Đỗ Quyên

10:00 21/02/2020

NGÔ ĐÌNH HẢI   

Hắn làm bảo vệ đêm. Sáu giờ chiều tới bệnh viện nhận ca trực. Bệnh viện thuộc hạng sang nhất thành phố. Bệnh nhân ở đây toàn là những kẻ có tiền.

Minh họa: Tô Trần Bích Thúy

“Nhà giàu đứt tay, bằng ăn mày đổ ruột”. Hắt hơi, sổ mũi cũng ghé qua cho bác sĩ Tây, ngó tới ngó lui, xí xô vài tiếng, có cớ mà xài tiền. Buồn buồn, ở lại vài đêm, lấy cái không khí, cho nó yên lòng, mắc tiền hơn ở khách sạn năm sao một chút. Nhiêu đó đủ làm bệnh viện không lúc nào ngơi khách. Xe cộ ra vô nườm nượp, một người bệnh, vài chục người vô thăm, vài chục xe chở quà cáp là thường. Nhiệm vụ của hắn gắn liền với cái cổng, đứng đó ngăn không cho bán hàng rong, vé số hay ăn mày lén vô. Đứng đó chỉ để cho người bệnh và người nhà có cảm giác an toàn. Hắn biết và không hề ảo tưởng về cái sự thật trong công việc của mình. Bệnh viện thì có cái quái gì phải bảo vệ? Cứ gọi gác-dan hay gác cổng như cũ còn dễ nghe hơn. Có điều giờ này có cái để làm, có miếng ăn mà bỏ vô miệng là may cho hắn lắm rồi.

Từ chiều, hắn đứng ở cổng, nhìn thiên hạ, cho mọi người thấy có mình. Lúc vắng người ra vô, hắn lại ngóng lên tán cây me gần đó, coi mấy con chim quyên đã về tổ chưa. Thứ chim chỉ có hai màu, hắc bạch phân minh. Đầu trắng, lưng đen, bụng trắng. Mùa hè ở rừng, mùa thu kéo nhau về phố, không biết để làm gì. Dân thành thị hay lầm đỗ quyên với con cuốc gọi hè. Cuốc lủi trong bụi rậm, kêu trong đêm mùa hè. Đỗ quyên khác. Quyên ở trên cây, hay hót vào buổi sớm mai mùa thu. Quyên hót như tiếng rít, âm thanh bén và cao vút, xôn xao một vùng lá, không lẫn với loài chim nào khác. Là nghe mấy người ở rừng nói vậy. Đóng quân ở rừng nhiều ngày, với hắn, tiếng đỗ quyên nghe như tiếng ru con, tiếng gọi chồng tha thiết, của những người phụ nữ sống lặng lẽ trong căn nhà lá đơn sơ ven rừng. Căn nhà vắng bóng đàn ông và nước mắt nhiều hơn nụ cười. Cởi áo lính về làm thằng phó thường dân Nam bộ, hắn mang theo luôn tiếng hót đỗ quyên, mang theo màu đen trắng mộc mạc của loài chim, như mang theo cái tình cảm, cái hơi ấm chở che của rừng...

Tới hơn 10 giờ, khi lão Tự, tay bảo vệ bên cổng cấp cứu mở thêm đèn sáng rực, hắn đóng cổng bên này, cầm theo cây đèn pin, bắt đầu dạo một vòng quanh khuôn viên bệnh viện. Soi đèn vào từng ngóc ngách, bụi cây. Khi biết chắc không có gì lạ, mọi thứ đâu ở chỗ nấy. Hắn về leo lên chiếc ghế bố, bên dưới gốc cây me lớn gần cổng, nằm chập chờn tới sáng! Bác sĩ, y tá hay bất kỳ ai có gì cần tới hắn, cứ ra đó mà gọi.

Đêm bệnh viện yên ắng, hắn nằm ngửa mặt lên nhìn qua tán lá, bầu trời đêm ở đây mỗi đêm mỗi khác, không đêm nào giống đêm nào. Có trăng, không trăng. Mây dày, mây mỏng. Nhiều sao, ít sao... khác nhau. Nhưng lại rất giống trời đêm của những lần hành quân, của những đêm gác ngày xưa. Bầu trời làm hắn nhớ. Đêm nhắc nhở hắn những kỷ niệm. Đêm mang lại cho hắn hoảng loạn. Nỗi lo âu và sợ hãi ngày nào, chỉ khoác lên người tấm áo khác, còn thì vẫn nguyên vẹn. Lâu lắm rồi, hắn không có được một giấc ngủ tròn. Mấy năm sau này, hắn mang ơn thằng bạn học cũ, đã xin cho hắn chỗ làm này. Không phải chỉ vì miếng ăn, nó còn làm cho hắn đỡ băn khoăn vì chứng mất ngủ, giúp cho hắn thoát được những cơn ác mộng chết chóc, luôn chờ đợi hắn nhắm mắt lại là kéo nhau tới. Cây me của bệnh viện, làm bạn với hắn hằng đêm, từng kể cho hắn nghe rất nhiều chuyện, cho hắn rất nhiều thứ, cả cái cảm giác được cảm thông và chia sớt của tình bạn.

Buổi sáng, mặt trời lên. Trước khi về, hắn luôn nấn ná lại dưới gốc cây một lát, để chờ nghe trên đầu cành vài tiếng hót đỗ quyên, chờ nhìn thấy cuộc chia tay bịn rịn của vợ chồng chim, rời tổ đi kiếm mồi. Hắn cũng đã từng có một cái tổ ấm như vậy, cho đến khi cái bần hàn, khốn khó, không còn giữ chân con chim mái được nữa. Buổi chiều hắn về trong cái tổ trống hoác, mấy đồng bạc góp nhặt, sau một ngày bán sức lao động với chiếc xích-lô trên đường. Hắn không trách ai, hắn chỉ buồn mình. Hắn lặng lẽ sống trong cái cô đơn hằng đêm và dỗ giấc ngủ bằng người bạn mới: rượu...

Đêm tới đã lâu. Hắn khép hai cánh cổng lại. Phía xa, trên băng ghế đá, hình như vẫn còn có người ngồi. Hắn đi về phía đó. Một phụ nữ trong bộ đồ bệnh nhân. Cô im lặng, đưa mắt nhìn hắn, cặp mắt thẫn thờ trên gương mặt xanh xao. Chỉ một thoáng, ánh mắt lại hướng về hai cánh cổng đang đóng. Hắn gật đầu chào, rồi bỏ đi. Gần nửa đêm, vòng lại chỗ cũ, vẫn thấy cô ngồi, sương xuống ướt băng ghế đá nghe lành lạnh. Hắn nhắc:

- Khuya rồi...

Cô như choàng tỉnh khỏi cơn mơ, uể oải đứng dậy đi về phía dãy phòng nằm của mình. Hắn đi theo, cho đến khi người y tá trực nhìn thấy, chạy vội ra đón. Hắn dừng lại trước cánh cửa kính nhìn theo cô. Nội quy bệnh viện không cho phép hắn vô bên trong, không phải việc của một tên gác cổng!

Đêm sau, đêm nữa. Hắn lại gặp cô ở chỗ ngồi cũ. Hắn lại nhắc khuya rồi, và cô lại lững thững đi về phòng mình không nói tiếng nào. Hắn không biết và cũng không muốn tìm hiểu, gia cảnh cô ra sao, mà không có ai bên cạnh vào buổi tối. Cô bệnh gì, nằm ở phòng nào? Hắn chỉ đoán chừng, chắc cô bệnh nặng và giàu có lắm, mới chịu nỗi chi phí dài hạn của cái bệnh viện này. Nói tóm lại, là mọi chuyện của cô chẳng liên quan gì tới hắn, ngoài cái khoảng cách sang hèn dài thượt của hai cuộc sống mà hắn cảm thấy được. Cho đến một đêm cô lên tiếng, lúc hắn nhắc:

- Khuya rồi, cô lên phòng nghỉ đi, ngoài này lạnh...

Cô chần chừ, lấy trong túi áo tờ 500 ngàn, đưa về phía hắn:

- Anh giúp tôi một việc được không?

Thấy tiền, hắn hơi ngại và thoáng chút tự ái:

- Không cần đâu. Cô nói đi, nếu tôi làm được...

Cô cười, nụ cười héo hắt và gượng gạo:

- Tôi xin lỗi. Tôi chỉ muốn nhờ anh mua giùm. Ở cuối đường TKH có một quán ăn bán ban đêm. Anh cứ ghé đó, nói bán một đĩa mì xào cho cô Quyên là họ biết. Anh làm ơn...

À! Hắn biết tên cô rồi. Nó giống tên một loài chim hắn yêu thích. Cái tên làm cho hắn thấy dễ chịu và gần gũi hơn. Hắn lúng túng cầm lấy tiền:

- Được, có ai hỏi, cô đừng trả lời là xong...

Ra đến nơi, hắn mới biết. Quán đông nghẹt toàn ca sĩ và nhạc sĩ, họ ghé đây ăn sau buổi diễn. Cuộc sống về đêm sau ánh đèn. Cuộc sống lòe loẹt xiêm áo, đầy những cách biệt và ngộ nhận. Cái ưu ái của đồng tiền, làm một vài người trong số họ, trở nên kệch cởm và lố bịch. Chắc cô trước đây, cũng là một trong số họ...

Cô vẫn ngồi trên băng ghế đá. Hắn đặt mì và tiền thối trước mặt cô. Cô lí nhí cảm ơn, mắt dán chặt vào hộp mì đã mở nắp còn nóng hổi. Sợ cô ngại, hắn đứng lùi ra xa một chút, chờ thử coi cô có nhờ thêm gì không. Không, không có gì. Cô gần như quên mất hắn. Cô ngồi bất động, chỉ có ánh mắt chợt sáng lên rồi vụt tắt. Nụ cười nở ra chưa kịp tròn đã biến mất. Để cho cô yên với những cái rất riêng, hẳn là cô đang nhớ tới nhiều thứ. Hắn lẳng lặng về chỗ của mình. Hắn châm điếu thuốc, giấu nó trong lòng bàn tay, thở thật chậm những hơi khói nhẹ, vì bệnh viện cấm. Tối nay hắn mặc kệ, có nó hắn thấy nhẹ lòng đi phần nào...

Chừng hắn quay lại, cô đã đi mất. Hộp mì và tiền thối còn nằm đó. Thì ra nhờ hắn mua, không phải cô muốn ăn, mà cô chỉ muốn nhìn cho đỡ nhớ! Hắn cất tiền, định bụng mai sẽ đưa lại cho cô, rồi gọi lão Tự đưa cho lão hộp mì. Gác cổng bên cấp cứu, ít đi lại, nhưng nhiều đêm có bịnh, lão thức suốt, cực hơn bên hắn nhiều...

Đêm sau, một thôi thúc không cưỡng được. Từ cổng, hắn cứ phải ngó chừng về phía băng ghế, coi có cô không! Lúc đi hết một vòng, ngang qua thấy trống trơ, hắn ngồi luôn lên đó như để chắc chắn mình không lầm, đêm nay cô không xuống. Hắn chờ, không biết tại sao chờ và chờ để làm gì?

Đúng hắn vừa dợm đứng dậy thì cô xuất hiện. Cô nói với hắn, nhẹ mà rõ ràng:

- Tôi muốn ra ngoài...

Hắn nhìn cô, hơi khác đêm qua. Hình như cô vừa trang điểm xong, khuôn mặt thanh tú bớt đi nét xanh xao thường ngày. Hắn ngập ngừng:

- Cô không thể mặc đồ bệnh nhân đi được. Cô...

Cô cười tinh nghịch, hé cho hắn coi lớp áo bên trong:

- Có sẵn rồi...

Hắn chưa kịp phản ứng. Cô đã kéo tay áo hắn nói luôn:

- Là đi với anh... Anh chở tôi đi...

Hắn gật như cái máy. Đã nói cái gì hắn làm được cho cô hắn đều làm, đã định bụng không từ chối bất cứ điều gì cô đề nghị rồi mà. Hắn đưa cô lại chỗ khuất sau gốc me, đợi cô cởi bỏ bộ đồ bệnh viện, tiện tay giấu luôn nó vào cái hốc trên thân cây, rồi dắt cô ra cổng, dặn:

- Cô ra trước đợi. Tôi lấy xe ra liền.

Hé cổng cho cô ra xong, hắn đóng ập lại, vội vã chạy qua phía lão Tự:

- Coi chừng giùm, tôi về nhà có chuyện gấp, lát vô...

Lão Tự cười sằng sặc:

- Vợ con không có, chó mèo cũng không, chuyện mốc gì! Đi đi, để tao coi. Lát vô nhớ mang theo cái gì ăn là được.

Hắn dắt chiếc Dream tàu ra ngoài, cô đã đứng đợi sẵn trong chiếc váy hai màu đen trắng. Đã quá nửa đêm, xe cộ thưa thớt, vài cơn gió lạnh thổi tốc qua chiếc váy đẹp và sang trọng. Hắn đắn đo, lôi dưới yên xe cái áo khoác cũ, hôi nồng mùi mồ hôi đưa cho cô:

- Cho bớt lạnh...

Cô khoác áo, nhảy lên xe ngồi, ôm ngang hông hắn tỉnh bơ:

- Đi anh, chỗ nào cũng được...

Hắn chở cô ra trung tâm, vòng qua mấy phòng trà, tụ điểm ca nhạc. Giờ này, người ta đã ra về hết, đâu còn ai, chỉ có mấy tấm bảng hiệu đèn nhấp nháy, chập chờn trên những cái tên và tấm hình quảng cáo.

Chỗ nào, cô cũng kêu hắn dừng lại. Cô nói:

- Em hát ở đây... Ở đây nữa... Đây nữa nè... Chỗ này là vui nhất... Đông lắm... Đêm nào cũng vậy...

Ngang qua đường Duy Tân, cô đòi xuống đi bộ, hắn cũng chiều, dắt luôn chiếc xe lên lề, để đi với cô. Cô tựa hẳn người vào hắn. Những bước đi chậm và nhẹ êm. Cô đang về với tháng ngày qua của mình, còn hắn lọt thỏm vô vùng trời kỷ niệm ngày mới lớn. Không ai nói với ai tiếng nào. Có thể hắn đang trở thành một người khác, một ai đó với cô, và ngược lại!

Tới Hồ Con Rùa, cô vùng chạy lại ngồi lên trên bờ gạch, hai chân nhúng vào trong nước đong đưa, tay ngoắt ngoắt:

- Lại đây, em cho coi cái này.

Hắn dựng xe, ngồi xuống bên cạnh. Cô lấy điện thoại trong chiếc bóp nhỏ, bấm mấy cái rồi áp nó vào tai hắn:

- Nghe đi, em hát đó! Hay không?

Không cần nghe hắn cũng gật. Cái gật đồng tình hơn là công nhận. Cô xích lại sát hắn, cất tiếng hát theo. Giọng cô nhỏ và khản đặc, khác xa với tiếng hát trong máy. Hắn xót, chưa tìm được câu nào để nói, thì cô đã ôm chầm lấy hắn, tay cô kéo mặt hắn lại thật gần mặt cô, khuôn mặt ửng hồng và nụ cười làm duyên:

- Coi nè, em giờ xấu lắm phải không? Phải không?

Trời đất, tình cảnh này mà hỏi hắn chuyện đẹp xấu, ngặt thiệt chứ. Ánh sáng của ngọn đèn đường hắt lại. Hắn nhìn thật sâu vào mắt đó, môi đó, vào tất cả những nồng nàn còn sót lại trên đó. Lâu lắm rồi, hắn mới tìm lại được cái thanh thản, êm đềm khi nhìn ngắm một khuôn mặt. Hắn lắc đầu lia lịa:

- Không, không xấu! Đẹp, đẹp mà...

Lần này thì hắn nói thật, rất thật. Cô cười, hắn nghĩ cô đang vui. Cô lại bấm bấm, rồi chìa ra trước mặt hắn, tấm hình quảng cáo cho một buổi ca nhạc. Hắn thấy hình cô với những người khác, và cái tên: ca sĩ Đỗ Quyên! Cô tiếp:

- Chương trình này lớn lắm, hay lắm! Em hát đầu tiên. Anh coi chưa? Thấy em hát chứ hả?...

Lâu lắm rồi, hắn không quan tâm tới mấy thứ này, tới ba cái ca hát trên tivi hắn còn làm biếng coi, nói gì tới nó. Nhưng nhìn vẽ phấn khích của cô khi hỏi, hắn không nỡ:

- Có... có! Em tuyệt lắm...

Cô cười lớn:

- Dóc... dóc tổ! Không có em, em bệnh, không diễn được. Em bệnh, biết chưa?...

Đang cười, cô bật khóc. Khóc nức nở. Gục mặt trên vai hắn mà khóc. Khóc ngon lành như một đứa trẻ. Hắn ngồi đơ ra, chịu trận...

Gần sáng hắn mới đưa cô về tới bệnh viện. Tay y tá trực nhào ra đón:

- Ở đâu... mà... mà...

Hắn không trả lời, đứng nhìn theo cô được dìu đi khuất. Nghe như vừa đánh mất một thứ gì quý giá của mình...  

Một tối, hai tối, ba tối, không thấy cô. Tới bữa thứ tư, thì hắn chịu đựng hết nổi. Tự nhiên hắn đâm lo, cái lo lắng vô cớ. Cái sợ hãi cho một chuyện không may. Hắn mặc cho mình bộ đồ tươm tất hơn thường ngày và đi làm sớm. Mở cửa, bước vào phòng bệnh. Tay y tá trực thấy hắn, ngạc nhiên hất hàm có ý hỏi hắn chuyện gì? Hắn thản nhiên hỏi lại:

- Cô Quyên... Cô Đỗ Quyên nằm phòng nào?

- Phòng 1, lầu 2, khoa Lây...

- Bệnh gì? Cô sao rồi?

- Phổi! Nặng lắm! Trở bệnh mấy ngày. Chắc khó qua khỏi đêm nay...

Hắn vùng chạy về phía cầu thang, mặc tay y tá kêu ê... ê!...

Phòng cô đông nghẹt người. Mùi dầu thơm, mùi son phấn sực nức. Những bộ quần áo đắt tiền lố nhố vây quanh. Cô nằm dán chặt xuống giường, rất nhiều những chiếc ống cắm lên trên. Không thắc mắc, không cần biết trong số những người ở đây có ai là người nhà, là bạn, là người yêu, là chồng cô, hay không. Mặc kệ họ nghĩ gì, nói gì. Hắn luôn miệng xin lỗi, rồi chen vào. Hắn đứng lặng nhìn cô, im ắng bao trùm. Hắn cúi xuống sát mặt cô gọi khẽ, chỉ cho mình cô nghe:

- Cô Quyên... Cô Quyên...

Hắn gọi và gọi, gọi trong niềm hy vọng nhỏ nhoi cô còn nghe được. Và cô mở mắt, cô nhìn thấy hắn, môi cô mấp máy, tay cô run rẩy. Không dằn được, quên luôn mọi người chung quanh đang nhìn mình. Hắn ngồi ngay xuống mép giường, ôm choàng lấy cô, người hắn đổ ụp xuống, đè lên những cái ống. Không nghe được cô nói gì. Hai cánh tay yếu ớt của cô đã không còn sức để ôm lấy hắn như đêm nào. Những ngón tay cố bấu chặt vào vòng tay hắn. Những giọt nước mắt ứa ra, lăn trên mặt cô. Hắn nghe mắt mình cũng cay xè. Hắn gục đầu và bất động...

Cho tới khi hắn nghe thấy tiếng khóc, tiếng ồn ào và người y tá nhẹ nhàng gở tay cô ra khỏi hắn. Hắn mới chịu buông cô ra, loạng choạng đứng dậy. Hắn thất thểu rời khỏi phòng như một người mộng du.

Ngoài sân đã tắt nắng. Hắn đứng dưới gốc me thẩn thờ. Không còn tiếng lao xao gọi nhau của bầy đỗ quyên trên cành. Hắn mơ hồ thấy chúng đã bỏ nơi này, bỏ hắn, mà về với rừng. Về và không bao giờ quay lại nữa. Những sớm mai, sẽ không còn ai nghe được, tiếng hót ríu rít của loài chim đỗ quyên gọi bạn. Tự nhiên mọi thứ với hắn bỗng trở thành xa lạ và buồn hiu hắt. Hắn lôi bộ quần áo bệnh của cô, đã cất trong hốc cây đêm nào, cuộn nhỏ lại, nhét vào trước ngực sau áo. Hắn đã có cô, vẫn còn cô ở trong người. Hắn sẽ mang cô về, về với vùng trời của hắn. Ngoài nơi đó, cô có là gì của thiên hạ cũng không liên quan gì tới hắn!

Hắn nhìn cánh cổng và tay bảo vệ sáng đang chờ hắn tới thay thế. Hắn dắt xe ngang qua mặt gã và... không dừng lại. Ngày mai, cây me già sẽ trơ trọi vì thiếu những người bạn, Đỗ quyên và... hắn!

Hắn chạy chậm. Giờ này không còn sớm, ngoài đường đã thưa người. Bóng đêm đổ ụp xuống những con đường. Sáng tối nhập nhoạng. Hắn chui vào dòng xe cộ, không nhìn ai, không thấy ai, người hắn trôi về phía trước. Những chiếc xe vụt xuống, vụt lên, chập chờn chung quanh hắn như những bóng ma. Có ai đó, mang hắn đi và đi, rồi dừng lại ở một nơi, tình cờ thành quen thuộc đêm nào. Chỗ ngồi trên bậc thềm cũ bỏ trống. Hồ Con Rùa vắng tanh. Gió thổi nhẹ, vài chiếc lá rơi ngang mặt, đậu lại trên áo. Hình như trời vẫn còn thu. Mùa thu lần quẩn trong hắn. Mùa thu chưa qua, lá vẫn còn vàng, mà cánh chim Đỗ quyên đã vội vã rời xa. Hắn lắc đầu, lẩm bẩm một mình: “Làm gì có thu, làm gì có tiếng chim quyên nào...”.  

Trong đám tang của cô, lúc xếp dọn đồ đạc, lẩn trong những bộ quần áo thời trang lộng lẫy, người ta thấy một chiếc áo khoác cũ đã bạc màu, được xếp cẩn thận, bên dưới cái váy màu đen trắng. Cái áo khoác đàn ông...

N.Đ.H
(TCSH371/01-2020)



 

Đánh giá của bạn về bài viết:
0 đã tặng
0
0
0
Bình luận (0)
Tin nổi bật
  • TRẦN KIÊM ĐOÀN Ngôi nhà một thời là tổ ấm trên đồi bỗng trở thành rộng gấp đôi, gấp ba và vắng vẻ như một tòa lâu đài cổ từ khi Bé Út dọn ra khỏi nhà để lên miền Bắc học. Đứa con 18 tuổi trên đất Mỹ nầy rời nhà đi học xa thường có nghĩa là đang bước vào đời, ra khỏi vòng tay cha mẹ, thật khó lòng về lại. Những bước tiếp nối là học ra trường, kiếm việc làm, chọn nhiệm sở như cánh buồm đưa tuổi trẻ ra khơi. Bất cứ nơi nào có thể an cư lạc nghiệp trên 50 tiểu bang sẽ là nơi đất lành chim đậu. Tuổi thành niên tiêu biểu của văn hóa Âu Mỹ là tự lập, gắn liền với  vai trò chuyên môn và xã hội chứ không phải quanh quẩn với đời sống gia đình.

  • ĐỖ PHẤNĐêm rất khuya dưới chân núi H. Khó khăn lắm chúng tôi mới tìm được một con đò bằng tôn móp méo xác xơ. Chẳng hiểu ban ngày trông nó thế nào. Có lẽ đây là chiếc đò bị cấm lưu hành? Không thể có mặt ở bến vào ban ngày. Cũng là cấm làm phép. Dòng suối không có chỗ nào đủ sâu để có thể chết đuối.

  • ĐỖ KIM CUÔNGBây giờ bạn bè ít được gặp anh lang lang trên phố. Thảng hoặc dăm bữa nửa tháng, có khi hơn mới tóm được anh. Ấy là khi anh phải ra khỏi nhà đi nạp bài cho những tờ báo mà anh thường cộng tác, hoặc đi nhận nhuận bút một vài bài thơ lẻ in trên báo.

  • VŨ NAM TRỰC           Truyện ngắn

  • TRẦM NGUYÊN Ý ANHÔng Nhâm bước chầm chậm theo con đường tráng xi-măng ngoằn ngoèo trong con hẻm nhỏ. Căn nhà ông ở cuối xóm, một trệt, một lầu... mới tinh. Cánh cửa sắt đóng im ỉm. Ông ngồi bệt xuống nền xi-măng vì chân ông đã mỏi. Lẽ ra, khi mấy đứa con ông chưa bàn nhau cất lại căn nhà, ông đã có thể đẩy cánh cửa rào bằng tre và đàng hoàng bước vào nhà mình.

  • XUÂN CHUẨNĐể rồi tôi kể cho ông nghe về lai lịch cái quạt, để ông ông khỏi coi tôi là Thằng Bờm có cái quạt mo. Cái thời quạt điện quạt đá, máy lạnh mà cứ bo bo cái quạt kè, thỉnh thoảng lại đạp phành phạch như mẹ hàng cá thách lên giữa chợ. Cũng chẳng có gì li kỳ, hay mùi mẫn rơi lệ, chỉ là chuyện đời tầm phào.Hai ông trải chiếu ngồi giữa sân, nhâm nhi chén trà, ông Thân nói với đại tá Tiến về hưu như vậy khi đại tá ngỏ ý thích cái quạt kè của ông.

  • TRẦN THỊ TRƯỜNG  Bim chào đời vào lúc kém 19 phút. Trăng hạ tuần phun nhẹ màu đục của sữa vào bầu trời. Hôm sau trời lất phất mưa. Bố nói với bà ngoại trước khi đi làm: "Nếu không thấy con về thì bà giúp con cùng nhà con nuôi cháu". Câu nói ám ảnh làm trí tưởng tượng của bà ngoại nhiều lần thắt lại. Sau này nhiều khi bà ngoại sợ cả cái bóng của mình.

  • NAM TRUNG Ông Hãnh cứ đi tới đi lui trong phòng khách nhà ông, vừa đi vừa quạu cọ lẩm bẩm: thằng Hùng nó nói vậy là nó có ý coi thường mình, nó dám trứng khôn hơn vịt. Rồi mày sẽ biết tay ông. Ông sẽ cho mày còn lâu mới được vào Đảng, ông sẽ bác tất cả những đề xuất về mày...

  • HOÀNG THÁI SƠNKhi tôi lớn lên thì nội tôi đã mất từ lâu nhưng thỉnh thoảng dân làng vẫn nhắc đến người với niềm cảm mến về những chuyện không ít ly kỳ. Ông tôi rất khoẻ, người tròn vo, đen như sừng, tục danh Cu Trắt - phương ngữ vùng quê tôi nghĩa là nhỏ và rắn chắc. Ông ham mê võ thuật, thạo côn quyền, thuở trai thường đóng vai ông địa trong đám múa lân. Đám múa năm nào hễ thiếu ông là coi như nhạt trò, dân làng chẳng ai buồn xem. Người ta đồn ông tôi tài ba lỗi lạc, như có thể đi trên lửa, nhảy qua nóc nhà, còn những thứ chui vào hậu cung đình làng mà không cần dở ngói là xoàng... Kho chuyện về ông ngày càng dày do mồm miệng dân gian thêu dệt thêm, tuy nhiên trong đó nhiều chuyện là có thật.

  • PHAN XUÂN HẬUTôi trở về quê sau mười năm xa cách. Quê tôi nằm cuối con sông Vẹn, con sông này là nhánh của sông Dinh, bắt nguồn từ dãy núi Gám, chảy qua bến Dền. Nơi đây xưa kia là kinh đô của vua Dền. Vua Dền tụ tập lực lượng chống lại nhà Trần khi đó đang trấn áp nhà Lý. Vua Dền là hậu duệ của Lý Thái Tổ, ông không chịu sự chuyên quyền của vua tôi Trần Thủ Độ bèn lập căn cứ ở miền Tây Yên Thành, tức quê tôi, và Dền là kinh thành của ông, dân quen gọi ông là vua Dền.

  • NGUYỄN VĂN VINHTết Mậu Thân năm ấy tôi tròn mười sáu tuổi. Soi gương, tôi thấy y xì một con bé tóc lơ xơ hoe nắng, xấu tệ.

  • CHÂU DIÊNĐơn vị của tôi đi bộ từ một tỉnh miền Trung, lên qua Mường Phăng thì Điện Biên đã giải phóng. Sau một tháng đi bộ nhưng gần như chạy bộ, chúng tôi được phép nghỉ lại hai ngày ở một bản, hồi đó bản này nằm khá sâu trong rừng, nhưng nay thì nó đã ở bên một nhánh đường mới làm dẫn ra phố huyện Tuần Giáo để nối vào con đường số 6 chạy tuốt lên Điện Biên Phủ.

  • NGUYỄN TRƯỜNGLàng Hạ nằm phía hạ nguồn sông La Ngà. Đất chật. Người đông. Đói nghèo thành nếp. Hồi hai bên đánh nhau, nơi đây là vùng địch hậu. Giải phóng hơn chục năm mà làng Hạ đói nghèo vẫn hoàn nghèo đói. Không ít người bỏ làng đi xa chẳng thèm ngoái cổ nhìn lại. Vậy mà hơn mười năm lại đây, nhờ vực dậy cái nghề tơ tằm truyền thống vốn có từ xưa, làng Hạ đang trở thành một làng nghề giàu có nhất nhì trong vùng. Nhà cũ lỗi thời phá đi xây mới. Đường làng bùn lầy được thay bê-tông. Trường tiểu học tranh tre nứa lá hồi nào nay lên hai tầng. Điện lưới dọc ngang khắp làng đã đẩy năng suất ươm tơ kéo sợi lên cao chưa từng thấy. Chất lượng tơ tằm đạt chuẩn xuất khẩu. Hàng bán chạy hơn cả tôm tươi. Thu nhập người dân ngày một cao.

  • LÊ TRÂMNgồi với tôi và Kh là một đôi nam nữ còn khá trẻ. Chàng thanh niên, theo lời gã, vừa mới về từ Thái Lan sau khi trúng một hợp đồng béo bở. Gã là đại diện của một công ty xuất nhập khẩu nổi tiếng ở bên ấy.

  • NGÔ TỰ LẬPCó lẽ tôi đã ngủ rất lâu trước khi bị lay dậy một cách dữ dội. Tôi cố nằm thêm, mặc dù đó không phải là thói quen của một người lính cũ. Thường thì tôi bật dậy ngay. Trước khi tôi vào lính, cha tôi, một đại tá từng trải ba cuộc chiến tranh, chỉ dặn mỗi một câu: “Hãy chồm dậy ngay tiếng còi báo động đầu tiên!”. Lời dạy của ông tôi làm theo trong suốt thời gian tại ngũ và cả khi giải ngũ. Nhưng có những lúc ta không làm chủ được mình. Tôi thấy mình đau ê ẩm và phải một lúc khá lâu sau tôi mới chậm chạp mở mắt.

  • PHẠM THỊ CÚCTừ những ngày thơ bé còn cắp sách đến trường cho đến khi đã bước vào đời, con cái đã khôn lớn và trưởng thành, trong ký ức của tôi vẫn luôn lưu giữ những hình ảnh sinh động và kỳ diệu của hàng ngàn con cò trắng rợp cả cánh đồng bát ngát, những cánh rừng và vườn cây trĩu nặng vô vàn chim chóc, hình ảnh chim cò thân thiết đậu cả trên vai người, trên đầu người, quẩn dưới chân người... là chuyện của Vùng Đồng tháp Mười qua những trang viết hấp dẫn của các nhà văn Sơn Nam và Đoàn Giỏi.

  • MAI NINHTrong khoảng giữa buổi chiều thăm viếng cơ sở và dạ tiệc, tôi chạy về nhà thay quần áo. Dưới vòi nước ấm, tôi nao nao xúc động nhớ lại từng khuôn mặt bạn bè. Ngoài một hai người thỉnh thoảng gặp nhau nhờ ở lại nơi này sau khi tốt nghiệp, còn hầu hết thì sau một phần tư thế kỷ đã qua đi, bây giờ mới tái ngộ. Làm sao không ngẩn người trước những tên bạn ngày xưa mặt mũi căng hồng tí tửng nhố nhăng, giờ đây làn da gấp nếp, râu ria đạo mạo, ra dáng sếp lớn sếp nhỏ cả rồi. Và dấu chân chim của thời gian càng rõ rệt hơn nữa, nơi những cô đầm bạn gái của tôi.

  • MAI NINH- Rối, Rối ơi! Dậy đi nào. - Nằm mãi đây cũng đừng hòng có ai lượm xác đem chôn. - Dậy đi! Rối ơi.

  • ANH DƯƠNGCòn sống đến nay, ông tôi phải hơn trăm tuổi. Trước ngày chết, ông kể cho tôi câu chuyện thương tâm này.

  • NGUYỄN XUÂN HOÀNG1. Từ Huệ nằm thiêm thiếp bên cạnh án thư. Tóc râu chàng bạc trắng. Đêm qua, ngoài trời mưa gió to quá. Chàng không làm sao ngủ được. Từ Huệ sợ mưa, sợ phải nghe thấy những âm thanh cuồng nộ của trời đất. Điệu luân vũ ấy là nỗi ám ảnh khi chàng còn là một anh khóa vô danh.