LÊ VŨ TRƯỜNG GIANG
Nhiều năm sau này Vũ nhớ về Giao khi hai người ngồi bên nhau trên ban công lồng lộng gió trăng. Ban công nhìn ra sân với hàng cau già nhuốm tóc trăng sáng bạc, là những hình ảnh cuối cùng của một miền quê sắp bị đô thị hóa.
Minh họa: Nhím
Xa xa, dòng sông nhỏ lấp lánh, chảy chầm chậm qua đồng nội thoang thoảng hương buồn. Mùi hương ấy của Giao ban đầu chỉ là một làn sương mỏng mảnh, vương víu trên người. Vũ đến từ sau lưng, dang vòng tay rộng ôm lấy cả không gian buồn bã, êm đềm. Vũ chết lặng trong làn hương ấy. “Anh đã chạm vào giấc mơ của em”, Giao dịu dàng nói. Nàng mấp máy môi theo giai điệu bài Love paradise ngọt ngào dưới ánh trăng. Tiếng ca của nàng vút cao lên tận trời sâu, nơi trăng sao đương trôi trong nỗi mơ hồ. Vũ im lặng nghe tiếng hát, ánh trăng buông dịu trong đêm. Tấm thân ấy mềm trong vòng tay Vũ. Mùi buồn xích gần lại. Giao có đôi mắt to, màu huyền cánh gián, thu vén cả vòm trời trong một lần chớp mi.
Sau này Vũ mới biết, họ đã có cùng giấc mơ trong đêm trăng ấy. Vũ và Giao rơi xuống một bến cảng lạ lẫm. Hàng nghìn người di chuyển xuống tàu. Quanh đấy, lính tráng bồng súng cảnh giới. Giao đứng ngắm cánh hải âu chao liệng trên sóng biển, lẻ loi bay vút ra phía đại dương. Khoảng xa xăm phía trước chỉ độc một màu xanh biền biệt, kéo dài vô tận, giấu sau nó cả một miền Nam ẩn chứa nhiều điều mới lạ. Từng đoàn người gấp gáp lên con tàu chở người di trú mà người dân gọi là tàu“há mồm” giữa những lính hải quân Mỹ, Pháp nghiêm nghị bồng súng thực hiện nghĩa vụ quốc tế sau Genève. Giao còn lưỡng lự đứng bên cầu cảng, mắt nhìn theo cánh chim hải âu. Từng cơn gió chiều se se lạnh, mang mùi mặn nồng của biển cả phả vào người nàng. Giao vẫn đợi Vũ. Anh cũng quên hôm nay là ngày lập thu, lá đã rơi nhuốm vàng hè cũ. Vũ chắc không theo Giao vào Nam. Anh đã thất hứa với người yêu. Người lên tàu ngày mỗi đông, cha mẹ gồng gánh hành lí lên tàu cứ mãi giục Giao. Giao lờ đi tiếng gọi, chuyển hướng nhìn lên bầu trời đầy mây. Nhưng màu đen u ám chỉ đem lại cho nàng cảm giác ghê rợn. Mẹ chạy lại kéo áo lôi Giao lên tàu. Vừa kịp lúc Vũ tới. Ánh mắt Vũ nhìn Giao tiễn biệt. Anh chen chúc giữa đám người, đưa tay ra, chỉ kịp chạm nhẹ làn hơi ấm. Vũ nhớ về hơi ấm tỏa ra từ người yêu, trong cơn gió chiều nhẹ quẩy từng chiếc lá vàng vung văng trên mặt đất, vun thành một đống nhỏ nơi đôi tình nhân lặng yên bên nhau. Anh ở lại, cả nhà anh phải ở lại. Đất nước rồi sẽ hiệp thương, sẽ thống nhất. Vũ sẽ vào thăm Giao, chúng mình còn có cơ hội để làm đám cưới cơ mà. Xem như đây là chuyến nghỉ dưỡng thôi. Genève rồi, hòa bình rồi Giao à. Con tàu há mồm khép lại, nuốt Giao và những kỷ niệm trôi ra đại dương. Vũ đứng lặng trên bờ và mơ về ngày cưới mãi mãi nằm trong giấc mộng.
Vũ rùng mình. Anh buông Giao ra, buồn bã. Hai người cùng hướng ánh nhìn ra ban công, một vì sao băng qua bầu trời rồi tan biến. Đêm đó, lần đầu tiên trước giấc ngủ anh biết đến đêm xanh, rằng bầu trời còn có những vì tinh tú diệu kì và một vầng trăng chất chứa cả những nỗi niềm làm ướt màu đêm.
Giấc ngủ vùi đến sáng, sang trưa Vũ mới dậy. Lò mò đi ăn cơm bụi, đọc sách đến khi chiều buông Vũ đi ra công viên, đứng lặng bên sông Hương. Vũ lao xuống làn nước xanh. Bơi thật xa, lấy dịu mát của nước để xóa cơn bi phẫn trên rong tóc tuổi buồn. Vũ đăm đắm nhìn trời, nhìn hàng cây xanh chạy một hàng dài dọc bờ sông. Màu xanh ấy thỉnh thoảng bị đứt khúc, lộ ra con đường nhựa đen bóng với vạch kẻ trắng lạc lỏng, vô hồn. Lâu lâu, bóng một người kẽo kẹt đạp xe đi về. Mặt úp trong lòng nước mát. Màu đen trộn trong ý nghĩ. Màu nước gợi nhớ về điều gì đó phiêu bồng, mùi mẫn xen lẫn bất cần và điên loạn. Vũ chợt nhớ Giao điên đảo, nhớ đôi môi hải đường chộn rộn lòng son.
Phải đến một tuần sau họ mới lại được gặp nhau. Vũ gầy xọm. Giao dường như bước ra từ một thế giới khác, lộng lẫy khác thường. Vũ chở người yêu đi khắp Huế. Tà dương nhuộm một màu vàng sậm trên mặt sông thăm thẳm. Bên bến Nghinh Lương Đình, dưới bóng cây nguyệt quế, Vũ bất ngờ ôm chầm lấy Giao. Anh nhớ em. Anh muốn nhảy vào giấc mơ của em. Giao cười. Anh nhảy đi nào. Vũ lại tìm thấy vị buồn trên môi người yêu dịu ngọt. Họ rơi về thuở xa xưa.
Giao bảo Vũ thổi sáo cho nàng nghe. Giao đứng bên bờ mặc gió sông lồng lộng thổi xòa tóc mun và nàng cất cao Tương tư khúc. Quạnh quẽ màn loan, tay ôm đàn tình tang tích tịch, cung réo rắc đau lòng riêng càng thêm chạnh, ngồi trông bạn, nào đâu bạn, mờ mịt trời mây én nhạn lìa đôi. Tình đau thương tình ôi! Tiếng ca của nàng, tiếng ca dòng sông xanh. Vũ thổi và Giao hát ngọt ngào một bến sông. Ơ, ba sinh kìa nợ chi tôi, đầy vơi lệ, vì ai tệ, đã nặng cùng nhau lời thệ hải còn ghi. Cao xanh kìa trớ trêu chi, ngán cho tình si, hiệp ly nào có ra gì! Chớp mắt hòa mình trong dòng sông mát. Nàng vẫy nước. Vũ ngại ngùng, ngắm người yêu bơi. Làn da nàng lấp loáng trong ánh nắng chiều. Vũ đỏ mặt. Giao cười nhoe trong làn nước. Ánh nắng càng ngày càng chói chang chiếu lên người Vũ. Bóng Giao căng tràn trong nước. Mắt Vũ thành một vực đen u tối. Vũ hét như xua đuổi cơn mơ. Mở mắt ra, mặt trời đã xuống núi tự bao giờ, bao quanh một màu đen đặc dòng Hương.
*
Giao rất thích ngồi trên những hòn đá khổng lồ trên núi. Bữa Vũ dắt nàng qua sườn Đông ngắm mặt trời. Anh ngồi bên người yêu trên tảng đá hình quả trứng nhìn một biển mây trắng đang ửng hồng. Ở đó, thấy Huế bé như bàn cờ, sông Hương như một chiếc khăn xanh ai đánh rơi trên đồng bằng mênh mông, ngút ngát. Mặt trời như một viên ngọc từ từ nhô lên, tỏa ánh sáng hân hoan. Từng ánh rẽ quạt làm vơi cái lạnh se se. Giao đột ngột đứng lên, hai tay dang ra như cánh én. Gió thổi, tóc xõa, váy trắng tung bay giữa bình nguyên mây. Mùi hương buồn bả phảng phất trong làn gió. Tia nắng nhỏ chiếu qua môi. Họ quyện vào nhau. Bây giờ, Vũ ngửi thấy hương của mây, của nắng và nỗi buồn thăm thẳm.
Vũ thấy mình chở Giao quay trở về ngôi làng của anh vào cuối tuần. Làng Vũ có nghề đan bội, một nghề từng nuôi sống dân làng giờ gần như thất truyền. Ông nội Vũ là một nghệ nhân đan bội. Khi họ đến ông ngồi chẻ tre từng nan tre thoăn thoắt bên bóng chuối trước nhà. Ông bảo, từ cây tre, người ta chẻ ra thành hàng ngàn chiếc nan nhỏ, tùy theo mục đích sử dụng của bội để đan ra những kích cỡ khác nhau. Ở làng chỉ đan bội, giỏ hoa ngày tết. Ngày xưa, cứ mỗi sớm từng đoàn gồng gánh đưa bội đi bỏ cho các mối lái. Ông cụ nhớ về thời bé dại gánh bội đi giữa cơn mưa mùa đông lạnh giá, chân trần dẫm lên bùn ướt, mưa tái tê tạt ướt mặt mày nhưng phải ráng sức gồng gánh cho kịp chợ. Vũ nhìn những rọ con nằm xấp xó một góc vườn. Mùi của tre tươi ngàn ngạt cánh mũi. Ông ơi, đây là bạn gái của cháu. Vũ nhìn Giao mỉm cười. Ông nội nhìn đôi trẻ, lòng hồi tưởng những ký ức u hoài Gió thổi từng cơn mát rượi. Mấy bông hoa ngũ sắc rực rỡ trong nắng chiều, quanh đó những con bướm trắng lượn vòng. Trên sông, mây như thuyền con dạt về một phía chật kín cánh đồng xanh bên kia. Sông và xanh, Giao ơi, em hãy hát đi để ta bước ra ngoài giấc mộng. Vũ lắng nghe Dòng sông xanh hát, tiếng hát ngút ngàn từ phía trời xa, kéo theo cả vọng âm thao thiết. Lời ca ngân vang tiếng nước non, dẫn nguồn cho cả dòng sông xanh chảy bất tận vào lòng người. Cô có thể bay bổng ở những nốt cao và đáp xuống dễ dàng ở những nốt thấp trong âm vực một bài hát. Giọng họa mi ấy làm Vũ quên đi hiện hữu đầy khổ đau của thời gian, những vách ngăn đêm ngày như không còn tồn tại.
Có tiếng máy bay rè rè. Có tiếng người gọi nhau ý ơi. “Mình về thôi anh!”.
Hai người bước chầm chậm trên con đường thành Huế. Mùa thu đã về trên những cây ngô đồng hiếm hoi ở chốn kinh thành. Hoa liễu đã rộ nở, buông cành tơ xuống mặt sông lăn tăn chao sóng. Đàn chim di trú bay chấp chới trên bầu trời đầy những đám mây xốp. Tia nắng mong manh cố lách qua những đám mây rồi thả mình xuống dòng sông lơ thơ đốm bèo trôi. Vũ nắm tay Giao, nhẹ nhàng tựa làn khói mơ áp vào bàn tay thiếu nữ mềm mại. Nụ hôn ấm nồng quyện chặt, trong như tiếng sáo đang vi vút trên trời chiều.
Họ rơi vào một giấc mơ dữ dội. Một trận đánh ác liệt diễn ra ở một miền quê trong chiến tranh Việt Nam. Làng mạc tiêu điều, những căn nhà không người trơ vách đương rực cháy. Đó đây một vài xác trực thăng cháy sụm, những chiến xa đứt xích nằm chỏng chơ như quái vật không đầu, vài chiếc khác chúi mũi xuống những hố bom. Những chiếc dù tải hàng còn vương vãi theo hai bên đường. Một trường tiểu học bị tróc nóc. Một bé gái khoảng 16 tuổi mù hai mắt, gầy yếu xanh xao, cõng người con trai khoảng 17 tuổi trên lưng, bị cụt một chân. Người cụt chân ngồi trên lưng người mù mắt để chỉ đường chạy khỏi vùng pháo kích. Vũ ngồi trên lưng Giao lòng thấp thỏm không yên. Trái phá rơi xuống ầm ầm phía sau làng. Chiến tranh đã cướp mất sự lành lặn của hai cơ thể, hai tâm hồn thơ dại. Chạy theo họ là chị hàng xóm bế con vừa mới sinh chưa tới một năm. Một trái pháo rơi rất gần, mảnh pháo phá đổ gốc cây, găm mảnh vào khuôn ngực và chị ngã ra bất động. Đứa nhỏ không chết, cũng không bị thương, nó bò trên bụng mẹ khóc thét lên trong sự hãi hùng. Khóc mệt, nó lại gục đầu vào ngực mẹ để bú. Vũ bảo Giao dừng lại. Anh lò cò bế em bé ra khỏi mẹ. Pháo vẫn nổ dữ dội. Ngôi làng tàn lụi nhanh chóng trong khói lửa. Một lúc sau đứa bé cũng chết luôn trên tay Vũ, miệng bé giễu ra cả những quành máu mẹ. Giao nói như điên loạn: “Em sợ quá anh ơi! Mình sẽ chết phải không?!”. Vũ im lặng và họ tiếp tục chạy.
Vũ nghiện những giấc mơ. Vì cuộc đời u buồn, những giấc mơ cũng trở nên tẻ nhạt. Giao mang đến cả một thế giới, lẫn mơ và thật. Chiều nay, Vũ nằm chờ Giao đến, rồi cả hai lang thang về phía Tây thành phố. Vũ nằm mãi, cho đến khi có ai đó gõ cửa trong xa vắng. Lỗ tai anh nhói lên những âm thanh lạ. Mắt Vũ choáng váng. Anh lọ mọ đi ra cửa lớn. Gió lồng lộng thổi. Ai đó bật lên bản nhạc của Lê Tín Hương. Phong sương dạn dầy, tuổi xuân đọa đầy. Cứ như thể Vũ bước đi trên con đường nhập nhòa đen trắng. Anh đã mặc nhiều tấm áo đời, áo rách tả tơi, hồn xiêu táng. Tiếng gỗ va vào nhau ngày mỗi mạnh, khó chịu, bức bối.
Tối hôm đó, Vũ chạy về nhà Giao, lên ban công nơi hai người đã hôn nhau lần đầu.
Hôn anh. Hãy hôn anh đi!
Không, mình chia tay đi. Giao buồn bã nói. Những cơn mơ làm em hao kiệt, còn anh trở thành một gã lảng đãng đến mệt mỏi.
Vũ nhìn thấy đôi môi nhiệt đới đắm say phả những hạt mặt rời hồng thắm trên ký ức xanh. Anh bất ngờ chạy lại, đưa bàn tay có tờ giấy gió lên miệng người yêu, ấn lên đôi môi nhiệt đới để lưu lại khuôn hình của một ký ức.
Đêm trừ tịch, Vũ cầm tờ giấy gió vĩnh cửu in hình môi nhiệt đới đi vào miền hiu quạnh. Đàn bà hư ảo, Vũ thốt lên. Và đàn ông cũng hư ảo. Những mảnh ghép đã lướt qua nhau, trong định phận tưởng chừng chắc chắn. Vô vàn cánh cửa được mở ra, Vũ lạc lối trong những cánh cửa sâu hun hút, bất tận. Những giấc mơ được bọc tơ, treo trên khoảng không gian mờ mờ sau tấm cửa. Vũ chọn hái những giấc mơ ngọt ngào, rồi đeo lên người, lang thang vô định. Những cái kết có hậu trong những câu chuyện luôn đẩy người ta về phía trước để tìm kiếm hy vọng. Vũ chọn những cái kết đẹp trong giấc mơ của mình. Giá như có ai gọi Vũ lúc này, giá như hơi ấm của Giao thoang thoảng đâu đây và giá như những giấc mơ là sự thật không chối cãi. Vũ xé những giấc mơ ngọt ngào. Kia cánh rừng đầy hương mật, dòng suối xanh và những thiên sứ đang vẫy vùng. Kia cánh đồng lúa chín với những hạt vàng lóng lánh nắng mai. Giao đã đứng đợi Vũ từ lâu lắm, đôi môi hồng như đốm lửa, đôi môi sẽ kể cho người yêu nghe những chuyện êm đềm của cuộc đời sóng gió.
L.V.T.G
(TCSH355/09-2018)
NGUYỄN NGỌC LỢITối đó bản Phiệt có buổi liên hoan văn nghệ. Cơm chiều xong Tản đưa tôi vào đó chơi. Chúng tôi đang chuẩn bị đi thì một cô đang dẹp đám cuốc xẻng trong góc lán nói vọng ra. Anh Tản mà đưa anh ấy đi thì có mà... Anh ấy đẹp trai, gái bản theo hết, mất phần đấy... Tản cười, cho theo bớt chứ một mình tôi... mệt lắm.
LÊ NGUYÊN NGỮTrong bối cảnh rạt rào gió bấc và nắng trải vàng như mật bên ngoài báo hiệu Tết sắp vê, con ngựa cũng đứng dạng bốn chân như lắng nghe câu chuyện đầy hoài niệm mà Tư Gồng bắt đầu kể tôi nghe. Giản dị vì đây là câu chuyện về chính nó, Tư Gồng trước kia đã lần khân hẹn khất với tôi chờ đến Tết Con Ngựa. Mà lúc này thì đã là cuối tháng chạp rồi.
NGUYỄN QUANG LẬPChiều ba mươi tết, Quỳ đạp xích lô ra ga, tính đón khách chuyến tàu vét rồi gửi xích lô, bắt xe đò về quê. Vừa vào sân ga, tàu chưa về đã có khách gọi, may thế. Khách là một trung niên mặt rỗ, quần bò áo thun, kính đen gọng vàng.
ĐỖ KIM CUÔNG1... Cho đến lúc sực tỉnh, tôi mới nhận ra con đường ra cánh đồng tôm và những vườn dừa dưới chân núi Đồng Bò.
HỒNG NHU Xóm phố nằm trên một khu đất trước đây là một dẫy đồi nghe nói vốn là nơi mồ mả dày đặc, phần lớn là mồ vô chủ không biết từ bao đời nay; và cũng chẳng biết nơi nào có nơi nào không, bởi vì gần như tất cả mồ mả ở đó đều đã bị thời gian mưa gió bào mòn, chẳng còn nấm ngôi gì cả.
TRẦN HẠ THÁP1*Gã nằm xuống thoải mái. Cảm giác mát lạnh của ghế đá còn rịn hơi sương buổi sớm thu giúp gã chợp mắt ngay. Công viên thành phố không chỉ là bạn đời của những ai không nhà, các tên chích choác, kẻ sống ngoài vòng luật pháp... Đây cũng là nơi khá thân quen đối với người như gã. Ít ra đã hơn bốn tháng qua, từ khi gã rời một khách sạn năm sao trong thành phố.
THÁI KIM LAN"Làm sao biết từng nỗi đời riêngĐể yêu thương yêu cho nồng nàn” Trịnh Công Sơn
THÁI KIM LAN(tiếp theo)
NGUYỄN ĐẶNG MỪNGLGT: Cuộc sống cứ lao về phía trước, song những tâm hồn đa cảm thì lại hay ngoảnh nhìn về phía sau. Nước nhảy lên bờ là ánh nhìn về những ngày đã qua giữa một vùng quê bình yên của “đêm trước đổi mới”. Một bức tranh quê sống động, dung dị song ngổn ngang những cảnh đời, những cảnh tình mà chúng ta không được phép quên, bởi tư duy đổi mới của đất nước hãy còn tiếp diễn...
VĨNH NGUYÊNNgô - bạn tôi rủ tôi về làng Chẻ.Đến thành phố H.H., tôi mượn chiếc xe máy của một người quen. Tôi chở Ngô về làng An Hải Trung.
I. Nàng là nhân vật chính của vở kịch. Vở kịch đang diễn ra. Những chủ đề về tình yêu và hôn nhân, về ước mơ và sự thật, về hoài vọng và định mệnh, về sinh ly và tử biệt, v.v và v.v... đan chéo và quyện chặt vào nhau, tạo nên một trường nghĩa lơ mơ lan man đầy ảo dị mà qua đó, những nhân vật còn lại cứ tông tốc xoay xỏa quanh một nhân vật trung tâm đang chơi trò mê hoặc: nhân vật chính.
Đó là lần thứ mười Malio quay về góc phố ấy. Phố hẹp, những căn nhà mặt tiền nhấp nhô, khách sạn lấp lánh đèn chen cửa hàng tơ lụa, phòng tranh sơn mài phương Đông sát với những quán cà phê nho nhỏ bài trí kiểu Tây phương...
Năm 1966 thầy Phan Linh dạy Toán lớp 7A tại trường cấp II xã Phúc Giang. Đó là năm chiến tranh phá hoại rất ác liệt. Máy bay Mỹ cứ nhằm những tụ điểm đông người thả bom. Học sinh đến trường phải đội mũ rơm. Để tránh bom đạn trường Phúc Giang phải sơ tán về các làng, các xóm học tạm. Lớp 7A của Phan Linh sơ tán về làng Mai.
Gió từ đại dương lồng lộng thổi qua cửa sông, qua bãi cát trắng xoá rồi vỗ đập vào những tàu lá dài ngoằng của loài dừa nước, oà vỡ những thanh âm xạc xào.
Đúng sáu năm tôi không trở lại thành phố ấy dẫu rằng trong lòng tôi luôn luôn có một nỗi ham muốn trở lại, dù trong sáu năm tôi giấu kín trong lòng mình điều đó, chôn thật sâu trong suy nghĩ của mình, chẳng hề nói ra.
Chúng tôi tìm được địa điểm chốt quân khá lý tưởng. Đấy là chiếc hang đá ở lưng triền núi; hang cao rộng vừa lõm sâu vào vách núi. Cửa hang được chắn bởi tảng đá khổng lồ, rất kiên cố; dù máy bay Mỹ có phát hiện thấy cửa hang mà phóng rốc két, đánh bom tấn thì người ở trong hang vẫn chẳng hề gì! B52 có rải thảm bom thì lại càng không ăn thua.
Sau khi dọn bàn ghế xong, bà Lan chọn chiếc bàn kê sát ngoài cửa ngồi trang điểm. Từ ngày mở quán, bà đâm ra có thói quen ngồi trang điểm như thế, vừa tiện việc mời chào khách, vừa có đủ ánh sáng đầu ngày.
Chiếc váy của Tuyl Cleng va quệt không ngớt vào mấy vạt cỏ hai bên vệ đường. Những chỉ hoa văn ở riềm váy trông như hai cánh tay chạy như bay xuống đồi. Cuốn vở học trên tay cô nhịp nhàng lên xuống như chiếc quạt diễn viên múa. Mùa xuân sắp đến, trời đất như rộng rinh thêm. Những con chim trao trảo, chèo bẻo, ta li eo... cũng hót vang bên rặng rừng, vui lây theo nỗi vui của Tuyl Cleng.
Ven Hồ Gươm ở phía lề đường bên phải, cách chân tượng vua Lê Thái Tổ ước ngoài trăm mét, luôn có một bồ đoàn. Bồ đoàn là chừng dăm tấm thảm Tầu rải sàn nhập lậu từ các tỉnh phía Bắc được các gia đình Hà Nội trung lưu ưa dùng.
1Sau lần đi gặt thuê cho đồng bào dân tộc ở Vĩnh Thạnh về, tôi bị trận sốt rét nặng. Dai dẳng trở đi trở lại gần ba tháng mới khỏi. Những ngày sau đó, trong người thấy cứ nôn nao, bứt rứt.