Nghệ sĩ Mai Xuân Hòa thổi sáo cho Bác Hồ nghe

10:22 19/01/2010
NGUYỄN QUANG HÀHầu như mỗi chúng ta chỉ biết Mai Xuân Hòa là nhạc sĩ. Anh đã ra mắt hai tập nhạc viết cho người lớn: "Nỗi đợi chờ", "Khát vọng",và hai tập cho thiếu nhi: " Những điều em thích", " Những ngôi sao đẹp".

Bác Hồ chụp ảnh chung với các nghệ sĩ Nam Định 1963

Các em thiếu nhi trong nước, đặc biệt là các em ở Thừa Thiên Huế đều thuộc: "Những ngôi sao đẹp", "Đội đồng ca chúng ta", "Cháu yêu Bác lắm", "Em là lính mới" của nhạc sĩ Mai Xuân Hòa. Đó là những bài hát đã được phát từ thời còn có "ĐÀI PHÁT THANH GIẢI PHÓNG", và bây giờ các em vẫn hát, sức sống của những bài hát ấy thật bền bỉ. Nó không hề giống như cách nói bây giờ "Mì ăn liền" mà nó được rút ra từ trong tâm huyết của tác giả. Nó là cuộc đời nên hôm qua và hôm nay vẫn đang chảy một mạch tình người. Vì thế nó không bao giờ cũ.

Những người lớn tuổi, nhất là thanh niên thì lại rất mê "Nỗi đợi chờ", "Chiều Thiên An" của anh.

Phải nói ở lứa tuổi nào Mai Xuân Hòa cũng trang trải cuộc đời mình vào đó, nên anh đã nói được lên tiếng nói của chính họ, tâm sự của chính họ.

Kể từ ngày bước chân vào ngưỡng của âm nhạc năm 1956, sau tám tháng dự khóa bồi dưỡng cán bộ phụ trách âm nhạc các tỉnh trong toàn quốc do trường Âm nhạc tổ chức tại Hà Nội. Mai Xuân Hòa nhập hồn với loại hình nghệ thuật này.Và anh liên tục gặt hái được thành công:

- Sáu ca khúc được tặng thưởng huy chương vàng, bạc của hội diễn văn nghệ quần chúng toàn quốc.

- Hai ca khúc thiếu nhi được thưởng huy chương bạc của Đài truyền hình Việt .

- Giải Cố Đô 83-93 với ca khúc "Nỗi đợi chờ".

- Giải Cố Đô 93-97 tập ca khúc thiếu nhi "Những điều em thích".

- "Một chiều Thiên An" đoạt giải A cuộc thi âm nhạc nhân 20 năm giải phóng thành phố Huế 1975 - 1995.

Được quần chúng yêu thích các ca khúc của mình, đó là phần thưởng của người nhạc sĩ. Nói về điều này nhạc sĩ Mai Xuân Hòa tâm sự: "Phần thưởng lớn nhất của tôi, niềm vinh dự nhất đời tôi là được thổi sáo cho Bác Hồ nghe năm 1963, nhân chuyến Bác Hồ về thăm Nam Định".

Mai Xuân Hòa sinh tại Thủy Trường thành phố Huế nhập ngũ năm 1945. Lúc ấy anh vừa 15 tuổi, và lập tức được nhập vào đoàn quân tiến. Trên đường vào tới Nha Trang, gặp địch, phải quay lại, chàng thiếu sinh quân trẻ măng ấy được điều về quân y Bắc 126 - 108 quân khu Năm.

Bị thương, tháng 10 - 1954 cùng đoàn thương binh tập kết ra Bắc, lên cửa Hội, rồi vào ở trại thương binh Nam Định. Năm 1956 anh theo học lớp nhạc khóa 2 và niên khóa 1958 - 1962 anh tiếp tục lớp nhạc dài hạn của trường âm nhạc Việt Nam (nay là Viện âm nhạc Hà Nội). Cả hai sự kiện trên đã dẫn anh về hoạt động ngành âm nhạc thuộc ty văn hóa Định.

Mai Xuân Hòa vốn yêu âm nhạc. Trong các loại nhạc cụ, anh mê nhất cây sáo trúc. Chiếc gậy hành quân của anh chính là cây sáo trúc của anh. Cây sáo ấy đã nhiều lần cùng Mai Xuân Hòa vượt lên trước hàng quân, chọn một địa điểm thích hợp, anh đứng thổi sáo, góp phần giục giã bước quân hành.

Ở trường nhạc ra, cùng với măng-đô-lin, an-tô, ghi-ta, Mai Xuân Hòa vẫn mê sáo trúc, anh đã sáng tác "Tiếng chim rừng" (1959) "Nhớ thương" (1963) là hai bản nhạc không lời viết cho sáo trúc. Hai bản nhạc này đã được nhà xuất bản âm nhạc Hà Nội in và trường âm nhạc Việt dùng cho chương trình học về cây sáo trúc.

Vừa sáng tác xong "Nhớ thương", nỗi khắc khoải của đứa con xa Huế, đúng lúc ấy Bác Hồ về thăm Nam Định. Thời gian Bác Hồ đi thăm thành phố Dệt, có một buổi ty văn hóa tổ chức cho các nghệ sĩ đàn hát cho Bác Hồ nghe. Mai Xuân Hòa vinh dự được có mặt trong buổi gặp gỡ này. Sau một loạt các nghệ sĩ trình diễn, đến tiết mục sáo của Mai Xuân Hòa. Anh thổi cho Bác nghe chính bài "Nhớ thương" do anh sáng tác.

Tiếng sáo đã gợi lên nỗi day dứt thương nhớ miền khôn nguôi khi 2 miền Nam Bắc đang còn chia cắt. Cả hội trường hoan nghênh nhiệt liệt. Bác lên sân khấu tặng cho anh một điếu thuốc lá, khác các nghệ sĩ nữ, Bác cho kẹo, các nghệ sĩ nam, Bác cho thuốc. Bác khen anh: "Được lắm, hãy cố gắng nữa để trở thành nghệ sĩ giỏi". Bác đưa thuốc cho anh. Thời gian này Mai Xuân Hòa vừa có đứa con đầu lòng. Anh muốn vinh dự này cho con, nên Mai Xuân Hòa thưa với Bác xin cho đổi điếu thuốc lấy kẹo. Giống như sự đã quy định, Bác không đổi. Nhưng khi về, Bác gửi hai cân kẹo cho các nghệ sĩ. Mai Xuân Hòa đã lấy phần này của mình cho con.

Mai Xuân Hòa bảo: "Đấy là niềm vinh dự nhất cuộc đời nghệ sĩ của tôi".

Đã ở tuổi 70, Mai Xuân Hòa hăng say sáng tác các bài hát cho thiếu nhi. Anh đã tìm thấy "sở trường của mình".

Nhân kỷ niệm 15 năm báo Thiếu niên Tiền phong, Mai Xuân Hòa chọn 15 bài thơ đăng trên báo, phổ nhạc, anh gửi 15 bài hát mới sáng tác ra chào mừng báo đội. 15 bài hát được hoan nghênh, đón chào ngay. Ngày vui ấy Mai Xuân Hòa được mời tham dự, được in ngay một bài trên báo, và báo đội quyết định in tập nhạc. "Người bạn thân thương" này cho nhạc sĩ.

Mỗi lần gặp anh, Mai Xuân Hòa lại có một bài hát mới, hiện nay anh đang tập trung thời gian để hoàn thành nhạc cảnh "Ngày hội hoa xuân" cho các cháu. Tuy vậy, gặp Bác, được thổi sáo cho Bác nghe đã hơn 30 năm, vậy mà lúc nào Mai Xuân Hòa cũng náo nức: "Bác đi xa rồi, mình vẫn nhớ Bác khôn nguôi. Cây sáo trúc đã dẫn mình đến với Bác. Dễ gì đời nghệ sĩ có được một lần như thế.

N.Q.H
(120/02-99)





 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
  • NGUYỄN THỊ THANH SUNGLGT:Bà Nguyễn Thị Thanh Sung sinh năm 1949 tại An Cựu (Huế), cựu học sinh Đồng Khánh, cựu giáo sinh trường Sư phạm Qui Nhơn, dạy tiểu học ở Quảng Tín (Quảng Nam ngày nay). Năm 1973, lấy Bill Fleming cố vấn an ninh tại Toà Lãnh sự Hoa Kỳ tại Huế. Năm 1974, bà  theo chồng qua định cư ở Mỹ. Bill vẫn tiếp tục phục vụ trong Bộ Ngoại Giao. Hiện bà sống cùng gia đình tại Potomac, Maryland .

  • NGUYỄN XUÂN HOÀNG(Rút từ tuyển tập Hồn mai – tuỳ bút – NXB Thuận Hoá và Công ty Văn hoá Phương Nam phối hợp thực hiện, năm 2008)

  • TRẦN ĐƯƠNG(Viết theo lời kể của một số cán bộ và sinh viên, học sinh Việt Nam, từng công tác và học tập tại Liên Xô)

  • LÝ HẠNH                Đất trời đã bước vào độ cuối xuân, vẫn còn những cơn mưa bụi lất phất và cái rét dìu dịu thả xuống nhân gian như những sợi tơ trời.

  • ĐỖ KIM CUÔNG Câu chuyện của 27 năm về trước...

  • PHƯƠNG LAN                     LTS: Sông Hương nhận được tin và bài về một phụ nữ "nuôi mộ liệt sĩ" đã 15 năm, nay muốn trả lại cho gia đình của liệt sĩ nhưng không biết nhắn gửi vào đâu. Vì câu chuyện nghĩa cử đầy cảm động này và vì không chỉ là thông tin nên Sông Hương xin in luôn cả bài viết sau đây, mong bạn đọc xa gần, trong điều kiện có thể được thì nhắn tin sớm cho gia đình người liệt sĩ này.

  • NGUYỄN HỮU THÔNGĐã từ lâu lắm, chúng tôi mới có dịp gặp gỡ đông đủ như thế này. Nhận ra nhau rồi mới giật thót mình nhìn lại; ai cũng tưởng chỉ mới hôm qua, và cái khoảng mơ hồ dẫn đến hôm nay, sao đã làm tóc mọi người bạc đi nhiều thế.

  • LÊ QUÝ LONGThông lệ cứ mỗi buổi sáng uống xong cốc càphê tôi đến mở phòng tranh. Ngày 1 tháng 11 năm 1999 chừng tám giờ sáng, ngoài đường nước đã lên phủ khắp mặt nhựa. Suốt đêm qua cho đến lúc này trời vẫn mưa to.

  • ĐỖ KIM CUÔNG Ấn tượng dai dẳng trong tôi mỗi khi nhớ về Huế vẫn là những trận mưa rả rích kéo dài lê thê hết ngày này sang ngày khác. Mưa có khi cả tháng trời. Mưa ngày rồi lại mưa đêm. Có lúc những cơn mưa rào kéo sầm sập như thác đổ. Lúc mưa nổi bong bóng nước. Mưa rừng càng buồn nản hơn.

  • ĐỖ KIM CUÔNG Cái ấn tượng không lấy gì làm vui vẻ và đẹp đẽ của tôi về chị xảy ra vào những ngày đầu tiên khi tôi trở thành người lính của đại đội 3, K10, thuộc công trường V về trụ bám ở vùng giáp ranh Hương Trà.

  • ĐẶNG NHẬT MINHCha mẹ tôi là những người Huế. Quê nội tôi ở An Cựu và quê ngoại ở làng Lại Thế. Tôi nghe bà tôi kể: đám cưới cha mẹ tôi là một đám cưới chạy tang.

  • NGUYỄN ĐẮC XUÂNNgày thoát ly lên rừng (mùa hè 1966), tôi và anh Hoàng Phủ Ngọc Tường được Thành ủy cho ở trong một cái nhà lá dựng ở lưng chừng một ngọn đồi sau dãy núi Kim Phụng. Đến bữa có người phục vụ bưng cơm lên ăn. Thật thoải mái, không phải lo sinh nhai, không phải lo giữ lời ăn tiếng nói sao cho hợp pháp, không còn sợ bị bọn mật vụ, CIA đến viếng nhà, đến trụ sở đấu tranh "hỏi thăm sức khỏe".

  • HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNGMột hôm nhân rỗi việc, tôi ngồi thả câu nơi một bến đá quen thuộc ven sông Hương. Chỗ này cá nhiều ăn không kịp giật. Bỗng cái phao của tôi trôi đi vùn vụt như thể có người kéo. Tôi vung mạnh tay, một chú cá chép mắc câu nhảy đành đạch trên mặt cỏ. Bất ngờ nó thở hổn hển và nói với tôi bằng tiếng người: rằng nó là con vua Thuỷ Tề, đi tuần thú dọc sông Hương, đã bị tôi bắt được. Nó năn nỉ xin tôi thả ra, sau đó nó sẽ đền ơn bằng cách thực hiện cho tôi ba điều ước.

  • TRẦN HOÀNG PHỐKỷ  niệm  45  năm  thành  lập Đại  học  Huế  (1957-2002)1. Mặt trời, mặt trăng vẫn rạng rỡ soi, có lẽ cả ngàn năm trên cái giải đất Phú Xuân-Huế cỏ hoa thơ mộng, diễm kiều và tịch lặng này.

  • NGUYỄN ĐẮC XUÂN Tôi đỗ vào Đại học Sư phạm Huế năm 1962. Lúc ấy tôi đã có Chứng chỉ Dự bị (Propédeutique) bên trường Đại học Văn khoa.

  • THOMAS MANNMANN, PAUL THOMAS, nhà văn Đức (1875- 1955). Sinh tại Lüberk trong một gia đình thương gia lớn. Cha là Johnann Heinrich Mann - một thượng nghị sĩ, đồng thời là thương gia. Mẹ là Julia con gái của một chủ trang trại người Đức và một phụ nữ gốc Bồ Đào Nha.

  • TRUNG SƠNĐó là truyện ngắn “Ngựa người và người ngựa” của cây đại thụ trong làng văn Việt : nhà văn Nguyễn Công Hoan. Đây là một trong những truyện ngắn xuất sắc, thể hiện rõ phong cách “truyện ngắn Nguyễn Công Hoan” nên đã hai lần được lấy làm tên các tập truyện ngắn của ông. (Lần đầu, do nhà Mai Lĩnh xuất bản năm 1934 và lần thứ hai do Nhà xuất bản Văn học in năm 1988).

  • XUÂN TÙNGNgày đầu xuân ở nước ta có nhiều phong tục đã được tồn tại lâu đời như tục xông đất, hái lộc, mừng tuổi: Vào những ngày đầu xuân, các tầng lớp nho sĩ còn có tục khai bút, cho chữ... vừa là thú vui, vừa là cung cấp cho những người thích xin chữ, xin câu đối về treo. Việc làm này mang một ý nghĩa văn hóa thú vị.

  • PHẠM THỊ CÚCMột ngày đẹp trời chúng tôi “lên đường” bằng... ô tô, đi câu cá ở một cái hồ xa xôi tận miền đông bắc nước Mỹ.

  • VĨNH NGUYÊNTrước mặt tôi là thăm thẳm sâu hút chập chùng xanh đến rợn người mà thích thú làm sao! Hồ Truồi trong vắt dưới chân như ta có thể rơi tòm xuống đó nếu không may để sẩy bước hụt. Và, sau lưng tôi là chót đỉnh Bạch Mã gần kề như chỉ còn một tầm tay với. Nơi đây, mang cái tên lộng lẫy: Vọng Hải Đài!