PHAN NGỌC MINH
1. Năm 2004, tôi triển lãm tranh tại Foyer du Vietnam - Paris, do ông Võ Văn Thận, là nhà thơ kiêm phụ trách quán bảo trợ. Tại đây tôi đã gặp gỡ được nhiều bạn bè Việt Pháp, trong không khí thân thiện ấm áp…
Họa sĩ Đinh Cường và họa sĩ Phan Ngọc Minh
Nhưng có một kỷ niệm không bao giờ quên ở đó là một cú điện từ Mỹ gọi đến, người đầu dây tự giới thiệu là họa sĩ Đinh Cường, anh nói: “Nhà phê bình Đặng Tiến báo tin, mình gọi để chúc mừng triển lãm tranh của bạn…”. Dù trước đó, tôi chỉ biết tên tuổi anh qua thông tin tác phẩm chứ chưa quen biết hay gặp gỡ bao giờ, nhưng anh nói chuyện, hỏi thăm kết quả về triển lãm, rất là thân thiện như đã quen nhau từ lâu rồi. Và từ đó, chúng tôi trở thành bạn thân thiết.
2. Trong lần triển lãm tranh ba tác giả (Đinh Cường, Hoàng Đăng Nhuận và Phan Ngọc Minh) tại Gallery Chiêu Ê, Huế (2010), có vài người bạn từ Hà Nội vào dự khai mạc triển lãm, đã chọn mua bức chân dung sơn dầu Trịnh Công Sơn, nhờ tôi hỏi giá để xin gửi tiền cho anh. Sau đó, anh đã giao bức tranh cho khách với giá rất đặc biệt tình thân.
Tháng 11/2013, triển lãm tranh Đinh Cường và tôi, tại Gác Trịnh, trên đường Nguyễn Trường Tộ (Huế), tôi giới thiệu hai người bạn yêu tranh tại Đà Nẵng là cô Hồng Nga và anh Tống Văn Thụy. Sau khi xem ảnh (vì không ra dự khai mạc được) chọn tranh, mỗi người lấy một bức. Hai người liên hệ để nhờ tôi chuyển đúng số tiền đề trong bảng giá. Anh bảo bạn của Minh quá tuyệt vời! Cho mình giảm các bạn một ít, để khuyến khích các bạn tiếp tục sưu tập tranh anh em.
3. Đâu hơn 10 năm trước, nhân một lần về Việt Nam, anh và vài người bạn trên đường từ Huế về lại Sài Gòn, ghé lại Đà Nẵng thăm bạn bè, chúng tôi hẹn gặp nhau tại một quán bar. Đây cũng là lần đầu tiên anh và tôi gặp nhau, trong ly bia thân tình, dù vội vã, anh tranh thủ nhờ tôi đưa đi thăm nhà văn Nguyễn Văn Xuân. Hôm đó, thầy Xuân (tên thân mật anh em thường gọi), dù đang nằm trên giường bệnh nhưng gặp lại bạn cũ, thầy hớn hở vô cùng. Anh thăm hỏi, tặng quà và chụp ảnh lưu niệm rồi chia tay trong niềm xúc động lưu luyến.
Kỷ niệm với anh Đinh Cường còn rất nhiều điều để nói. Chẳng hạn một lần cùng anh thăm nhà văn nữ Quế Hương, hẹn cà phê. Trong khoảnh khắc gặp bạn cũ tình thân từ thời ở Huế, gặp lại, anh không nói gì nhiều, vội vã lấy giấy bút vẽ chân dung bạn, không chỉ vẽ Quế Hương mà cả phu quân của nhà văn nữa. Hay một lần khác, trở lại Đà Nẵng, cùng anh đến thăm nhà bạn Nguyễn Quang Chơn - một người yêu và sưu tập tranh Đinh Cường - có vài bạn văn nghệ đến chung vui, gồm Trần Phương Kỳ (nhà nghiên cứu ChămPa), nhà văn Trần Trung Sáng, anh cũng vẽ chân dung hai người thân yêu nhất của gia đình bạn mình. Đó là hai bức chân dung tặng bạn, đẹp để đời.
![]() |
Bùi giáng Đà lạt. Tranh Đinh Cường |
4. Anh gửi tặng rất nhiều thứ ấn tượng, nhất là tập album tranh in màu rất đẹp, gồm khoảng 30 bức tranh vẽ chân dung Bùi Giáng, có in dòng đề: “Đinh Cường vẽ Bùi Giáng”. Bức vẽ ở trang đầu tiên, ký Bùi Giáng buồn… (1972), Bùi Giáng Sài gòn (1982), Bùi Giáng Đà lạt (1992),… cho đến Bùi Giáng chết (1998). Có lẽ đây là series tranh chân dung đẹp nhất vẽ về Bùi Giáng - một thi sĩ quái kiệt của Sài thành một thời. Tập tranh chân dung này sau đó đã đăng trên một số tờ báo uy tín trong nước.
Cào lá ngoài sân đêm là tập thơ của Đinh Cường, do Thư Ấn Quán in tại Hoa Kỳ 2014, sách dày trên 150 trang, in thơ và nhiều phụ bản chân dung của thân hữu văn nghệ do anh vẽ: Thanh Tâm Tuyền, Phạm Công Thiện, Nguyễn Đức Sơn, Trịnh Công Sơn, Bửu Ý, Ngọc Dũng, Trần Vàng Sao, Bửu Chỉ, Lê Khắc Cầm, Lê Uyên Phương,…
Và gần đây nhất, anh gửi tặng tôi tập sách Đi vào cõi tạo hình do Văn Mới xuất bản năm 2015, in tại Mỹ, là tập khảo luận mỹ thuật, viết về các họa sĩ, nhà điêu khắc nổi tiếng, phần lớn xuất thân từ trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương như: Lê Phổ, Mai Thứ, Nguyễn Gia Trí, Nguyễn Đỗ Cung, Bùi Xuân Phái, Tôn Thất Đào, Lê Văn Đệ, Văn Đen, Tạ Tỵ, Võ Đình, Điềm Phùng Thị,… Đây là tập sách rất cần thiết, góp thêm phần tư liệu về những họa sĩ ưu tú của mỹ thuật Việt Nam thế kỷ 20.
Một người bạn thân của Đinh Cường, điêu khắc gia Phạm Văn Hạng đã nhận xét: “Đinh Cường là một nghệ sĩ tài danh, sống hết mình với nghề, sống đẹp với bạn bè, là một - người - hiền”.
Đúng như vậy! Đinh Cường không chỉ để lại hàng ngàn họa phẩm cho đời. Ông còn làm thơ, viết báo, tiểu luận hội họa, tạp ghi về bằng hữu, đã đăng trên nhiều báo, tạp chí trong và ngoài nước; và hơn thế nữa, ông là một nghệ sĩ dấn thân đích thực, sống trọn đạo với nghề, đã Sáng tạo và Hiến dâng.
Tôi tin rằng những gì anh đã để lại cho đời, trong lòng bằng hữu bè bạn và công chúng yêu nghệ thuật sẽ là những kỷ niệm đẹp mãi mãi không thể nào mờ phai được.
Cuối đông, 09/01/2016
P.N.M
(SH324/02-16)
Ngày 18 tháng 9 năm 2015, được sự nhất trí của lãnh đạo tỉnh, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Thừa Thiên Huế đã long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 70 năm thành lập. Đây là một hoạt động có ý nghĩa lịch sử và cũng vô cùng giàu chất nhân văn, nhằm ôn lại những trang sử vẻ vang của một vùng đất giàu văn hóa - về một trung tâm văn hóa - văn học nghệ thuật tiêu biểu của nước nhà.
TRẦN BẢO ĐỊNH
Thương nhớ chú Tư Sâm.
Phải nói ngay rằng, hồi trai trẻ, tôi không thích giới văn chương, chỉ thích giới văn nghệ. Chẳng hiểu vì sao?
BÙI KIM CHI
Thời thiếu nữ của tôi gắn liền với Thành nội. Nơi này tôi đã sinh ra và lớn lên. Tôi yêu Thành nội. Thành nội đã đi vào cuộc đời tôi với nhiều sắc màu.
THANH TÙNG
Kinh đô Huế cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, bầu trời u ám của xã hội phong kiến Việt Nam lúc mãn chiều xế bóng đã phát ra tín hiệu của một vì sao NGUYỄN TẤT THÀNH.
LÊ HUY MẬU
Anh Điềm, bấy giờ còn là Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Tư tưởng Văn hóa TW, nhưng đã sắp nghỉ. Anh ra thăm Côn Đảo. Trong đoàn tháp tùng anh ra Côn Đảo của Tỉnh ủy Bà Rịa - Vũng Tàu có tôi.
PHẠM HỮU THU
1.
Cuối năm 1989, tôi cùng Trần Phá Nhạc ghé 47 C Duy Tân, Quận 3 - TP. HCM thăm anh Trịnh Công Sơn.
LGT: Hiện không nhiều tài liệu miêu tả miêu tả về đời sống, sinh hoạt văn hóa, xã hội của Huế vào thập niên 30 - 40 của thế kỷ trước. Bản dịch dưới đây là trích đoạn từ cuốn nhật kí Adieu Saigon, Au revoir Hanoi (Chào Hà Nội, tạm biệt Sài Gòn - Nhật ký kì nghỉ năm 1943) của Claudie Beaucarnot.
DÃ LAN NGUYỄN ĐỨC DỤ
Hồi Ký
Ba mươi tháng tư. Tôi đang dùng bữa tối cùng gia đình thì chợt nghe tivi thông báo ông Thanh Nghị chết.
PHƯỚC VĨNH
Hình ảnh Hồ Chủ tịch là nguồn cảm hứng sáng tạo đối với nhiều nghệ sĩ tạo hình Việt Nam.
BỬU Ý
Đinh Cường đã vĩnh biệt tất cả chúng ta! Một nghệ sĩ trong cái ý nghĩa toàn diện, cao đẹp nhất, một nghệ sĩ làm lan tỏa nghệ thuật ra chung quanh mình cho gia đình, cho bạn bè, cho cả đời sống, khiến anh trở thành tâm điểm cho những cuộc gặp mặt, những buổi hội hè.
PHAN NGỌC MINH
1. Năm 2004, tôi triển lãm tranh tại Foyer du Vietnam - Paris, do ông Võ Văn Thận, là nhà thơ kiêm phụ trách quán bảo trợ. Tại đây tôi đã gặp gỡ được nhiều bạn bè Việt Pháp, trong không khí thân thiện ấm áp…
VÕ SƠN TRUNG
Trong gần một thế kỷ qua, bạn đọc Việt Nam đã tiếp cận khá nhiều tác phẩm của đại thi hào Ấn Độ Rabindranath Tagore, trong đó có hàng chục tập thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết, kịch nói, tiểu luận, và thậm chí cả hồi ký của thi hào…
Lần đầu nói chuyện trực tiếp với họa sĩ Đinh Cường tại xe cà phê Tôn trước nhà thờ Tôn Nhân Phủ ở Thành Nội, tôi: “Thưa thầy!” Anh khoát tay: “Úi dà, bày đặt. Chỗ bạn bè anh em với nhau cả, thầy bà chi nghe đỗ mệt!”
TRẦN NGUYỄN KHÁNH PHONG
Thật vui mừng và xúc động khi cầm trên tay tập sách Rừng hát của cố nhạc sĩ Trương Minh Phương do gia đình tặng. Tuyển tập dày 1.328 trang, chia làm 4 phần, tập hợp những sáng tác, nghiên cứu văn học nghệ thuật trong cuộc đời của nhạc sĩ.
VÕ TRIỀU SƠN
Ngay sau Lễ Quốc khánh 2/9/1945 ra mắt nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, công cuộc kiến thiết đất nước được bắt đầu, trong đó có văn hóa.
VÕ TRIỀU SƠN
Ngay sau Lễ Quốc khánh 2/9/1945 ra mắt nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, công cuộc kiến thiết đất nước được bắt đầu, trong đó có văn hóa. Những ngày tháng đầu tiên của các hoạt động văn hóa nghệ thuật dưới chính thể Việt Nam mới diễn ra thật sôi nổi. Sau đây là lược thuật một số hoạt động trong mùa đông 1945, cách đây tròn 70 năm.
LỮ QUỲNH
"Vì tôi là người Huế và đã một thời tuổi trẻ nặng nợ với sông Hương suốt những mùa hè nóng bức ngủ đò nên tôi nhìn sông Hương luôn luôn với đôi mắt của người bạn.
Sáng ngày 27-11-2015 tôi đến nghĩa trang Père Lachaise để tiễn anh đến nơi yên nghỉ cuối cùng, sau khi hỏa táng, anh sẽ nằm trong ngôi mộ gia đình, đây cũng là nơi nhạc sĩ Chopin yên giấc ngàn thu nhưng trái tim thì trở về quê hương Ba Lan. Nguyễn Thiên Đạo cũng thế anh nằm ở Paris nhưng trái tim và tâm hồn anh từ lúc sống đến lúc chết luôn luôn hướng về Việt Nam.
HOÀI MỤC
Vừa giải phóng xong ba tôi đưa cả gia đình từ thành phố về quê. Cuộc sống vất vả nhưng quá nhiều cái mới lạ nên đầu óc con nít của tôi khi mô cũng thấy háo hức.
NGUYỄN KHẮC VIỆN
Trích hồi ký
- 75 rồi đấy, ông ơi! Viết hồi ký đi. Chuối chín cây rụng lúc nào không biết đấy!