Trò chuyện về các xu hướng của ngành xuất bản Việt Nam trong thời gian tới, ông Nguyễn Cảnh Bình, Chủ tịch HĐQT AlphaBooks, cho rằng cần có những hành động mạnh mẽ hơn nữa của nhà nước và cả xã hội để thúc đẩy sự phát triển của tri thức, như vốn ODA hay các nguồn đầu tư khác cần được dành cho ngành xuất bản.
Ông Nguyễn Cảnh Bình
Với tư cách là một người làm lâu năm trong ngành xuất bản, ông có thể cho biết những thay đổi rõ rệt trong ngành này thời gian vừa qua?
Gần 15 năm kể từ khi viết sách và 10 năm điều hành một đơn vị xuất bản, tôi nhận thấy đang có những thay đổi diễn ra rõ rệt trong ngành xuất bản của Việt Nam. Những năm gần đây đã xuất hiện nhiều công ty sách, xuất hiện nhiều thương hiệu mới, tên tuổi mới. Số lượng đầu sách mới hàng năm, bao gồm cả sách dịch và sách do tác giả trong nước viết đều tăng lên đáng kể, phong phú về mặt thể loại, chủ đề và hình thức.
Thị trường về bản quyền cũng đang trở nên cạnh tranh hơn, chi phí bỏ ra mua bản quyền từ nước ngoài ngày càng nhiều và càng đắt.
Nếu như những năm trước đây, thị trường bản quyền sách nước ngoài chỉ là cuộc chơi của một vài đơn vị như Alpha Books, NXB Trẻ, Firstnews, Nhã Nam… thì hiện nay đã có sự cạnh tranh mạnh mẽ nhằm chọn được những cuốn sách hay nhất trong thời gian sớm nhất. Sự cạnh tranh cũng khiến các công ty phải liên tục tìm cách nâng cao chất lượng in ấn, trình bày, thiết kế bìa cùng với nhiều chương trình marketing đa dạng nhắm đến các độ tuổi và đối tượng khác nhau. Đây là một tin đáng mừng cho thị trường sách Việt Nam.
Dĩ nhiên, cũng bởi vậy mà độc giả sẽ khó khăn hơn trong việc lựa chọn được những đầu sách thực sự hay và bổ ích. Độc giả đang rất cần những kênh thông tin, đánh giá hữu ích, chính xác để giúp cho việc định hướng. Đây cũng là trách nhiệm của chính các công ty sách, để không chỉ lựa chọn những đầu sách giải trí, mang tính thị trường, dễ đọc dễ quên mà còn là những tác phẩm có giá trị, những cuốn sách kinh điển đã được độc giả thế giới công nhận.
Doanh thu chủ yếu của công ty ông đến từ dòng sách nào và điều đó có phản ánh gì xu hướng đọc của người Việt hiện nay?
Chúng tôi chủ yếu xuất bản sách quản trị kinh doanh và sách kỹ năng tư duy cho các bạn trẻ. Chúng tôi cũng mở rộng ra thêm các mảng khác như văn học và thiếu nhi nhưng hiện tại, mảng lớn nhất của chúng tôi vẫn là kinh tế và quản trị kinh doanh. Điều đó cho thấy, các bạn trẻ hiện nay không chỉ quan tâm đến những dòng sách văn học, ngôn tình... như chúng ta vẫn tưởng. Giới trẻ quan tâm nhiều hơn trước đây đến những cuốn sách dạy kỹ năng, làm giàu và học hỏi từ đó để phát triển nghề nghiệp và sự nghiệp của mình.
Cách đây mấy năm, nghiên cứu thị trường của Nielsen Online cho thấy người Việt Nam mua sách trực tuyến nhiều thứ tư trên thế giới sau Hàn Quốc, Ấn Độ và Áo. Vậy qua thực tế kinh doanh của công ty mình, ông nhận thấy điều đó có đúng không? Tốc độ phát triển và tiềm năng của kinh doanh sách trực tuyến liệu có chiếm ưu thế hơn hẳn so với các hình thức kinh doanh khác không?
Tôi nghĩ kết quả này là có cơ sở. Những trang mua sách trực tuyến ngày càng lớn mạnh như tiki, vinabook... đã và đang khẳng định vai trò của loại hình dịch vụ này. Việc mua sách trực tuyến giúp các bạn trẻ tiết kiệm tối đa thời gian, công sức đi lại, thậm chí cả chi phí. Alpha Books hiện cũng đã đẩy mạnh kênh phát hành online là http://bizspace.vn. Cách mua sách online dần trở thành xu hướng tất yếu của toàn cầu và tất yếu ở Việt Nam
Tuy nhiên, với những người yêu sách, việc có thể đến các khu phố sách như Đinh Lễ, Nguyễn Xí, tự chọn những cuốn sách mình yêu thích trong những ngày rảnh rỗi cũng được coi là một thú vui, là một thói quen.
Theo ông, liệu kinh doanh sách có thể là con đường làm giàu cho người Việt trẻ không?
Thu nhập của ngành sách không cao như những ngành nghề kinh tế, dịch vụ khác. Tiềm năng và dung lượng thị trường sách hiện nay ở Việt Nam khá nhỏ bé khi so với các quốc gia trong khu vực hay với các ngành khác.
Tuy nhiên, giá trị mà những cuốn sách mang lại lại lớn lao hơn rất nhiều. Những cuốn sách bổ ích sẽ đồng hành, dẫn dắt và tạo nên những thế hệ độc giả thông minh, chủ động, biết đi con đường riêng, biết cách làm giàu.
Theo tôi, bất cứ con đường nào cũng có thể giúp người Việt trẻ làm giàu, dù là kinh doanh sách hay nấu ăn, làm thuê hay làm chủ, làm công sở hay tự tìm con đường riêng cho mình. Điều cốt lõi là các bạn trẻ phải không ngừng trau dồi những kỹ năng, luôn giữ tinh thần cầu thị và học hỏi, dám thử thách bản thân, dấn thân và trải nghiệm đủ đầy - kể cả việc thất bại. Đối với ngành xuất bản, các bạn trẻ có thể làm giàu, có thể tạo lập sự nghiệp cho mình nếu tìm một cách đi mới, và đặc biệt là bước chân vào lĩnh vực sản xuất nội dung số, không chỉ cho Việt Nam mà có thể nghĩ việc sản xuất và gia công cho thế giới. Có lẽ đó là cơ hội lớn nhất cho các bạn.
Hiện nhiều người, đặc biệt là học sinh, sinh viên và các bậc phụ huynh vẫn kêu ca giá sách đắt so với thu nhập của họ, cá nhân ông nghĩ như thế nào với luồng ý kiến này?
Phần nào tôi đồng ý với ý kiến đó. Quả thực sách của chúng ta nếu tính theo thu nhập là có cao hơn đôi chút. Nếu như ở các nước tiên tiến, mỗi tháng một người có thể mua một trăm đô la Mỹ cho sách vở (khoảng 3-5 cuốn), tức là chỉ chiếm chừng 2% thu nhập hàng tháng. Còn ở Việt Nam, để mua 3-5 cuốn như vậy, các bạn trẻ phải chi khoảng 200.000 đồng, tức là có thể chiếm tới 4-5% thu nhập của sinh viên mới ra trường (giả sử khoảng 4-5 triệu/tháng).
Tôi cho rằng, để có thể sở hữu tri thức, các bậc phụ huynh và các bạn trẻ nên đầu tư vào tương lai. Hơn nữa, giá thành một cuốn sách hiện nay đâu hề đắt. Chỉ từ 30-50 nghìn đồng cho các dòng sách kỹ năng và dưới 100 nghìn đồng cho những cuốn sách kinh tế, chính trị, văn học... Thực tế, so với nhiều mặt hàng khác chúng ta đang phải trả đúng giá của thế giới (thiết bị điện thoại, máy tính, máy ảnh, ô tô…) thì giá sách thực sự không quá cao như mọi người nghĩ.
Theo ông, xu hướng kinh doanh sách sắp tới ở Việt Nam sẽ phát triển như thế nào?
Chúng ta không thể phát triển một nền kinh tế tri thức nếu không có một xã hội học tập và không thể thiếu vai trò của ngành xuất bản. Những hoạt động như Ngày Sách Việt Nam mới đây có tác dụng khuyến khích người Việt Nam đọc sách nhiều hơn. Tuy nhiên, tôi nghĩ cần có những hành động mạnh mẽ hơn nữa của nhà nước và cả xã hội để thúc đẩy sự phát triển của tri thức, như vốn ODA hay các nguồn đầu tư khác cần được dành cho ngành xuất bản, hoặc phát triển loại hình thư viện và thư viện số ở các địa phương, quận, huyện...
Về xu hướng, tôi nghĩ có thể có vài xu hướng lớn: (1) Xu hướng người Việt Nam viết sách cho người Việt Nam. Chúng ta cần những cuốn sách do chúng ta viết về chính xã hội, đất nước chúng ta; (2) Xuất bản nội dung số; (3) Có thể có những công ty, NXB lớn của thế giới vào Việt Nam kinh doanh.
Theo Đặng Thị Minh Hằng - Tiasang
Theo định hướng phát triển hiện nay, Huế sẽ là đô thị trung tâm, đô thị hạt nhân giữ vai trò động lực cho Thành phố trực thuộc Trung ương trong tương lai.
Thuở xưa, mỗi làng có một hương ước, nhiều làng có hương ước thành văn nhưng cũng có làng có hương ước bất thành văn.
Khi nhắc đến xứ sở Phù Tang, điều đầu tiên thế giới nghĩ đến là một Nhật Bản thần kỳ, giàu mạnh về kinh tế và điều thứ hai chắc chắn sẽ là sự đối mặt thường xuyên với thảm họa thiên tai.
“Có động đất ở Nhật Bản!” Tôi đang loay hoay xếp lại chồng sách vở ngổn ngang trên bàn thì nghe chồng tôi, giáo sư Michimi Munarushi người Nhật mới về Việt Nam 3 hôm trước báo.
Không có một vùng đất thứ hai nào trên dải đất hình chữ S của Việt Nam có vị trí hết sức đặc biệt như Huế. Nơi đây, từ 1306, bước chân Huyền Trân xuống thuyền mở đầu cho kỷ nguyên mở nước về Nam, Thuận Hóa thành nơi biên trấn.
I. Đặt vấn đề 1.1. Năm 1945, sau khi nhà Nguyễn cáo chung, một số giá trị văn hóa phi vật thể của Huế không còn giữ được môi trường diễn xướng nguyên thủy, nhưng những gì nó vốn có vẫn là minh chứng độc đáo về sự sáng tạo văn hóa của dân tộc Việt Nam.
Đưa Thừa Thiên Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trong vài năm tới đã trở thành quyết tâm chính trị của cán bộ đảng viên và nhân dân Thừa Thiên Huế.
Thăng Long - Hà Nội, thủ đô, trái tim của cả nước, qua ngàn năm phát triển, đã trở thành biểu tượng của nền văn hiến Việt Nam, là niềm tự hào của cả dân tộc.
Sau khi phục dựng thành công lễ tế Nam Giao và lễ tế Xã Tắc trong những năm qua, thiết nghĩ việc tái hiện lễ tế Âm Hồn 23.5 ở quy mô thành phố/ tỉnh là một việc làm có ý nghĩa trong việc bảo tồn bản sắc văn hóa và quảng bá du lịch của thành phố Huế chúng ta.
Thừa Thiên Huế - vùng đất chiến lược nối giữa hai miền Bắc - Nam từng là “phên dậu thứ tư về phương Nam” của Đại Việt, nơi “đô hội lớn của một phương”; từng là thủ phủ của xứ Đàng Trong, kinh đô của đất nước dưới thời Quang Trung - Nguyễn Huệ và triều Nguyễn (1802 - 1945); là miền đất địa linh nhân kiệt gắn liền với những tên tuổi lớn trong hành trình lịch sử của dân tộc, của ngàn năm Thăng Long...
Đưa Thừa Thiên Huế trở thành thành phố trực thuộc trung ương trong vài năm tới theo tinh thần kết luận số 48 của Bộ Chính trị đã mở ra một mốc mới mang tính lịch sử. Với kết luận này, đặt ra nhiệm vụ cho Huế phải trở thành trung tâm của khu vực miền Trung và là một trong những trung tâm lớn, đặc sắc của cả nước về văn hóa, du lịch, khoa học công nghệ, y tế chuyên sâu và giáo dục đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực.
Ôn cố để tri tân, Festival Huế 2010 là lần tổ chức thứ VI. Qua 6 lần tổ chức, nhìn lại những ngày liên hoan văn hóa Việt Pháp (1992) do thành phố Huế phối hợp với Codev tổ chức, anh chị em văn nghệ sĩ Huế lúc bấy giờ phấn khích lắm vì đây là cơ hội tiếp xúc với thế giới dù chỉ mới có một nước Pháp. Họ thấy cần có trách nhiệm phải tham mưu để xây dựng chương trình cũng như chủ động tham gia hoạt động trong lĩnh vực của mình.
Như thường lệ, hàng năm Hội LHVHNT Thừa Thiên Huế tiến hành xét tặng thưởng cho các tác phẩm, công trình văn học nghệ thuật xuất sắc.
Chúng ta đã đi hết gần chặng đường 10 năm đầu của thiên niên kỷ mới. Thời đại chúng ta đang sống là thời đại mà sự phát triển song hành giữa cơ hội và thách thức đan xen.
(Thừa Thiên Huế trên tiến trình xây dựng thành phố trực thuộc Trung ương)
Những năm cuối cùng của thế kỷ XX, cùng với thành tựu của công cuộc đổi mới diễn ra sôi động trên đất nước Việt Nam, sức sống của vùng văn hoá Huế sau những năm dài tưởng chừng đã ngủ yên chợt bừng dậy và lấp lánh tỏa sáng.
Thơ không thể tách rời đời sống con người. Điều đó đã được thời gian minh chứng. Từ lời hát ru của mẹ, những giọng hò trên miền sông nước,… đã đánh thức tình yêu thương trong mỗi chúng ta.
Gần đây, khi Đảng ta chứng tỏ sự quan tâm của mình đối với đội ngũ trí thức thì trong dư luận cũng đã kịp thời có những phản ứng cộng hưởng. Điều mà chúng tôi lĩnh hội được gồm 3 câu hỏi tưởng chừng như "biết rồi khổ lắm nói mãi" nhưng lại không hẳn thế. Nó vẫn mới, vẫn nóng hổi vì sự tuyệt đối của qui luật vận động cũng như vì tính cập nhật, tính ứng dụng của đời sống. Chúng tôi xin được nêu ra và cùng bàn, cùng trao đổi cả 3 vấn đề.
Trí thức là những người mà lao động hàng ngày của họ là lao động trí óc, sản phẩm của họ làm ra là những sản phẩm trí tuệ, nhưng sản phẩm ấy phải là những sản phẩm có ích cho xã hội...
Ở Huế ngày xưa, người học trò nào cũng có một “Tủ sách Học trò” riêng tư cho mình và nhà nào cũng có một “Tủ sách Gia đình” để dùng chung trong nhà. Người Huế rất trọng học vấn, rất trọng sự hiểu biết nên rất trọng sách. Vì vậy, họ cất sách rất kỹ. Họ thường cất sách để làm kỷ niệm riêng tư cho mình về sau đã đành mà họ còn cất sách để dành cho đám đàn em con cháu của họ trong gia đình, dùng mà học sau nầy. Người Huế nào cũng đều cùng một suy nghĩ là ở đời, muốn vươn lên cao thì phải học và đã học thì phải cần sách. Đối với họ, sách quý là vậy. Lễ giáo Khổng Mạnh xưa cũng đã đòi hỏi mỗi người Huế thấy tờ giấy nào rớt dưới đất mà có viết chữ Hán “bên trên” là phải cúi xuống lượm lên để cất giữ “kẻo tội Trời”! Người xưa cũng như họ, không muốn thấy chữ nghĩa của Thánh hiền bị chà đạp dưới chân.