Bố rít lấy rít để, phồng má lên rít, xong ho sặc sụa. Mẹ nhìn vào, bố dụi vội điếu thuốc xuống gạt tàn, khói chưa tản hết bảng lảng bay. Mắt cậu Tú ngân ngấn nước, em không biết vì thương cháu hay thương bố. Cả đời bố là các chuỗi cấm đoán từ mẹ. Trẻ đã đành, thôi vì yêu thương, vì con cái thì chịu, già rồi vẫn cấm; cấm hút thuốc ung thư ai chăm; cấm rượu chè bê tha nhếch nhác; cấm đọc sách báo mắt lòa ai trông; cấm chơi cây cảnh tốn tiền tốn của; cấm đi tập thể dục dưỡng sinh nhỡ tằng tịu với bà nào mang tai mang tiếng vợ con; cấm ngáy to ảnh hưởng đến giấc ngủ người xung quanh; cấm xem ti vi nhiều tốn điện, ngày chỉ cần xem thời sự 6 giờ sáng, 12 giờ trưa, 7 giờ tối là đủ; cấm đánh cờ, tụ tập thơ phú với mấy ông hàng xóm, thơ phú là cái thứ hại người... Em nghĩ mình chẳng thể nào nhớ được hết chuỗi cấm đoán của mẹ. Cái danh sách cấm ngày càng tăng nên theo đức tin của mẹ. Cấm báng bổ thánh thần; Cấm và cấm và cấm... Bố sinh năm 1950. Năm nay 66 tuổi. Tuổi mụ 67. Tên khai sinh Trịnh Hiến Tuấn. Mấy chục năm ròng người ta gọi bố là Cấm, trẻ là anh Cấm, già lên ông Cấm.
*
Chúng mình trở về phòng áp mái ngay trong buổi sáng diễn ra câu chuyện đang kể. Em nằm cạnh tường, anh nằm ngoài. Áp thấp nóng phía Tây đã vào thành phố được hơn nửa ngày. Từ cơ quan anh sang đường bắt xe 22 ngược về, xe rộng, ngồi ghế ngay sau ghế lái. Anh sợ một mình đối diện với áp thấp. Em không đưa được con đi học cũng về. Em sợ phải đối mặt với mẹ, bố, cậu Tú và cả đứa con ngang ngạnh.
Áp thấp nóng phía Tây trong anh và gia đình đằng ngoại trong em thứ nào đáng sợ hơn? Em không biết. Tất cả dừng ở đây thôi. Em sợ lắm. Sợ có một đứa con? Chúng ta có con rồi anh không nhớ hả? Tuyệt nhiên không, lạ thật. Áp thấp làm anh mất trí rồi.
Em tức giận quay người vào tường sụt sịt khóc. Anh muốn mất trí để không phải trả lời con sống sao trên tầng áp mái này. Và chúng mình cứ thế lơ lửng bay. Giấc mơ sáng tầng áp mái là giấc mơ không cá trong truyện ngắn vẫn đang diễn ra ở tâm áp thấp.
Đ.P
(TCSH359/01-2019)
NGUYỄN NGỌC LỢITối đó bản Phiệt có buổi liên hoan văn nghệ. Cơm chiều xong Tản đưa tôi vào đó chơi. Chúng tôi đang chuẩn bị đi thì một cô đang dẹp đám cuốc xẻng trong góc lán nói vọng ra. Anh Tản mà đưa anh ấy đi thì có mà... Anh ấy đẹp trai, gái bản theo hết, mất phần đấy... Tản cười, cho theo bớt chứ một mình tôi... mệt lắm.
LÊ NGUYÊN NGỮTrong bối cảnh rạt rào gió bấc và nắng trải vàng như mật bên ngoài báo hiệu Tết sắp vê, con ngựa cũng đứng dạng bốn chân như lắng nghe câu chuyện đầy hoài niệm mà Tư Gồng bắt đầu kể tôi nghe. Giản dị vì đây là câu chuyện về chính nó, Tư Gồng trước kia đã lần khân hẹn khất với tôi chờ đến Tết Con Ngựa. Mà lúc này thì đã là cuối tháng chạp rồi.
NGUYỄN QUANG LẬPChiều ba mươi tết, Quỳ đạp xích lô ra ga, tính đón khách chuyến tàu vét rồi gửi xích lô, bắt xe đò về quê. Vừa vào sân ga, tàu chưa về đã có khách gọi, may thế. Khách là một trung niên mặt rỗ, quần bò áo thun, kính đen gọng vàng.
ĐỖ KIM CUÔNG1... Cho đến lúc sực tỉnh, tôi mới nhận ra con đường ra cánh đồng tôm và những vườn dừa dưới chân núi Đồng Bò.
HỒNG NHU Xóm phố nằm trên một khu đất trước đây là một dẫy đồi nghe nói vốn là nơi mồ mả dày đặc, phần lớn là mồ vô chủ không biết từ bao đời nay; và cũng chẳng biết nơi nào có nơi nào không, bởi vì gần như tất cả mồ mả ở đó đều đã bị thời gian mưa gió bào mòn, chẳng còn nấm ngôi gì cả.
TRẦN HẠ THÁP1*Gã nằm xuống thoải mái. Cảm giác mát lạnh của ghế đá còn rịn hơi sương buổi sớm thu giúp gã chợp mắt ngay. Công viên thành phố không chỉ là bạn đời của những ai không nhà, các tên chích choác, kẻ sống ngoài vòng luật pháp... Đây cũng là nơi khá thân quen đối với người như gã. Ít ra đã hơn bốn tháng qua, từ khi gã rời một khách sạn năm sao trong thành phố.
THÁI KIM LAN"Làm sao biết từng nỗi đời riêngĐể yêu thương yêu cho nồng nàn” Trịnh Công Sơn
THÁI KIM LAN(tiếp theo)
NGUYỄN ĐẶNG MỪNGLGT: Cuộc sống cứ lao về phía trước, song những tâm hồn đa cảm thì lại hay ngoảnh nhìn về phía sau. Nước nhảy lên bờ là ánh nhìn về những ngày đã qua giữa một vùng quê bình yên của “đêm trước đổi mới”. Một bức tranh quê sống động, dung dị song ngổn ngang những cảnh đời, những cảnh tình mà chúng ta không được phép quên, bởi tư duy đổi mới của đất nước hãy còn tiếp diễn...
VĨNH NGUYÊNNgô - bạn tôi rủ tôi về làng Chẻ.Đến thành phố H.H., tôi mượn chiếc xe máy của một người quen. Tôi chở Ngô về làng An Hải Trung.
I. Nàng là nhân vật chính của vở kịch. Vở kịch đang diễn ra. Những chủ đề về tình yêu và hôn nhân, về ước mơ và sự thật, về hoài vọng và định mệnh, về sinh ly và tử biệt, v.v và v.v... đan chéo và quyện chặt vào nhau, tạo nên một trường nghĩa lơ mơ lan man đầy ảo dị mà qua đó, những nhân vật còn lại cứ tông tốc xoay xỏa quanh một nhân vật trung tâm đang chơi trò mê hoặc: nhân vật chính.
Đó là lần thứ mười Malio quay về góc phố ấy. Phố hẹp, những căn nhà mặt tiền nhấp nhô, khách sạn lấp lánh đèn chen cửa hàng tơ lụa, phòng tranh sơn mài phương Đông sát với những quán cà phê nho nhỏ bài trí kiểu Tây phương...
Năm 1966 thầy Phan Linh dạy Toán lớp 7A tại trường cấp II xã Phúc Giang. Đó là năm chiến tranh phá hoại rất ác liệt. Máy bay Mỹ cứ nhằm những tụ điểm đông người thả bom. Học sinh đến trường phải đội mũ rơm. Để tránh bom đạn trường Phúc Giang phải sơ tán về các làng, các xóm học tạm. Lớp 7A của Phan Linh sơ tán về làng Mai.
Gió từ đại dương lồng lộng thổi qua cửa sông, qua bãi cát trắng xoá rồi vỗ đập vào những tàu lá dài ngoằng của loài dừa nước, oà vỡ những thanh âm xạc xào.
Đúng sáu năm tôi không trở lại thành phố ấy dẫu rằng trong lòng tôi luôn luôn có một nỗi ham muốn trở lại, dù trong sáu năm tôi giấu kín trong lòng mình điều đó, chôn thật sâu trong suy nghĩ của mình, chẳng hề nói ra.
Chúng tôi tìm được địa điểm chốt quân khá lý tưởng. Đấy là chiếc hang đá ở lưng triền núi; hang cao rộng vừa lõm sâu vào vách núi. Cửa hang được chắn bởi tảng đá khổng lồ, rất kiên cố; dù máy bay Mỹ có phát hiện thấy cửa hang mà phóng rốc két, đánh bom tấn thì người ở trong hang vẫn chẳng hề gì! B52 có rải thảm bom thì lại càng không ăn thua.
Sau khi dọn bàn ghế xong, bà Lan chọn chiếc bàn kê sát ngoài cửa ngồi trang điểm. Từ ngày mở quán, bà đâm ra có thói quen ngồi trang điểm như thế, vừa tiện việc mời chào khách, vừa có đủ ánh sáng đầu ngày.
Chiếc váy của Tuyl Cleng va quệt không ngớt vào mấy vạt cỏ hai bên vệ đường. Những chỉ hoa văn ở riềm váy trông như hai cánh tay chạy như bay xuống đồi. Cuốn vở học trên tay cô nhịp nhàng lên xuống như chiếc quạt diễn viên múa. Mùa xuân sắp đến, trời đất như rộng rinh thêm. Những con chim trao trảo, chèo bẻo, ta li eo... cũng hót vang bên rặng rừng, vui lây theo nỗi vui của Tuyl Cleng.
Ven Hồ Gươm ở phía lề đường bên phải, cách chân tượng vua Lê Thái Tổ ước ngoài trăm mét, luôn có một bồ đoàn. Bồ đoàn là chừng dăm tấm thảm Tầu rải sàn nhập lậu từ các tỉnh phía Bắc được các gia đình Hà Nội trung lưu ưa dùng.
1Sau lần đi gặt thuê cho đồng bào dân tộc ở Vĩnh Thạnh về, tôi bị trận sốt rét nặng. Dai dẳng trở đi trở lại gần ba tháng mới khỏi. Những ngày sau đó, trong người thấy cứ nôn nao, bứt rứt.